# Hakkari ilinde meydana gelen intihar vakalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39158 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 19 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 175 gün sonra, 13 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/14b26b86-f6a1-4b57-b039-019bda5c3185 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39158-hakkari-ilinde-meydana-gelen-intihar-vakalarina-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 19 Ocak 2026 tarihinde 7/39158 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 175 gün sonra, 13 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin 2026 yılı Ocak ayında Hakkâri Merkez Biçer Mahallesi, Şemdinli ilçesi ve Durankaya beldesinde kısa aralıklarla yaşanan üç intihar vakası, Hakkâri ilinde uzun yıllardır süreklilik arz eden intihar ve şüpheli ölüm olgusunun güncel ve ağırlaşmış bir yansımasıdır. Bu vakalar, bireysel patolojiye indirgenebilecek münferit hadiseler değil; bölgesel yoksullaşma, genç işsizliği, toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler, güvenlikçi yönetim pratikleri ve kamusal ruh sağlığı altyapısındaki yapısal yetersizliklerin kesişiminde ortaya çıkan çok katmanlı bir toplumsal krizdir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2000-2023 dönemine ilişkin verileri, Hakkâri'nin uzun süredir intihar hızının yüksek seyrettiği iller arasında yer aldığını ve özellikle 15—29 yaş grubu ile kadın nüfus açısından kalıcı bir risk alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Hakkâri, ülke genelinde 2023 yılında işsizlik oranı 023,3 ile en yüksek il olarak kaydedilmiştir. 2023 yılında 24 intihar vakasının kayda geçmesi ve nüfusa oranla hesaplanan intihar hızının ülke genelinde üst sıralarda yer alması, ekonomik dışlanma ile ruhsal çöküntü arasındaki yapısal ilişkiyi açık biçimde ortaya koymaktadır. Yerel saha çalışmaları ve sivil toplum raporları; vakaların Hakkâri merkez, Şemdinli, Yüksekova ve Çukurca ekseninde yoğunlaştığını, soruşturma süreçlerinde delil yönetimi, ailelere bilgi akışı ve olay sonrası psikososyal destek mekanizmalarında ciddi kurumsal zaaflar bulunduğunu belgelemektedir. Özellikle bazı vakalarda etkin soruşturma yürütülmemesi, adli süreçlerin gecikmesi ve mağdur ailelere sistematik destek sağlanmaması, cezasızlık algısını güçlendirmekte ve yeni travmatik örüntülerin oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Toplumsal cinsiyet boyutu krizin merkezinde yer almaktadır. Kadınlar ve gençler, çok katmanlı eşitsizlikler, yoksulluk, görünmez şiddet, eğitim ve istihdama erişimdeki yapısal engeller nedeniyle yüksek risk grubu haline gelmiştir. Buna karşın Hakkâri'de kadınlara yönelik sığınma, danışmanlık, psikososyal destek ve koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinin nicel ve nitel olarak son derece sınırlı olduğu görülmektedir. Basına ve saha bildirimlerine yansıyan 2024-2025 dönemine ait veriler; Haziran—Iemmuz 2025'te en az altı, Eylül-Ekim 2025'te dört yeni intihar vakasının bildirildiğini, krizin yayılmacı bir nitelik kazandığını göstermektedir. Bu durum yalnızca Hakkâri'ye özgü olmayıp; Van, Şırnak, Muş, Bitlis ve Ağrı başta olmak üzere bölge kentlerinde ve Türkiye genelinde genç işsizliği ve yoksullaşma ile bağlantılı biçimde benzer risk kümelenmelerinin oluştuğunu göstermektedir. Devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve taraf olunan diğer uluslararası sözleşmeler uyarınca açıktır. Şüpheli ölümlerin etkin, bağımsız ve şeffaf biçimde soruşturulması; koruyucu sosyal politikaların geliştirilmesi, ruh sağlığı ve sosyal hizmet altyapısının bölgesel eşitsizlikleri giderecek şekilde güçlendirilmesi devletin pozitif yükümlülükleri arasındadır. Buna karşın Hakkâri özelinde bugüne dek izlenen politikaların parçalı, gecikmiş ve etkisiz kaldığı; intihar olgusunun bütünlüklü bir halk sağlığı, sosyal politika ve insan hakları meselesi olarak ele alınmadığı görülmektedir. Bu nedenlerle, Hakkâri'de ve bölge kentlerinde 2000-2025 döneminde artış gösteren intihar ve şüpheli ölüm vakalarının sayısal ve nitel boyutlarının bütüncül biçimde tespit edilmesi; adli ve idari soruşturma süreçleri, delil yönetimi ve adli tıp kapasitesi, ruh sağlığı ve sosyal hizmet altyapısı, genç istihdamı ve yoksullukla mücadele politikalarının bağımsız ve şeffaf biçimde incelenmesi zaruridir. Meclis denetimi kapsamında yürütülecek kapsamlı bir araştırma; ivedi müdahale gerektiren alanları belirlemeli, 12 aylık acil eylem paketi ile üç yıllık yapısal reform planını içeren bağlayıcı politika önerileri geliştirmelidir. Bu kapsamda, söz konusu vakaların ardındaki nedenlerin bütüncül ve disiplinler arası bir yaklaşımla ortaya konulması; adli, idari ve sosyal politika boyutlarının eşzamanlı biçimde değerlendirilerek kapsamlı ve bağımsız bir inceleme sürecinin işletilmesi; koruyucu ve önleyici mekanizmaların gecikmeksizin, kurumsal kapasiteyi güçlendirecek şekilde yeniden yapılandırılması hayati bir zorunluluktur. Bu bağlamda; 1. 2000—2025 döneminde Hakkâri ve bölge kentlerinde intihar, şüpheli ölüm ve intihar girişimi sayıları yıllara, yaş gruplarına ve cinsiyete göre kaçtır; bu artışa rağmen Bakanlığınız tarafından bölgeye özgü kapsamlı bir "intiharı önleme eylem planı" neden hazırlanmamıştır? 2. Hakkâri'de son yirmi yılda kaç yurttaşa psikososyal destek hizmeti sunulmuştur; bu hizmetlerin kaçının intihar riski yüksek gençler ve kadınlara yönelik olduğu ve kaç vakada düzenli izlem yapılabildiği Bakanlığınız kayıtlarında yer almaktadır? 3. Kadın ve genç intiharlarının yoğunlaştığı Hakkâri, Yüksekova, Şemdinli ve Çukurca'da kaç adet sığınma evi, danışmanlık merkezi ve kriz hattı bulunmaktadır; nüfusa oranla | bu kapasitenin yetersizliği Bakanlığınızca tespit edilmiş midir? i | 4. İntihar oranları sürekli artmasına rağmen Hakkâri'de sosyal hizmet personeli açığı neden giderilmemiştir; son beş yılda bölgeye atanan psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve çocuk gelişimci sayıları kaçtır? 5. Bakanlığınızca Hakkâri ve bölge kentlerinde intiharların sosyo-ekonomik nedenlerine (yoksulluk, işsizlik, toplumsal cinsiyet temelli şiddet) ilişkin yapılmış bilimsel bir saha araştırması bulunmakta mıdır; yoksa bu ağır tablo hangi veriye dayanmadan izlenmektedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazılar ekinde alınan Hakkari Milletvekili Sayın Öznur BARTİN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/36631, 7/39158, 7/41545 ve 7/41811 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan 1. 7/36631 Cevap Metni (7 Sayfa) 2. 7/39158, 7/41545, 7/41811 Cevap Metni (1 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 İğ 1)9152 6K90 alalŞ45 GK 9 afal3ıl Gk j2Ş Hakkari Milletvekili Sayın Öznur BARTİN'e Ait 7/39158, 7/41545 ve 7/41811 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni İntihar girişimleri ve intihar vakaları konusunda Bakanlığımızca diğer bakanlık, üniversiteler ve ilgili kurumlar ile iş birliği yapılmaktadır. Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı tarafından İntiharı Önleme Programı yürütülmektedir. Program kapsamında illerde İntiharı Önleme İl Kurulları oluşturulmuştur. Kurula tüm paydaş kamu kurumu ve kuruluşları ile STK"lar katılım sağlamakta, intiharı önlemek için iş birliği halinde çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımız ise söz konusu kurullarda paydaş kurum olarak yer almakta ve intihara yönelik psiko-sosyal destek, hane ziyaretleri, sosyal hizmet müdahalesinin planlanması ve gerekli yönlendirmelerin yapılması çalışmalarını yürütmektedir. Öte yandan intihar vakalarını önlenmek amacıyla Bakanlığımızca ailelere ve vatandaşlarımıza yönelik olarak eğitim programları ve danışmanlık hizmetleri ve aile ziyaretleri de gerçekleştirilmektedir. Söz konusu eğitim programları ve danışmanlık hizmetleri, ailelerin Bakanlığımız hizmet modellerinden ve sağlık hizmetlerinden etkin faydalanabilmelerinin sağlanması, o karşılaşabilecekleri oriskler konusunda farkındalıklarının artırılması ve desteklenmeleri amacıyla yürütülmektedir. Ayrıca, İl Müdürlüklerimiz ve Sosyal Hizmet Merkezlerimiz, intihar girişimlerini ve vakalarını takip etmekte olup bu kapsamda intihar teşebbüsünde bulunanlara ve ailelerine yönelik psikososyal destek sunmaktadır. Bununla birlikte intiharların önlenmesine yönelik olarak Bakanlığımızca, TÜİK verileri kapsamında kaba intihar oranlarının yüksek olduğu illere saha ziyaretleri düzenlenmesi, sorunun yerinde tespit edilmesine yönelik çalışmaların yapılması, intihar vaka ve teşebbüslerinde görev alan meslek personelinin farkındalıklarının artırılmasına dair eğitimlerin planlanması, intihar vaka ve teşebbüslerine yönelik çalışan kurum ve kuruluşlarla toplantılar düzenlenerek tespit edilen sorun alanlarına ilişkin çözüm önerileri geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Nüfus ve intihar vakalarına ilişkin istatistikler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) internet sayfasında yayımlanmaktadır. Hakkâri ilinde bulunan Merkez, Şemdinli ve Yüksekova Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) aracılığıyla gerekli sosyal hizmet müdahaleleri, koruyucu önleyici çalışmalar ve rehberlik/yönlendirme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Son beş yılda Hakkari iline Sosyal Hizmet 27, Çocuk Gelişimcisi 7, Psikoloji 16 olmak üzere toplam 50 meslek personelinin ataması yapılmıştır. Hakkari ilinde Bakanlığımıza bağlı | kadın konukevi tarafından hizmet sunulmakta olup söz konusu kadın konukevinin 2025 yılı doluluk oranı 964,3 1?dir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari ilinde meydana gelen intihar vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39158, 19 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39158-hakkari-ilinde-meydana-gelen-intihar-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/14b26b86-f6a1-4b57-b039-019bda5c3185 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.