# 2020 yılından bu yana vergi affı ve uzlaşma mekanizmalarından yararlanan şirketlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39173 - **Veren:** Orhan Sümer (CHP, Adana) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 16 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 11 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d62d396-7fb7-4494-b570-019bd5047bb3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39173-2020-yilindan-bu-yana-vergi-affi-ve-uzlasma-mekanizmalarindan-yararlanan-sirketlere-iliski > Orhan Sümer (CHP), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39173 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 11 Mart 2026). ## Önerge metni • Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Hazine Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim. Orhan Sümer Adana Milletvekili g Bakanlığınız tarafından sıkça dile getirilen "vergide adalet ve etkinlik" söylemlerine karşın, kamuoyuna yansıyan veriler ve bütçe öngörüleri bu söylemle çelişen bir tablo ortaya koymaktadır. 2013-2024 döneminde toplamda 2 milyar 882 milyon TL vergi aslı ile 6 milyar 27 milyon TL vergi cezasının "uzlaşma" yoluyla silindiği bilinmektedir. Buna ek olarak, vergi harcaması adı altında uygulanan istisna, muafiyet ve indirimler neticesinde 2026 yılında yaklaşık 3 trilyon 597 milyar TL'lik vergi gelirinden vazgeçilmesi öngörülmektedir. Özellikle Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) ve Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli kapsamında faaliyet gösteren ve imtiyazlı bir konumda bulunan 44 şirketin kurumlar vergisi yükümlülükleri ile 2002 yılından bu yana çıkarılan 13 ayrı vergi affı, vergi sisteminin sürdürülebilirliğini ve adaletini zedelemektedir. Bu bağlamda, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve şeffaflık ilkesi gereği aşağıdaki soruların yanıtlanması zaruri hale gelmiştir. Bu Bağlamda; 1. 2020-2025 yılları arasındaki son 5 yılı kapsayan dönemde, vergi affı ve uzlaşma mekanizmalarından yararlanarak vergisi silinen veya indirime gidilen şirketlerin listesi nedir? 2. Bahsi geçen son 5 yıllık dönemde, vergi affı ve uzlaşma yoluyla silinen toplam vergi aslı ve vergi cezası tutarı ne kadardır? Bu tutarın sektörlere göre dağılımı nasıldır? 3. Uzlaşma komisyonları aracılığıyla tek seferde 10 milyon TL ve üzeri vergi borcu silinen | şirket sayısı kaçtır ve bu şirketler hangi holding veya grup bünyesinde faaliyet göstermektedir? 4. KÖİ ve YİD modeli kapsamında faaliyet yürüten 44 şirketin, son 5 yılda ödediği toplam kurumlar vergisi ne kadardır? Aynı dönemde bu şirketlere sağlanan toplam vergi muafiyeti ve istisnası tutarı nedir? 5. 2026 yılı için öngörülen 3 trilyon 597 milyar TL'lik vergi harcamasının (vazgeçilen vergi), dar gelirli vatandaşlar üzerindeki dolaylı vergi yükünü azaltmak yerine sermaye gruplarına aktarılmasının "vergide adalet" ilkesiyle bağdaşan yönü nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER" ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. vale Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7139173 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Orhan SÜMER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Tahakkuk etmiş ve dolayısıyla ödenmesi gereken safhaya gelmiş vergi borcu, vergi cezası ya da bunların zamlarını ve faizlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi dışında hiçbir makamın silme yetkisi bulunmamaktadır. Vergi mevzuatında bazı özel durumlar için (tabii afetler vb.) getirilen terkin düzenlemeleri dışında vergi asıl ve fer'ilerinin kayıtsız şartsız silinmesine imkân veya izin veren herhangi bir kanuni düzenleme olmadığı gibi böyle bir uygulama da hiçbir zaman vuku bulmamıştır. Diğer taraftan, 1963 yılında vergi sistemimize dahil edilen ve vergi ihtilaflarının yargıya intikal etmeden halli ile kamu alacağının daha hızlı bir biçimde Hazineye intikalinin teminine imkan sağlayan uzlaşma müessesesi ile bir vergi incelemesi ya da takdir komisyonu kararına istinaden kesilen ve mahiyeti itibarıyla henüz iddia mahiyetinden olan vergi ve cezalar için uzlaşma talep edilebilmekte olup vergi asılları 7524 sayılı Kanun ile uzlaşma kapsamında bulunmamaktadır. Uzlaşma müessesesi, hukukun çizdiği sınırlar içerisinde, sektörel incelemeler neticesinde benzer durumda olan ve başvuruda bulunan bütün mükelleflere eşit bir biçimde uygulanmakta olup, uzlaşma sonuçları "www.gib.gov.tr" internet adresinde yer alan faaliyet raporları aracılığıyla kamuoyuna duyurulmaktadır. 12. Kalkınma Planı başta olmak üzere 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programlar gibi ulusal politika belgelerinde vergi adaletinin güçlendirileceği, geliri adil bir şekilde yeniden dağıtan ve vergiyi tabana yayan bir yaklaşımla gelirlerin artırılacağı, vergide etkinliğin sağlanması amacıyla vergi harcamalarının gözden geçirilerek etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin kaldırılacağı yönünde tedbir ve politikalara yer verilmiştir. Vergi politikalarımız bu çerçevede belirlenmekte olup büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımın, istihdamın, üretimin, ihracatın ve rekabet ortamının desteklenmesine devam edilmektedir. Ayrıca, son dönemde vergi adaletini güçlendirmek amacıyla asgari ücret vergi dışı bırakılmış, basit usuldeki esnafa gelir vergisi istisnası sağlanmış, genç girişimcilere kazanç istisnası sağlanmış, tarımsal desteklemelerdeki gelir vergisi kesintileri kaldırılarak geçmişte yapılanlar iade edilmiş bulunmaktadır. Buna karşın, yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması amacıyla; kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, banka ve finans sektöründen, Yap İşlet Devret Modeli ve Kamu Özel İşbirliği Projeleri kapsamında Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 elde edilen kazançlardan yüzde 30 oranında kurumlar vergisi alınması sağlanmış, çok uluslu şirketlere 9015, yurt içinde faaliyette bulunan şirketlere 9610 oranında asgari kurumlar vergisi getirilmiş, şirketlerin vergi matrahlarını etkileyen bazı giderlerine kısıtlama getirilmiş, menkul kıymet kazançlarında vergi kesinti tutarları artırılmıştır. Vergide adaleti güçlendirmek için yapılan düzenlemeler ve tedbirlerle 2023 yılında yüzde 34,5 olan dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı 2025 yılında yüzde 37,6'ya yükselmiştir. Bu oranın 2026'da yüzde 38,2'ye çıkarılması hedeflenmektedir. 2023'ten itibaren dolaysız vergilerde sağlanan 3,7 puanlık bu iyileşme 508 milyar liraya tekabül etmektedir. Dolaylı vergilerin payının ise 2026 yılında yüzde 61,8'e, program dönemi sonunda yüzde 61,3'e inmesi öngörülmektedir. Bu gelişmede yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde yapılan düzenlemeler etkili olmuştur. Bununla birlikte, vergi harcaması olarak nitelendirilen düzenlemelerin maliyeti her yıl Vergi Harcamaları Raporu ile kamuoyuna ilan edilmekte olup, söz konusu Rapora "www.gib.gov.tr" adresinden ulaşılabilmektedir. Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 5'inci maddesinde vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurların, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'da görevli olanların, vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenlerin ve vergi işlerinde kullanılan bilirkişilerin; görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazım gelen diğer hususların ifşa edilmesinin, vergi mahremiyetinin ihlali anlamına geleceği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, mükelleflerin muamele ve hesap durumlarına ilişkin talep edilen bilgilerin paylaşılması mümkün bulunmamaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “2020 yılından bu yana vergi affı ve uzlaşma mekanizmalarından yararlanan şirketlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39173, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39173-2020-yilindan-bu-yana-vergi-affi-ve-uzlasma-mekanizmalarindan-yararlanan-sirketlere-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d62d396-7fb7-4494-b570-019bd5047bb3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.