# Hakkari ilinde meydana gelen intihar vakalarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/39188
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 19 Ocak 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 9 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1ffec6c3-f5b8-4d68-bf8d-019bda49a7c8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39188-hakkari-ilinde-meydana-gelen-intihar-vakalarina-iliskin

> Öznur Bartin (DEM Parti), 19 Ocak 2026 tarihinde 7/39188 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 9 Şubat 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

2026 yılı Ocak ayında Hakkâri Merkez Biçer Mahallesi, Şemdinli ilçesi ve Durankaya beldesinde kısa aralıklarla yaşanan üç intihar vakası, Hakkâri ilinde uzun yıllardır süreklilik arz eden intihar ve şüpheli ölüm olgusunun güncel ve ağırlaşmış bir yansımasıdır. Bu vakalar, bireysel patolojiye indirgenebilecek münferit hadiseler değil; bölgesel yoksullaşma, genç işsizliği, toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler, güvenlikçi yönetim pratikleri ve kamusal ruh sağlığı altyapısındaki yapısal yetersizliklerin kesişiminde ortaya çıkan çok katmanlı bir toplumsal krizdir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2000-2023 dönemine ilişkin verileri, Hakkâri'nin uzun süredir intihar hızının yüksek seyrettiği iller arasında yer aldığını ve özellikle 15—29 yaş grubu ile kadın nüfus açısından kalıcı bir risk alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Hakkâri, ülke genelinde 2023 yılında işsizlik oranı 623,3 ile en yüksek il olarak kaydedilmiştir. 2023 yılında 24 intihar vakasının kayda geçmesi ve nüfusa oranla hesaplanan intihar hızının ülke genelinde üst sıralarda yer alması, ekonomik dışlanma ile ruhsal çöküntü arasındaki yapısal ilişkiyi açık biçimde ortaya koymaktadır.

Yerel saha çalışmaları ve sivil toplum raporları; vakaların Hakkâri merkez, Şemdinli, Yüksekova ve Çukurca ekseninde yoğunlaştığını, soruşturma süreçlerinde delil yönetimi, ailelere bilgi akışı ve olay sonrası psikososyal destek mekanizmalarında ciddi kurumsal zaaflar bulunduğunu belgelemektedir. Özellikle bazı vakalarda etkin soruşturma yürütülmemesi, adli süreçlerin gecikmesi ve mağdur ailelere sistematik destek sağlanmaması, cezasızlık algısını güçlendirmekte ve yeni travmatik örüntülerin oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Toplumsal cinsiyet boyutu krizin merkezinde yer almaktadır. Kadınlar ve gençler, çok katmanlı eşitsizlikler, yoksulluk, görünmez şiddet, eğitim ve istihdama erişimdeki yapısal engeller nedeniyle yüksek risk grubu haline gelmiştir. Buna karşın Hakkâri'de kadınlara yönelik sığınma, danışmanlık, psikososyal destek ve koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinin nicel ve nitel olarak son derece sınırlı olduğu görülmektedir.

Basına ve saha bildirimlerine yansıyan 2024-2025 dönemine ait veriler, Haziran—Temmuz 2025'te en az altı, Eylül-Ekim 2025'te dört yeni intihar vakasının bildirildiğini, krizin yayılmacı bir nitelik kazandığını göstermektedir. Bu durum yalnızca Hakkâri'ye özgü olmayıp; Van, Şırnak, Muş, Bitlis ve Ağrı başta olmak üzere bölge kentlerinde ve Türkiye genelinde genç işsizliği ve yoksullaşma ile bağlantılı biçimde benzer risk kümelenmelerinin oluştuğunu göstermektedir.

Devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve taraf olunan diğer uluslararası sözleşmeler uyarınca açıktır. Şüpheli ölümlerin etkin, bağımsız ve şeffaf biçimde soruşturulması; koruyucu sosyal politikaların geliştirilmesi, ruh sağlığı ve sosyal hizmet altyapısının bölgesel eşitsizlikleri giderecek şekilde güçlendirilmesi devletin pozitif yükümlülükleri arasındadır. Buna karşın Hakkâri özelinde bugüne dek izlenen politikaların parçalı, gecikmiş ve etkisiz kaldığı; intihar olgusunun bütünlüklü bir halk sağlığı, sosyal politika ve insan hakları meselesi olarak ele alınmadığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, Hakkâri'de ve bölge kentlerinde 2000-2025 döneminde artış gösteren intihar ve şüpheli ölüm vakalarının sayısal ve nitel boyutlarının bütüncül biçimde tespit edilmesi; adli ve idari soruşturma süreçleri, delil yönetimi ve adli tıp kapasitesi, ruh sağlığı ve sosyal hizmet altyapısı, genç istihdamı ve yoksullukla mücadele politikalarının bağımsız ve şeffaf biçimde incelenmesi zaruridir. Meclis denetimi kapsamında yürütülecek kapsamlı bir araştırma; ivedi müdahale gerektiren alanları belirlemeli, 12 aylık acil eylem paketi ile üç yıllık yapısal reform planını içeren bağlayıcı politika önerileri geliştirmelidir. Bu kapsamda, söz konusu vakaların ardındaki nedenlerin bütüncül ve disiplinler arası bir yaklaşımla ortaya konulması; adli, idari ve sosyal politika boyutlarının eşzamanlı biçimde değerlendirilerek kapsamlı ve bağımsız bir inceleme sürecinin işletilmesi; koruyucu ve önleyici mekanizmaların gecikmeksizin, kurumsal kapasiteyi güçlendirecek şekilde yeniden yapılandırılması hayati bir zorunluluktur.

Bu bağlamda;

1. Hakkâri ve bölge kentlerinde rehber öğretmen başına düşen öğrenci sayısı kaçtır ve bu oran Türkiye ortalamasının neden üzerindedir?

2. Son on yılda intihar riski nedeniyle izlem altına alınan öğrenci sayısı kaçtır ve bu öğrencilerin kaçı düzenli psikolojik destek alabilmiştir?

3. Okul terkleri, yoksulluk ve intihar riski arasındaki ilişkiye dair Bakanlığınızca yapılmış bilimsel bir çalışma var mıdır?

4. Okullarda erken uyarı ve ruh sağlığı tarama programları neden sistematik biçimde uygulanmamaktadır?

3. Bölge illerinde çocuk ve genç ruh sağlığını güçlendirmeye yönelik özel bir bütçe ve eylem planı neden oluşturulmamıştır?

## Bakanlığın cevabı

b) 15/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1778190 sayılı yazınız. c)21/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1782702 sayılı yazınız.

ç) 23/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1785152 sayılı yazınız. d)23/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1785166 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/38457, Hatay Milletvekili Servet MULLAOĞLU'nun 7/38461, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7738682, İzmir Milletvekili Deniz YÜCEL"in 7/39015, İstanbul Milletvekili Ahmet ŞIK''ın 7/39017, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/39018, Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/39101, Ankara Milletvekili Aylin YAMAN"ın 7/39102, Muğla Milletvekili Gizem ÖZCAN'ın 7739103, İstanbul Milletvekili Nimet ÖZDEMİR"in 7/39185, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/39186 ve Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/39188 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı

2416457 GK 1/1801-33103

7fağhb) GK 83 ? 133185 - 331p

1/3b82 OK 85 103913

111900 -18018

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

SEN, T.C. f GM, 4, p Aa pa . ba aa MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİMİN Değ lis .. . ÜZYILI MOM / Strateji Geliştirme Başkanlığı YözY t, MZ z Gİ ş Sayın aça KE SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan 2024/2025 eğitim öğretim ve geriye dönük "Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri" adlı yayımda yer alan "1.12 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzey ve eğitim seviyesine göre okul, şube, öğretmen ve derslik başına düşen öğrenci sayısı" başlıklı tablolarda yer almaktadır.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarımızdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar; eğitim kurumunun tür, kademe, özellikleri ile öğrencilerin ihtiyaçları, gelişim dönemi özellikleri ve risk altındaki öğrenciler dikkate alınarak ortak bir anlayış ve iş birliği içerisinde yapılmaktadır. Bu ilkeler doğrultusunda yapılan söz konusu çalışmalar okul ve kurumlarımızda yürütülmektedir. Çalışmalara ilişkin konu başlıkları rehberlik hizmetleri sunum sistemi içerisinde yer almaktadır. Okul ve kurumlarda görev yapan rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından okulun ihtiyaçları göz önünde bulundurularak rehberlik hizmetleri sunum sistemi içerisinde yer alan konularda çalışmalar yürütülmektedir. Öğrencilerin ihtiyaçları ve gelişim dönemi özellikleri doğrultusunda rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından risk altındaki öğrenciler dâhil olmak üzere tüm öğrencilere ve ailelerine yönelik bireysel görüşmeler aracılığıyla da sosyal-duygusal, akademik ve mesleki gelişim alanlarında gelişimsel ve önleyici destek hizmeti sunulmaktadır. Ayrıca psikososyal destek hizmetleri kapsamında zorlu yaşam olaylarında rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından öğrenci, aile ve öğretmenlere psikolojik destek hizmeti sunulmaktadır.

Ortaöğretim kurumlarına devam eden öğrencilerin okuldan erken ayrılma riskini azaltmaya yönelik olarak 2024 yılında "Türkiye'de Lise Devam Oranının Artırılması İçin Şartlı Nakit Transferinin (Şartlı Eğitim Yardımı) Etkisinin Güçlendirilmesi (ŞNT İl) Projesi" kapsamında öncelikle okul terk durumlarının ve nedenlerinin incelenmesi, paydaşlarla gözlem ve çözüm önerilerinin paylaşılması amacıyla öğretmen, idareci, veli, öğrencilerin ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının personelinin katılımıyla İstanbul, Gaziantep ve Diyarbakır illerinde odak grup toplantıları gerçekleştirilmiştir. Odak grup çalışmaları neticesinde rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından uygulanan 4ile Psikoeğitim Programı ve Akademik Becerileri Geliştirme Müdahale Programı ile sınıf rehber öğretmenleri tarafından uygulanan Lise Öğrencileri İçin Eğlenceli Eğitsel Grup Rehberliği Etkinlikleri isimli üç adet program geliştirilmiştir. 2024 yılında 304 rehber öğretmen/psikolojik danışmanın katılımıyla eğitici eğitimleri düzenlenmiştir. Geliştirilen programlar 2025 yılı itibarıyla Milli Eğitim Akademisi Başkanlığı (o tarafından düzenlenen standart hizmet içi eğitim faaliyetleri ile yaygınlaştırılmaktadır.

Her yıl sınıf rehber öğretmenleri tarafından risk altındaki öğrencilere ait veriler birleştirilerek "Sınıf Risk Haritası" oluşturulur. Oluşturulan sınıf risk haritasının bir örneği rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletilir. Okul rehber öğretmeni/psikolojik danışmanı tarafından sınıf risk haritaları düzenlenerek oluşturulan "Okul Risk Haritası" her yıl kasım ayı içerisinde eğitim kurumunun bağlı bulunduğu rehberlik ve araştırma merkezine ulaştırılır.

Ayrıca okul rehberlik ve psikolojik danışma programının hazırlanması sürecinde her eğitim öğretim yılı mayıs ayında kademelere özgü olarak öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik

1)331$3

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN

Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI , ağın ayrı formlar olarak hazırlanan "Rehberlik İhtiyacı Belirleme Anketi (RİBA)" aracılığıyla öğrencilerin rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin ihtiyaçları belirlenir.

Bu doğrultuda eğitim kurumları tarafından bir önceki eğitim öğretim yılına ait öğrenci, veli ve öğretmen ihtiyaç analizi, risk haritası ve program değerlendirme sonuçları gözetilerek okul rehberlik ve psikolojik danışma programında yer almak üzere "özel hedef" belirlenir. Bir önceki eğitim öğretim yılına ait veriler ve öğrencilerin gelişimsel ihtiyaçları temelinde rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri il yürütme komisyonları tarafından il hedefi olarak belirlenen ve eğitim kurumlarının okul rehberlik ve psikolojik danışma programında yer verilmek üzere "yerel hedef" belirlenir. Her eğitim öğretim yılı için öğrencilerin gelişimsel ihtiyaçları temelinde bir önceki eğitim öğretim yılına ait veriler ve toplumun öncelikli ihtiyaçları gözetilerek Bakanlığımızca belirlenen ve eğitim kurumlarının okul rehberlik ve psikolojik danışma programında yer verilmek üzere "genel hedef" belirlenir. Bu kapsamda okullarda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütülmektedir.

Hakkari Valiliğince konuya ilişkin olarak;

İl genelinde son on yılda intihar riski nedeniyle izlem altına alınan öğrenci bulunmadığı, Eğitime Katılım ve Devamsızlığı İzleme Projesi (EKİP) kapsamında okullarda önleme, müdahaleler ve yönlendirme çalışmalarının yapıldığı ve bu kapsamda Bakanlığımıza devamsızlık bilgilerinin verildiği,

Okullarda yapılması gereken taramaların Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmenliği hükümlerine göre yapıldığı, bildirilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari ilinde meydana gelen intihar vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39188, 19 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39188-hakkari-ilinde-meydana-gelen-intihar-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1ffec6c3-f5b8-4d68-bf8d-019bda49a7c8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
