# Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünlerin piyasada satılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/39298
- **Veren:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 20 Ocak 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 20 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/97015307-49d5-40fe-8cce-019be053db68
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39298-tavsiye-edilen-tuketim-tarihi-gecmis-urunlerin-piyasada-satilmasina-iliskin

> Hasan Karal (Yeni Yol), 20 Ocak 2026 tarihinde 7/39298 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 20 Şubat 2026).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Ticaret Bakanı Sn. Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.

Son dönemde kamuoyuna yansıyan haberler ve saha gözlemleri İstanbul, Eskişehir, Bursa ve Çanakkale başta olmak üzere çeşitli illerde faaliyet gösteren bir market zincirinde, tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) aylar hatta bir yıla yakın süre geçmiş gıda ürünlerinin, yoğunlukla emekliler, öğrenciler, engelliler ve dar gelirli vatandaşlar tarafından satın alındığını ortaya koymaktadır. Bu marketlerde rafların büyük bölümünü, "en az riskli olanı seçmeye çalışan" vatandaşların, ekonomik çaresizlik içinde tercih yapmak zorunda kaldığı ürünler oluşturmaktadır. Ürünlerin; "indirimli", "fırsat", "israf karşıtı" veya "ekonomik alternatif" gibi ifadelerle sunulması, tüketicinin sağlık risklerini yeterince kavrayamadan yönlendirilmesine yol açmaktadır. Her ne kadar mevzuatta TETT ile Son Tüketim Tarihi (STT) arasında ayrım bulunsa da TETT'si geçmiş ürünlerin hangi ifadelerle pazarlanabileceği, hangi fiyatlama ve tanıtım sınırları içinde sunulabileceği, tüketicinin ne ölçüde bilgilendirilmiş sayılacağı ve yanıltıcı ticari uygulama kapsamına girip girmediği hususları kamuoyu açısından açık ve güven verici değildir.

Öte yandan, düşük gelirli kesimlerin fiilen "tarihi geçmiş ürünlere yönelmek zorunda bırakıldığı" bu tablo yalnızca bireysel tercih veya piyasa davranışı olarak değerlendirilemez. Bu durum, tüketicinin korunması, adil ticaret, insan onuru ve sosyal devlet ilkeleri bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

I) Tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT*si aylar hatta bir yıla yakın süre geçmiş gıda ürünlerinin; "indirim", "firsat", "israf karşıtı" veya benzeri ifadelerle satışa sunulması, Bakanlığınızca tüketiciyi yanıltıcı ticari uygulama kapsamında değerlendirilmekte midir?

2) TETT'si geçmiş ürünlerin satışında, tüketicinin sağlık riskleri konusunda açık, anlaşılır ve yeterli biçimde bilgilendirilmesini zorunlu kılan bağlayıcı bir düzenleme bulunmakta mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(©tbmm.gov.tr

3)

4)

5)

6)

8)

9)

TETT'si geçmiş ürünlerin özellikle dar gelirli, emekli, öğrenci ve engelli vatandaşlar tarafından ekonomik zorunluluk nedeniyle düzenli olarak satın alındığına dair saha verileri Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bu tablo, tüketicinin korunması politikaları açısından bir alarm durumu olarak değerlendirilmekte midir?

Son 3 yıl içinde, TETT veya STT'ye ilişkin yanıltıcı etiketleme, eksik bilgilendirme veya aldatıcı tanıtım nedeniyle denetlenen market sayısı kaçtır? Kaçına idari yaptırım uygulanmıştır?

TETT'si geçmiş ürünlerin, piyasa fiyatlarının çok altında sunulmasının tüketiciyi sağlık risklerini göz ardı etmeye zorlayan haksız ve dengesiz bir ticari yönlendirme oluşturduğu değerlendirilmekte midir?

TETTMsi geçmiş ürünlerin intenet üzerinden satışında, tüketicinin bilgilendirilmesine yönelik özel bir denetim veya ilave yükümlülük uygulanmakta mıdır? Uygulanıyorsa bu denetimler hangi sıklıkla yapılmaktadır?

Ekonomik kırılganlığı yüksek grupların, fiilen "tarihi geçmiş ürünlerin hedef kitlesi" hâline gelmesi, Bakanlığınızca adil piyasa düzeni ve tüketici hakkı ihlali olarak görülmekte midir?

TETMsi geçmiş ürünlerin satışının yaygınlaşmasının, normal perakende piyasasında fiyat dengelerini bozduğu ve düşük gelirli tüketiciler için sağlıksız bir alternatif pazar yarattığı yönünde Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme var mıdır?

Bakanlığınız, TETT'si ve STT'si geçmiş ürünlerin "ucuzluk" gerekçesiyle pazarlanmasının, yoksulluğu yöneten ancak çözmeyen bir ticaret pratiğine dönüştüğü eleştirilerine katılmakta mıdır?

10) Tüketicinin, ekonomik zorunluluk nedeniyle sağlık riski taşıyan ürünleri tercih etmek zorunda kalması, Bakanlığınızca tüketicinin korunması ve sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşır bir tablo olarak mı değerlendirilmektedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal( O tbmm.gov.tr

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 27.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1787827 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL tarafından verilen 7/39298 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

TİCARET BAKANLIĞI

İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL'a Ait 7/39298 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 10) Ülkemizde tüm gıda ürünlerinin piyasa gözetim ve denetim görev, yetki ve sorumluluğu Tarım ve Orman Bakanlığının uhdesinde bulunmaktadır. Bununla birlikte, tüketicilerimizin ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla, ürünlerin etiketleri ve reklamlarındaki fiyat gösterimleri, indirimli satışlar ve ürünlerin niteliği konusunda bilgilendirme gibi tüketicilere yönelik gerçekleştirilen tüm ticari uygulamalar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında Bakanlığımızca denetlenmektedir.

Gıda perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren firmaların, stok yönetimi ve israfı önleme kapsamında birtakım kampanyalar düzenlediği Bakanlığımızın bilgisi dahilinde olup, söz konusu uygulamalar çerçevesinde son tüketim tarihi geçen gıdaların, bilinçli ve planlı bir şekilde satışının yapıldığı yönünde Bakanlığımıza herhangi bir başvuru yapılmamıştır. Bununla birlikte, söz konusu kampanyaların indirimli satış kampanyası kapsamında veya fırsat başlığı altında düzenlenmesi veya reklamlarda malın son tüketim tarihi hakkında yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli denetimlerin yürütülmesi mümkündür.

Diğer taraftan, Bakanlığımız görev ve yetki alanı kapsamında, tüketicilerimizin bilgilendirilmesine ve farkındalığın artırılmasına, böylece tüketicilerimizde bilinçli tüketim alışkanlığının kazandırılmasına yönelik faaliyetler yürütülmektedir. Bu bağlamda, tüketici profili ve bilincinin belirli periyotlarla ölçümlenmesi ve bu doğrultuda alınacak aksiyonların belirlenmesi ihtiyacına binaen, Bakanlığımız tarafından 2014 yılından itibaren "Tüketici Profili ve Bilinç Düzeyi Araştırması" gerçekleştirilmekte ve araştırma sonuçları rapor haline getirilerek kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Bununla beraber, Türkiye genelinde israfın boyutlarını belirlemek; israfın yoğun olarak gerçekleştiği tüketim alanlarını ortaya koymak ve böylece israfı önlemeye yönelik yapılacak iletişim çalışmalarına kaynaklık edecek bulgulara ulaşmak amacıyla, Bakanlığımızca "Türkiye İsraf Araştırması" ilk kez 2017 yılında yayımlanmıştır. İsrafa ilişkin yapılan bu verimli çalışma, 2018 yılında kapsamı daha da genişletilerek tekrardan yapılmış ve iki yıl arasında kıyaslamalar eklenerek israfa ilişkin önemli bulgular ortaya konulmuş ve bu bulgular ilgili tüm taraflarla paylaşılmıştır.

İlaveten, son kullanma tarihi yaklaşmış, paketleme veya üretim hatası bulunan, ihracat veya ihtiyaç fazlası gibi sebeplerden dolayı değerini kaybeden veya zayi olacak ürünlerin ihtiyaç sahiplerine bağışlanması esasına dayanan, bağışlanmış gıda, giysi, temizlik ve hijyen ürünlerini toplayan, ayrıştıran, depolayan ve ihtiyaç sahiplerine dağıtan bir sivil toplum örgütlenmesi olan "Gıda Bankacılığı" sistemi ülkemizde oluşturulmuştur. Her ne kadar gıda bankacılığı sadece gıdayla ilgili gibi görünse de gıda dışında giyecek ve temizlik maddesi gibi temel ihtiyaç ürünleri de gıda bankacılığı faaliyet alanında yer almaktadır. Ülkemizde, belediyeler ve dernek-vakıf gibi STK'lar bünyesinde gıda bankacılığı faaliyetleri yürütülmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünlerin piyasada satılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39298, 20 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39298-tavsiye-edilen-tuketim-tarihi-gecmis-urunlerin-piyasada-satilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/97015307-49d5-40fe-8cce-019be053db68

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.