# Enflasyonla mücadeleye ve dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payının azaltılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39364 - **Veren:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 21 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 20 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b900f278-90cf-4d88-bcb0-019bea0c8244 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39364-enflasyonla-mucadeleye-ve-dolayli-vergilerin-vergi-gelirleri-icindeki-payinin-azaltilmasi > Özgür Karabat (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39364 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 20 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Özgür KARABAT İstanbul Milletvekili Yılbaşının daha ilk günlerinden itibaren yaşanan fiyat artışları, dolaylı vergiler ve yurttaşların alım gücündeki sert erime yurttaşların yaşamlarını iyice çekilme hale getirmiştir. Özellikle temel gıda ürünleri, enerji, akaryakıt, kira ve ulaştırma kalemlerinde eş zamanlı ve yüksek oranlı fiyat artışları yaşanmıştır. Bu artışlar, halihazırda yüksek enflasyon altında geçim mücadelesi veren milyonlarca yurttaşın alım gücünü daha da zayıflatmıştır. Asgari ücret ve emekli aylıkları, yılın ilk aylarından itibaren enflasyon karşısında hızla erimiş; ücretli kesimler temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanır hale gelmiştir. Asgari ücretli, memur ve emekli maaşlarına yansıyan zamlar ise daha milletin cebine girmeden önemli oranda değer kaybetmiştir. Türkiye'de vergi sisteminin ağırlıklı olarak dolaylı vergilere dayanması, fiyat artışlarının toplumsal etkisini daha da derinleştirmektedir. KDV ve ÖTV gibi vergiler, gelir düzeyinden bağımsız olarak herkes için aynı oranda uygulanmakta; bu durum düşük gelirli kesimler üzerinde adaletsiz bir yük yaratmaktadır. Son dönemde bütçe disiplininin ücretler ve sosyal harcamalar üzerinden sağlanmaya çalışıldığı, buna karşın sermayeye yönelik vergi istisna ve muafiyetlerinin sürdüğü yönünde haklı ve ciddi eleştiriler bulunmaktadır. Enflasyonla mücadele politikalarının toplumsal maliyetinin şeffaf biçimde ortaya konulması, bütçe tercihlerinin kimleri koruduğunun açıklanması ve gelir dağılımını gözeten bir maliye politikasının hayata geçirilmesi kamu yararı açısından zorunludur. SORULAR 1. Dolaylı vergilerin merkezi yönetim bütçe gelirleri içindeki payı son bir yılda nasıl değişmiştir? Bu oranı düşürmek konusunda bakanlığınız bünyesinde bir planlama yapılmakta mıdır? 2. Asgari ücretli ve emeklilerin reel gelir kaybına ilişkin Bakanlığınızın yaptığı güncel bir etki analizi var mıdır? 3. Enflasyonla mücadele kapsamında dolaylı vergilerin azaltılmasına yönelik bir plan bulunmakta mıdır? 4. Son bir yıl içinde fahiş fiyat artışlarına karşı kaç denetim yapılmış, kaç idari yaptırım uygulanmıştır? 5. Gelir dağılımındaki bozulmayı gidermeye yönelik kısa vadeli bir mali tedbir paketi hazırlanmakta mıdır? 6. Vergi istisna ve muafiyetlerinin 2024 ve 2025 yıllarında bütçeye toplam maliyeti ne kadardır? ## Bakanlığın cevabı İlgi 30/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1788785 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Özgür KARABAT a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mavi Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat 3-4 e-posta; sybsorioletyeler: hmbi gen ir Elektronik Ağ; Www hmb.gov.ir 7139364 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Özgür KARABAT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Ekonomi politikamızın temel önceliklerinden birisi fiyat istikrarını tesis ederek enflasyonu tek haneli seviyelere düşürmek, böylece vatandaşlarımızı hayat pahalılığına karşı korumaktır. Bu süreçte, bir yandan enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşlarımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik gerekli politikalar hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda çalışanlarımızın ve emeklilerimizin gelir seviyelerini korumak için aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. Kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 28'inci maddesi gereği toplu sözleşmeyle belirlenen oranda; SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 55'inci maddesi gereği her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık dönemde gerçekleşen enflasyon oranında artış yapılmaktadır. Diğer yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 39'uncu maddesi uyarınca asgari ücret Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığıyla belirlenmektedir.2026 yılı Ocak ayında yaptılan seyyanen zam ve ilave artışlarla en düşük memur maaşında yüzde 22,84 oranında, en düşük emekli aylığında yüzde 18,48 oranında ve asgari ücrette yüzde 27,01 oranında artış sağlanmıştır. Tüm bu artışlarla birlikte, 2002 Aralık ayından bugüne aile yardımı dahil en düşük memur maaşında reel olarak yüzde 277 oranında, en düşük emekli aylığında reel olarak yüzde 626 oranında ve asgari ücrette reel olarak yüzde 264 oranında artış sağlanmıştır. Diğer taraftan, 12. Kalkınma Planı başta olmak üzere 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programlar gibi ulusal politika belgelerinde vergi adaletinin güçlendirileceği, geliri adil bir şekilde yeniden dağıtan ve vergiyi tabana yayan bir yaklaşımla gelirlerin artırılacağı, vergide etkinliğin sağlanması amacıyla vergi harcamalarının gözden geçirilerek etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin kaldırılacağı yönünde tedbir ve politikalara yer verilmiştir. Gelir politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilerek, doğrudan vergilerin payını artıracak ve düşük gelirli vatandaşların üzerine düşen vergi yükünü hafifletecek çok sayıda düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda; • Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin kazançları 2021 yılından itibaren gelir vergisinden istisna edilmiştir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sabşoruoneryeleri 2 hinb gör Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr • Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi kaldırılmıştır. Yem ve gübre teslimlerinden KDV alınmaması sağlanmıştır. • Eğitim, sağlık, giyim, turizm, yeme içme hizmetleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte, tarımsal sulama sistemleri ile bazı tarımsal makinalarda tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde indirimli KDV oranı uygulanmaktadır. • KDV oranının temel gıda maddelerinde yüzde |, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte yüzde 10 oranında uygulanması sağlanmıştır. • Sosyal konut teslimlerinde yüzde | oranında KDV uygulanmaktadır. Bununla birlikte, gerek vergiden muaf esnaf gerekse kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisnadır. Öte taraftan, yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması amacıyla; kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, banka ve finans sektöründen, Yap-İşlet-Devret Modeli ve Kamu Özel İşbirliği Projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan yüzde 30 oranında kurumlar vergisi alınması sağlanmış, çok uluslu şirketlere yüzde 15, yurt içinde faaliyette bulunan şirketlere yüzde 10 oranında asgari kurumlar vergisi getirilmiş, şirketlerin vergi matrahlarını etkileyen bazı giderlerine kısıtlama getirilmiş, menkul kıymet kazançlarında vergi kesinti tutarları artırılmıştır. Vergide adaleti güçlendirmek için yapılan düzenlemeler ve tedbirlerle 2023 yılında yüzde 34,5 olan dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payınım 2026'da yüzde 38,2'ye çıkarılması hedeflenmektedir. 2023'ten itibaren dolaysız vergilerde sağlanan 3,7 puanlık bu iyileşme 508 milyar liraya tekabül etmektedir. Dolaylı vergilerin payının ise 2026 yılında yüzde 61,8'e, program dönemi sonunda yüzde 61,3'e inmesi öngörülmektedir. Bu gelişmede yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde yapılan düzenlemeler etkili olmuştur. Ulusal politika belgelerinde de öngörülen amaçlar doğrultusunda vergi adaletini güçlendirmek, çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınmasını sağlamaya yönelik çalışmalara önümüzdeki dönemde de kararlılıkla devam edilecektir. Öte yandan, vergi harcaması kapsamında, vergi mevzuatımızda yer alan vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri, düşük vergi oranı uygulamaları, verginin mahsubu veya ertelenmesi gibi düzenlemeler nedeniyle vazgeçilen gelirler yılı bütçe kanununun ekinde kamuoyuna duyurulmakta, ayrıca sektörel vergi harcamalarının tutar ve oranları Vergi Harcamaları Raporu ile "www. gib.gov.ir" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Ayrıca, soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “Enflasyonla mücadeleye ve dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payının azaltılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39364, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39364-enflasyonla-mucadeleye-ve-dolayli-vergilerin-vergi-gelirleri-icindeki-payinin-azaltilmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b900f278-90cf-4d88-bcb0-019bea0c8244 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.