# Amasya ilinde olası bir kuraklığa karşı alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39420 - **Veren:** Reşat Karagöz (CHP, Amasya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 21 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 27 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8c1e1a6-51e6-4a1c-baba-019be167c9e3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39420-amasya-ilinde-olasi-bir-kurakliga-karsi-alinan-onlemlere-iliskin > Reşat Karagöz (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39420 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 27 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye genelinde son yıllarda etkisini artıran kuraklık, özellikle tarım ve içme suyu açısından birçok ilimizi olduğu gibi Amasya ilimizi ve ilçelerini de ciddi biçimde etkilemektedir. Amasya'da tarımsal üretimin büyük ölçüde yeraltı suları ve sınırlı yüzey suyu kaynaklarına dayanması, kuraklık riskini daha da artırmaktadır. Bu bağlamda; 1. Amasyaili ve ilçelerinde mevcut su kaynaklarının kuraklığa karşı dayanıklılığına ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir risk analizi veya çalışma bulunmakta mıdır? 2. Amasya genelinde yeraltı su seviyelerinin son 10 yıla ait değişim verileri nelerdir? 3. Olası su krizlerine karşı Amasya için özel olarak hazırlanmış alternatif içme ve sulama suyu temin planları mevcut mudur? 4. Amasya'da kuraklık riskine karşı yeni baraj, gölet, yeraltı suyu besleme veya yağmur suyu hasadı projeleri planlanmakta mıdır? 5. Tarımsal sulamada su tasarrufunu artırmak amacıyla Amasyalı çiftçilere yönelik yürütülen destek, teşvik veya eğitim programları nelerdir? 6. Kuraklık nedeniyle Amasya'da tarımsal üretimde yaşanan verim kayıplarına ilişkin Bakanlığınızın tespitleri bulunmakta mıdır? Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat E-Z04 Çankaya-ANKARA ## Bakanlığın cevabı İklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedildiği Akdeniz iklim kuşağında yer alan ülkemizde büyüyen ekonomi ve artan üretimle tarımda, sanayide, enerjide, turizmde ve daha birçok sektörde suya olan ihtiyaç artmaktadır. Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir. Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır. Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir. Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin ve farkındalığının oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır. Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir. Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır. Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda 650 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar 9660, 2050 yılına kadar 9065 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bakanlığımızca çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm vb. sektörlerin adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak aynı zamanda su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır. Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes, Sakarya, Susurluk, Aras ve Çoruh olmak üzere 13 havzada SSIP tamamlanmıştır. Kızılırmak, Yeşilırmak, Batı Karadeniz, Doğu Karadeniz, Marmara, Doğu Akdeniz, Antalya ve Meriç-Ergene olmak üzere 8 havzada SSTP çalışmaları devam etmektedir. SSTP ile havza ve alt havza ölçeğinde her sektörün ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek planlanması yapılmaktadır. Bu çalışmalarda iklim değişikliği sebebiyle oluşabilecek kuraklık risklerine karşı normal durum ve 5 farklı kuraklık senaryosu (normal durum, hafif kurak, orta kurak, şiddetli ve çok şiddetli kurak dönemler) ile geleceğe yönelik (1-6 yıl, 12 yıl ve 18 yıl aralıklarda) havzadaki çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm gibi sektörlerin havza bazındaki su taleplerine uygun olarak su tahsis Strateji Geliştirme Başkanlığı senaryoları hazırlanmakta ve su tahsis planlaması yapılmaktadır. İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve tarım sektöründeki riskler en aza indirilmektedir. Bu bağlamda; Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013- 2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur. Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki 25 nehir havzası için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır. Kuraklık Yönetim Planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler aşağıda sıralanmaktadır. " Sulama alanlarının rehabilitasyonu ve modem sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, se Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması, e Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi, e Gözlem ağının geliştirilmesi, e Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması, "e Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması, e Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve e Kuraklık farkındalığının artırılması. Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır. Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir. IV. Tarım Orman Şürasında iklim değişikliği ve kuraklıkla ilgili hedefler doğrultusunda kısa orta ve uzun vadeli stratejiler belirlenmiş olup şura sonuç bildirgesinde; iklim değişikliği etkilerine dayanıklı yeni bitki çeşitlerinin ve hayvan ırklarının geliştirilmesi ile kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı ve dijital kuraklık izleme sisteminin kurulması kararları alınmıştır. Amasya ili genelinde yeraltı suyu seviyeleri, periyodik ölçümlerle izlenmektedir. Amasya ili içerisinde bulunan alt havzaların güncel yeraltı suyu seviyeleri; Mecitözü Alt Havzası'nda 3-5 metre, Göynücek Alt Havzası'nda 6-8 metre, Geldingen Alt Havzası'nda 4-7 metre, Aydınca Alt Havzası'nda 7-9 metre, Merzifon-Gümüşhacıköy Alt Havzası'nda 20-119 metre, Suluova Alt Havzası'nda 3-6 metre, Erbaa-Taşova Alt Havzası'nda ise 11-17 metre aralığındadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı 15.11.2018 tarihli ve 30596 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14-22 numaralı Merzifon-Gümüşhacıköy Alt Havzası Yeraltı Suyu İşletme Sahası İlanı ile, alt havzanın yeraltı suyu seviyelerinin kritik olduğu kısımlarında yeni yeraltı suyu tahsisi yapılmamaktadır. Amasya ilinin 2060 yılına kadar olan içme suyu arz güvenliği, DSİ Genel Müdürlüğümüzce hazırlanan, "81 İl Merkezi İçme Suyu Temini Eylem Planı" çerçevesinde planlanmıştır. Amasya il merkezinin 2060 yılı içme suyu ihtiyacı 21,29 hm*/yıl olarak belirlenmiş olup bu ihtiyacın karşılanması amacıyla kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar yapılmıştır. Amasya il merkezi için "Amasya İçme Suyu Projesi" geliştirilmiştir. 2019 yılında Değirmendere Barajı'ndan 4,42 hm"/yıl su teminine yönelik isale hattı projeleri, 2023 yılında ise 16.500 mi/gün kapasiteli "Değirmendere Barajı Arıtma Tesisi Projesi" tamamlanmıştır. Kuraklık senaryoları çerçevesinde hazırlanan alternatif planlama kapsamında, Samsun Lâdik Tersakan Barajı'ndan Amasya il merkezine yıllık 100 Vs (3,15 hm?) su tahsisi yapılmıştır. İçme suyu temin projeleri genel itibarıyla 35 yıllık ihtiyacı karşılayacak şekilde planlanmakta olup Amasya ili için geliştirilen içme ve kullanma suyu projeleri aşağıdaki belirtilmiştir. Proje durumunda olan ve genel içerisinde 9073"lük paya sahip olan projeler ile; " Lâdik Tersakan Barajı (Amasya için 100,00 /s, Suluova için 100,00 1/s ve Merzifon için 325,00 Vs, Samsun-Havza için 72,50 Vs) ile 16,56 milyon m/yıl, " Amasya Merzifon İçmesuyu Temini ile 7,03 milyon m3/yıl, " Amasya Göynücek Karatuzla Göleti ile 0,09 milyon m3/yıl, "e Amasya Taşova Tatlıpınar Barajı ile 0,18 milyon m/yıl, " Amasya Merkez İçmesuyu Temini Projesi ile 4,42 milyon mö/yıl ve " Amasya Gümüşhacıköy Camiboğazı Göleti ile 2,67 milyon mö/yıl ile toplamda 30,95 milyon m?/yıl fayda sağlaması hedeflenmektedir. İşletmede olan ve genel içerisinde 4027'lik paya sahip olan projeler ile de; e Lâdik Derinöz Projesi (Suluova İlçesi 50,00 1/s geçici tahsis) ile 1,58 milyon m/yıl ve se (Mevcut İçmesuyu Kaynakları (Akdağ ve Karasu Kaynakları ile Yeraltı Su Kuyuları (YAS) ile 13,72 milyon mö/yıl ile toplamda 15,30 milyon m/yıl fayda sağlanmaktadır. Amasya il merkezi özelinde ise; Amasya il merkezinin içme suyu ihtiyacı, toplam rezervi 20,50 milyon m*/yıl olan YAS kuyuları ile Akdağ ve Karasu Kaynaklarından sağlanmaktadır. Ancak, bu kaynaklar her ay aynı verimle çalışmamaktadır ve mevsimlere bağlı olarak şehirde su sıkıntısı yaşanmaktadır. Su sıkıntısının yaşandığı dönemlerde şehir içinde bulunan kuyulardan su çekilmektedir. Sulama suyu teminine yönelik çalışmalar arasında; Gümüşhacıköy Sarayözü (Balıklı) Göleti Yenileme Projesi, Göynücek Karatuzla Barajı ve Sulaması, Taşova Tatlıpınar Barajı ve Sulaması, Suluova Çukurören Barajı ve Sulaması (Akören), Gümüşhacıköy Güzündere Göleti ve Sulaması, Amasya Merkez Ümük Düşenderesi Göleti ve Sulaması, Göynücek Harmancık Göleti ve Sulaması, Gümüşhacıköy Karacaören Göleti ve Sulaması, Taşova Yaylasaray Göleti ve Sulaması ve Merzifon Ovası Sulaması yer almaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Ayrıca, Amasya ili Merzifon ilçesi Alıcık köyünde yeraltı suyu suni besleme planlama çalışmaları da devam etmektedir. Bakanlığımızca 2007 yılından itibaren bireysel sulama sistemleri yatırımlarına 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Bu kapsamda, 2026 yılında projeye esas hibe üst limit 10.000.000 TL olacak şekilde 4050'si ile "070"ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilecektir. Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda verilmektedir. Tarla içi sistemler: "e Damla sulama, e Yağmurlama, e Mikro yağmurlama, e Yüzey altı damla sulama, Mekanik büyük sistemler e Centerpivot/ Lineer sulama sistemleri, e Tamburlu sulama sistemleri, Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler se Güneşenerjili sulama (sulama sistemleri * panel) ve Akıllı sulama / otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim)'dir. 2007-2025 yılları arasında yukarıda bahsedilen desteklemeler kapsamında Amasya iline 1.357 adet projeye 25.449.821,07 TL bütçe ayrılmış 1.357 çiftçi bu teşvikten yararlanmıştır. Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KK YDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır. IPARD TI Programı kapsamında çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine (damla sulama, yağmurlama, pivot ve tamburlu sulama sitemlerinin ayrıca suyun kaynağından çıkarılmasında ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabildiği modern tarımsal solar sulama sistemlerinin dahil olduğu) hibe desteği sağlanmaktadır. İklim değişikliği kaynaklı risklerin etkilerini en aza indirmek için Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında yer alan "Köy Bazlı Verim Sigortası" ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında poliçede yazılı primin "70'i Devlet tarafından karşılanmaktadır. Bakanlığımız tarafından su kısıtının belirlendiği bölgelerde, belirlenen kriterlere uygun üretim yapan üreticilerimizin Devlet Destekli Tarım Sigortası yaptırmaları halinde; poliçe primi üzerinden 9010 oranında "Su Kısıtı Desteği" indirimi uygulanmaktadır. 8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Strateji Geliştirme Başkanlığı Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Bu doğrultuda, Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar "0100'e varan faiz/kâr payı desteği, Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave ?05, Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9010, Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave "020, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave "020 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-SuET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir. Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır. "Dijital Sulama Yönetim Sistemi Geliştirilmesi (DiSU)" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Reşat Karagöz (CHP, Amasya). “Amasya ilinde olası bir kuraklığa karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39420, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39420-amasya-ilinde-olasi-bir-kurakliga-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8c1e1a6-51e6-4a1c-baba-019be167c9e3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.