# Mardin'in Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösteren gıda işletmelerinin denetimine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/39527
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Kemal Memişoğlu)
- **Veriliş tarihi:** 23 Ocak 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d606812-5e72-4df4-8bc6-019bfa053a9a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39527-mardin-in-kiziltepe-ilcesinde-faaliyet-gosteren-gida-isletmelerinin-denetimine-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 23 Ocak 2026 tarihinde 7/39527 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından Anaya 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Mardin ili Kızıltepe ilçesinde gıda satışı ve toplu tüketim hizmeti sunan işletmeli e ilişkin halk sağlığını ilgilendiren ciddi iddialar bulunmaktadır. İlçede özellikle dönerci ve benzeri hazır gıda satışı yapan işletmelerin sayısında belirgin bir artış yaşandığı, buna karşın hijyen, gıda güvenliği ve denetim süreçlerinin yeterli düzeyde işletilmediği yönünde yoğun şikâyetler tarafımıza iletilmektedir.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre; bazı gıda işletmelerinde uygun olmayan saklama koşullarında et ve gıda ürünlerinin kullanıldığı, üretim ve satış alanlarının hijyen standartlarını karşılamadığı, çalışanların sağlık kontrollerinin düzenli yapılmadığı ve tüketici sağlığını doğrudan tehdit eden uygulamalara göz yumulduğu iddia edilmektedir. Bu durum, gıda kaynaklı hastalıklar açısından ciddi bir risk oluşturmaktadır.

Öte yandan, ilçede genç nüfusun fazla olması ve işsizlik oranlarının yüksekliği nedeniyle gıda sektöründe kontrolsüz bir yoğunlaşma yaşandığı; ancak buna paralel olarak denetim kapasitesinin artırılmadığı, mevcut denetimlerin ise caydırıcılıktan uzak kaldığı ifade edilmektedir. Halk sağlığını doğrudan ilgilendiren bu alandaki denetimsizlik, sadece bireysel ihlaller değil, kamusal bir sağlık sorunu yaratmaktadır.

Anayasa'nın 5'inci maddesi devlete, kişilerin sağlık ve refahını koruma görevini yüklemekte; 56'ncı maddesi ise herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına almakta ve bu hakkın korunmasını devletin asli sorumlulukları arasında saymaktadır. Gıda güvenliğinin sağlanamaması ve etkin denetim yapılmaması, bu anayasal yükümlülüklerle açıkça çelişmektedir.

Bu nedenle, Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösteren gıda işletmelerinin denetim durumu, halk sağlığı açısından ortaya çıkan riskler ve denetim görevini yerine getirmeyen sorumluların durumu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda;

1. Mardinili Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösteren dönerci ve benzeri hazır gıda satışı yapan işletmelerin sayısı kaçtır? Bu işletmelerin ruhsat ve faaliyet izinleri bakımından durumu nedir?

2. Kızıltepe'de son beş yıl içerisinde gıda üretimi ve satışı yapan işletmelere yönelik Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerin yıllara göre dağılımı nedir?

Yapılan denetimlerde hijyen, saklama koşulları, personel sağlık kontrolleri ve gıda güvenliği açısından tespit edilen başlıca aykırılıklar nelerdir?

Halk sağlığını tehdit eden uygulamalar nedeniyle son beş yıl içinde kaç işletme hakkında idari para cezası, faaliyetten men veya geçici/sürekli kapatma kararı verilmiştir?

Kızıltepe'de gıda kaynaklı zehirlenme veya salgın şüphesiyle sağlık kuruluşlarına yapılan başvuruların sayısı son beş yıl itibarıyla kaçtır? Bu vakaların kaçı gıda işletmeleriyle ilişkilendirilmiştir?

Gıda denetimlerinin yetersiz olduğu ve bu nedenle sağlıksız satışların yaygınlaştığı yönündeki iddialar Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

Kızıltepe ilçesinde gıda denetim görevini gereği gibi yerine getirmediği tespit edilen sağlık personeli veya ilgili kamu görevlileri hakkında bugüne kadar herhangi bir idari işlem, disiplin soruşturması veya görevden alma işlemi tesis edilmiş midir? Tesis edilmiş ise bu işlemler hangi aşamadadır?

İlçede artan gıda işletmesi sayısına paralel olarak denetim kapasitesinin güçlendirilmesi, personel sayısının artırılması ve denetim sıklığının yükseltilmesi yönünde Bakanlığınızın aldığı veya almayı planladığı tedbirler nelerdir?

Halk sağlığını korumak amacıyla Kızıltepe ilçesinde gıda işletmelerine yönelik eğitim, bilgilendirme ve önleyici sağlık programları yürütülmekte midir?

Kızıltepe ilçesinde gıda güvenliğinin sağlanması, halk sağlığını tehdit eden uygulamaların sona erdirilmesi ve denetimlerin etkin, şeffaf ve caydırıcı hâle getirilmesi için Bakanlığınızın kısa ve orta vadede atacağı somut adımlar nelerdir?

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mardin'in Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösteren gıda işletmelerinin denetimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39527, 23 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39527-mardin-in-kiziltepe-ilcesinde-faaliyet-gosteren-gida-isletmelerinin-denetimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d606812-5e72-4df4-8bc6-019bfa053a9a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
