# Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39633 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 29 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 26 gün sonra, 24 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e020b9d6-fc8c-4756-bc54-019c0f0c26d2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39633-mugla-sitki-kocman-universitesi-nin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliye > Ali Karaoba (CHP), 29 Ocak 2026 tarihinde 7/39633 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 26 gün sonra, 24 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, istihdama, kültürel yaşama ve ekonomik faaliyetlere eşit katılımını destekleyecek çalışmaların geliştirilmesidir. Muğla ili; Bodrum, Marmaris, Fethiye, Datça ve Milas gibi uluslararası ölçekte tanınan turizm merkezleriyle, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlayan Türkiye'nin en önemli turizm kentlerinden biridir. Küresel ölçekte hızla büyüyen erişilebilir turizm pazarı dikkate alındığında, engelli ve özel gereksinimli bireylerin ve engelli turistlerin turizm faaliyetlerine katılımını artırmaya yönelik politikalar; sosyal kapsayıcılığın yanı sıra bölgesel kalkınma açısından da stratejik bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin turizm, iletişim, mimarlık, mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanlarındaki akademik kapasitesini; engelli ve özel gereksinimli bireyler ile engelli turistlerin ihtiyaçlarına yönelik çözüm üretme doğrultusunda nasıl kullandığı önem arz etmektedir. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi bünyesinde engelli ve özel gereksinimli öğrencilere ve kampüs hayatına yönelik "Engelsiz Kampüs Birimi" bulunmakta, 2020 yılından bu yana gerçekleştirilen faaliyetleri web sitesinde paylaşılmaktadır. Üniversitenin kampüs içindeki çalışmalarının yanısıra; Muğla ili ve ilçelerinde yaşayan engelli ve özel gereksinimli bireyler ile engelli turistlere yönelik Üniversite tarafından hangi somut çalışmaların yürütüldüğü; İl Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, bakanlıklar, turizm sektörü temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği düzeyi; üniversitenin bu alandaki bilimsel üretim ve proje kapasitesi; yapılan çalışmaların ölçülebilir çıktıları ile sahada tespit edilen ihtiyaçların neler olduğu kamuoyuna açık ve bütüncül biçimde izlenememektedir. Üniversitenin resmi internet sitesinde, engelli ve özel gereksinimli bireyler ile erişilebilir turizm alanına özgülenmiş, bütüncül bir faaliyet raporunun bulunmadığı görülmektedir. Üniversite bünyesinde yer alan fakülte ve bölümlerin engelli ve özel gereksinimli bireyler ile nadir hastalıklar ve erişilebilir turizm alanında yürüttüğü akademik çalışmalarının, varsa TÜBİTAK ve Avrupa Birliği destekli projelerinin, sosyal sorumluluk faaliyetlerinin kapsamı, tematik odakları, iş birliği yapılan kurum ve kuruluşlar ile somut çıktılarının şeffaf biçimde kamuoyu ile paylaşılması; hem mevcut kapasitenin görünür kılınmasına hem de bu alanda geliştirilebilecek yeni çalışmalar ile tespit edilmesi gereken yapısal eksikliklerin ortaya konulmasına doğrudan katkı sağlayacaktır. Eğitim alanında ise, Milli Eğitim Bakanlığı'nın üniversitelerle kurduğu koordinasyon; özel eğitim, kapsayıcı eğitim, mesleki yönlendirme, erişilebilirlik, turizm eğitimi ve yerel iyi uygulamaların yaygınlaştırılması açısından kritik önemdedir. Tüm bu nedenlerle, Muğla ili ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi özelinde 2020-2026 dönemindeki çalışmaların bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, I- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? Bu çalışmaların sayısal ve nitel çıktıları nelerdir? 2- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi bünyesinde engelli ve özel gereksinimli bireylere ilişkin kurumsal koordinasyon hangi birimler üzerinden yürütülmektedir? 2020-2026 döneminde kampüsler ve uygulama alanlarında erişilebilirlik konusunda yapılan düzenlemeler nelerdir? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ile Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim, kapsayıcı eğitim ve öğretmen eğitimi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin Turizm Fakültesi ve ilgili bölümleri tarafından 2020— 2026 döneminde erişilebilir turizm, engelli turistlerin ihtiyaçları, kapsayıcı turizm hizmetleri ve turizm personelinin eğitimi alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları var mıdır? Bodrum, Marmaris, Fethiye, Datça ve Milas gibi yoğun turist alan ilçeler dikkate alındığında, Üniversitenin 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler ile engelli turistlere yönelik erişilebilir konaklama, ulaşım, rehberlik ve kültürel hizmetler konusunda yerel yönetimler ve turizm sektörüyle yürüttüğü ortak çalışmalar nelerdir? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin Mimarlık, Mühendislik, İletişim ve ilgili fakülteleri tarafından 2020—2026 döneminde turizm alanlarında erişilebilirlik, evrensel tasarım, yönlendirme sistemleri ve dijital erişim konularında yürütülen çalışmalar var mıdır? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin Sağlık Bilimleri ve ilgili birimleri tarafından 2020— 2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler ile nadir hastalıklarla yaşayan bireylerin turizm ve sosyal yaşama katılımını desteklemeye yönelik rehabilitasyon, danışmanlık veya eğitim çalışmaları yapılmış mıdır? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler ile erişilebilir turizm odağında TÜBİTAK, Erasmust veya benzeri ulusal ve uluslararası fonlarla desteklenen projeler yürütmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin 2020-2026 döneminde Muğla'da faaliyet gösteren engelli alanındaki sivil toplum kuruluşları ve turizm sektörü temsilcileriyle yaptığı iş birlikleri nelerdir? 10- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi?nin Muğla Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri ile 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler ile engelli turistlerin sosyal yaşama ve turizm hizmetlerine erişimine yönelik ortak çalışmaları nelerdir? 11- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi bünyesinde 2020-2026 yılları arasında engelli öğrenci, engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Yap) 12- Muğla Sıtkı Koçmah Üniversitesi ve Muğla ili özelinde, engelli ve özel gereksinimli bireyler ile erişilebilir turizm alanında çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler nelerdir? Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu alana yönelik planladığı destek ve koordinasyon mekanizmaları var mıdır? 13- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'ne yönelik 2020-2026 yılları arasında CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireyler ile erişilebilirlik konulu başvuru sayısı kaçtır? 14- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin resmi web sitesi ve sosyal medya hesapları işitme ve görme engelli kullanıcılar için erişilebilir midir? Bu kapsamda yapılan ya da yapılması planlanan çalışmalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı b) 05/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1793134 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN"ın 7/39187 ve Uşak Milletvekili Ali KARAOBA"'nın 7/39633 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. (6 " MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0) EĞİTİMİN | el Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI 71394633 ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 11805 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. 7 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı (o :E-57802651-610-11805 Konu :Soru Önergeleri - 7/39633 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA " (Strateji Geliştirme Başkanlığı) 4 İlgi za) 05.02.2026 tarihli ve E-32661919-610-152877789 sayılı yazını b) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğünün 16.02.202 E-42372428-610-1144336 sayılı yazısı. Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından ver 633 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Muğla Sıtkı Koçm Re Rektörlüğünün cevabı ekte sunulmuştur. Başkan Vekili # Prof. Dr. Naci GÜNDOĞAN MUĞLA ye Taşi Eran o Sayı : E-42372428-610-1144336 Konu : Soru Önergesi ğe .02.2026 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı) İlgi o : Yükseköğretim Kurulu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'nın 09 026 tarihli ve E-57802651-610-9348 sayılı yazısı İlgi'de kayıtlı yazınızla Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARA tarafından verilen 7/39633 esas numaralı yazılı soru önergesine verilecek cevaba esas teşkil etmâjgiğöre Üniversitemizden talep edilen bilgilere ilişkin açıklamalar Ek'te gönderilmektedir. g Bilgilerini ve gereğini arz ederim. " | Prof. Dr. Turhan KAÇAR Rektör İ- AÇIKLAMALAR |" 2- Ek-1 A, lefon No: (0252) 211-1026 / 1026 Faks No: (0252) 223-9280 Bilgisayar İşletmeni Eğ Posta: gsekter(Dmu.edu.tr İnternet Adresi; http://www.genelsekreterlik.mu.edu.tr Telefon No: 0252 211 1029 ep Adresi: muglaskuniversitesi(Ohs01.kep.tr 1. Soruya Cevap: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik E Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından gerçekleştirilen faaliyetler, programlar, etk proje ve yayınlar ile kurumsal düzenlemeler Ek-1"de gönderilmektedir. 2. Soruya Cevap: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylere ili koordinasyon Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülmekted Ayrıca 2026-2026 döneminde kampüsler ve uygulama alanlarında, erişilebilirlik konusunda; Yapılan fiziki düzenlemeler; • 2020 yılında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınğp Ödüllerinde Erişilebilir Üniversiteler kategorisinde Jüri Oya kazanmıştır. Vi -2021 yılında Turizm Fakültesi Yeşil Bayrak 9 -2022 yılında Mekanda Erişilebilirlik Hedefiyle Şaği Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak, -2023 yılında Mekanda Erişilebilirlik Hedefiyle Tyfiğ ültesi Binası YÖK -Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak, Rektörlük, Binası YÖK-Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak, Atatürk Kültür Merkezi. inası YÖK-Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak Adayı, -2024 yılında Mekanda Erişilebilirlik H Sivil Havacılık Yüksekokulu Binalarında YÖK-İ almıştır. Üniversitemiz Yapı İşleri ve Teknik Yapım İşlerinde; -2020 yılında AKM Binasında ngelli Çalışmaları- İnşaat işleri (Büyük onarım ihalesi) -2022 yılında AKM ve KÜT NE Binalarında- Asansör Yapımı (Büyük onarım ihalesi) -2023 yılında Milas MYOyİdari Bin, SKS Binası, Diş Fakültesi Binasında-Engelli WC Yapımı (Büyük onarım ihalesi) Kg -2024 yılında MMYO Bin; na si ngelli WC Yapımı (Çeşitli onarım ihalesi) 2025 yılında Fethiye Sağlık Yüksekoj Binası Engelli WC Yapımı (Çeşitli Onarım ihalesi) tamamlanmıştır. ürkiye Erişilebilirlik i#da ikinciliğe hak Bilimleri YÖK -Engelsiz er ethiye Ziraat Fakültesi ve Dalaman siz Üniversite Turuncu Bayrak ödülünü re Başkanlığı olarak ihaleli olarak yapılan gay 3. soruya cevap: Ümüyötsittmiz ile Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında, öğretmen adaylarının mesleki" gelişimlerine katkı sağlamak, okullarda yürütülen eğitim—öğretim faaliyetlerini de ve eğitimde kaliteyi artırmak amacıyla "Eğitimde İş Birliği Protokolü" i $ olup farklı alanlarda çalışmalar yürütülmektedir. İş birliği protokolü öncesinde fg, ikğdemik birimler tarafindan İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile gerçekleştirilen çalışmalar/etkitlikler bulunmaktadır. (Örneğin 2021 yılı Özel Eğitim Bölümü Öğretmen Seminerleri, Çocuk Eğitimi Araştırma ve Uygulama Merkezi çevrimiçi eğitimler). Aynı zamanda üğiversitemiz öğretim üyelerin davetli konuşmacı olarak yer aldığı etkinlikler söz konuşudur. oruya cevap: Üniversitemiz Turizm Fakültesinde engelli ve özel gereksinimli öğrencilere iiyürütülen çalışmalar ve saha uygulamaları Ek-2'de gönderilmektedir. Ayrıca Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesinde; • 2020-2026 dönemi kapsamında, "Turizme Erişiyoruz 1-2" projeleri çerçevesinde uğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fethiye İşletme Fakültesi akademisyenleri Prof. Dr. Işıl Arıkan Saltık, Araş. Gör. Dr. Doğan Çaprak ve Araş. Gör. Dr. Ezgi Kuyu tarafınd akademik araştırma tamamlanmıştır: > 1. Erişilebilir Turizme Yönelik Algılar: Engelli Bireyler ve Yakınlarıyla N Grup Çalışması: Kasım 2024'te çevrim içi gerçekleştirilmiştir. Farklı illerde gruplarından 12 katılımcı yer almıştır. Erişilebilirliğin fiziksel boyutunun ötesinde toplumsal boyutları ele alınmıştır. 2. Fethiye'deki 4 ve 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinin Erişilebilirliklöğfin Önem-Performans Analizi ile İncelenmesi: 278 veri toplanmıştır. Yöneticilerin eriş inizi önemli gördüğü ancak uygulama performansının geride kaldığı tespit edilmişti ikle işaret dili bilen personel ve dokunsal tabelalar düşük performans göstermiştir. -Proje kapsamında Şubat-Mart 2025 döneminde turizm sektörün saatlik İşaret Dili Eğitimi verilmiştir. 42 başvurudan 32 kişi eğitim tamamlayarak belge almıştır. Eğitim, projenin en güçlü çıktıların : -İlk projede Fethiye'de bulunan 6 otelde turizmde eriğ verilmiştir. Işan personele 30 iniş, 23 kişi programı k hakkında eğitimler 5. Soruya Cevap: Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakülggsiş yürütülen "Turizme Erişiyoruz 1-2" Projeleri, Fethiye Fur Vakfi (FETAV) koordinasyonunda, Muğla Sıtkı K Fakültesi akademisyenleri Prof. Dr. Işıl Arıkan Saltıl Dr. Ezgi Kuyu'nun katkılarıyla yürütülmüş, proje "6 Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi de yer almıştır. © n Eğitim videoları 5 otelle (Tuana Tatil Köüüş Yonca Lodge, Pastörel Vadi, Atapark Otel, Akra Barut Hotel) paylaşılmıştır. Liberty HotelsGrubu (8 otel) araştırma sürecine veri desteği sağlamıştır. ğ 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde 70 kişinin katılımıyla 2 günlük çalıştay gerçekleştirilmiştir. Çalıştayda "GölgöRehber" ve "Erişilebilirlik İzleme Haritası" fikirleri geliştirilmiştir. Bu çalışmalar Fethiye ygrelin&i birliği zemini oluşturmuştur. ..İ 5 Siya 6. Soruya Cevap: e. iy" -Üniversitemiz sa a Fakültesinde turizm alanlarında erişilebilirlik, evrensel tasarım, yönlendirme Ke eri ve dijital erişim konularında yürütülen çalışmalar Ek-3*te gönderilmektedir. -Üniversiteni e Sabancı Vakfı'nın desteğiyle nıtım Eğitim Kültür ve Çevre gan Üniversitesi Fethiye İşletme Gör. Dr. Doğan Çaprak ve Arş. Gör. ikları arasında Fethiye Belediyesi ve erişilebilir turizm konusunda paydaş temelli bir iş efhiye İşletme Fakültesinde Proje kapsamında: " Otellerin :. " sitelerinin | erişilebilirliğinin o artırılmasına yönelik çalışmalar gerçekle iştir, " PDF for nda erişilebilir bilgi paketlerinin hazırlanması konusunda uygulamalı öğre glanmıştır. e Sesli betimlemeler hazırlanmış ve iki pansiyona toplam 8 görme engelli turistin ziyareti gerçekleşmiştir. Gelen geri bildirimler doğrultusunda sesli betimleme içerikleri güncellenmiştir. • Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılında Dr. Öğr. Üyesi Erdem TÜRK danışmanlığında öğrencilerimiz Fatmatüzzehra ÖZTÜRK, Nermin Beyza EVCEN, Enes ALGAN'ın geliştirdiği "Engel Gruplarına Özel Mekan Erişilebilirliğini Değerlendiren Mobil Uygulama, Mobile Application To Evaluate SpaceAccessibility For Disability Groups" başlıklı bir mobil uygulama geliştirilmiştir. | Uygulama bireylerin kamuya açık alanlardaki mekanları farklı engel türlerine göre uygunluğunu değerlendirmeye ya bir altyapı sunmaktadır. Söz konusu uygulama geçtiğimiz yıl düzenlenen genç Yeni Fikirler yarışmasında toplumsal katkı kategorisinde birincilik ödülü kazâ Ayrıca aynı çalışma BILTEVT2025 BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNDE R TASARIM ULUSLARARASI ENGELSİZ BİLİŞİM 2025 KONGRE olarak sunulmuştur. 7. Soruya Cevap: -Üniversitemiz Sağlık Bilimleri Fakültesinin engelli ve özel ge eksinfinli bireyler ile nadir hastalıklarla yaşayan bireylerin turizm ve yaşama katılımını lemeye yönelik rehabilitasyon, danışmanlık veya eğitim çalışmalarını içeren cevabı Eğk.4"te Bönderilmektedir. -Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesinde engelli bireyleği n'tufla deneyimleri odak grup yöntemiyle analiz edilmiş, geri bildirimleri doğrultusunda uy ar güncellenmiş olup engelli bireyler içinde: " 17 Ocak2025'teFETAV'da 22 kişi, , e 18 Ocak 2025'te Nursel Özdemir Özel Eğitim Merke e o Üniversitenin 5 kampüsünde 391 öğrenciye erişilğii 8. Soruya Cevap: Üniversitemizde 2020-2026 dönemind ile erişilebilir turizm odağında TÜBİTAK, Erasıfi fonlarla desteklenen projeler Ek-S*te gönderilmekigi -Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Yüz Üyesi Cihat ÇETİNKAYA danışmanlığında Âli GÖL, Sultan GÜVENBAŞ ve Waseem WASAYA adlı öğrenciler tarafında TÜBİTAK2209-A kapsamında "Alzheimer Hastalarının Konum Takibine Yönelik BLE-tabanlı Bir Akşllı Şehir Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi" başlıklı proje geliştirilmiştir. -Üniversitemiz Fethiye İşlet akültesinde "Turizme Erişiyoruz 1-2" projeleri Sabancı Vakfi tarafindan destekleriiyiştir. 2 akademik araştırma rapor, 3 eğitim videosu, 30 saatlik İşaret Dili Eğitimi, 2 eN iŞtay ve Hazine Avı etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. ehgelli ve özel gereksinimli bireyler ya benzeri ulusal ve uluslararası Mühendisliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr. 9. Soruya Cevap: ii. -Üniversitemizde 20205 sivil toplum kuruluşları ve İki verilmiştir. İ- Üniversite eyazay Derneği arasında imzalanan İş Birliği Protokolü 2- Üniversitiğm gile Inspera Bodrum Kültür Sanat arasında imzalanan İş Birliği Protokolü 3. Üniver İş Birliği Protdkâ -Üni &miz Fethiye İşletme Fakültesi ile Fethiye Turizm Tanıtım Eğitim Kültür ve Çevre Vakfı (EETAV) koordinasyonunda Altı Nokta Körler Derneği Fethiye Şubesi, Fethiye Otizm Derneği, Uluslararası Genç Arayış Derneği, Fethiye Ticaret Odası, Liberty Hotels, Yonca Lodge ve Fethiye Belediyesinin katılımlarıyla eğitim ve çalıştaylar yapılmıştır. 36 döneminde Muğla'da faaliyet gösteren engelli alanındaki sektörü temsilcileriyle yapılan İş Birliği Protokolleri aşağıda ile Kadın ve Demokrasi Vakfı Muğla Temsilciliği arasında imzalanan ihya Cevap: Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesi ile Fethiye Belediyesi ile ortak ları; " -Eğitim ve toplantılar için mekânsal destek sağlamıştır (FKM). -Tanıtım ve iletişim desteği vermiştir. -AR-GE biriminden bir personel eğitim videolarında gönüllü olarak görev almıştır. 11. Soruya Cevap: Üniversitemiz bünyesinde 2020-2026 yılları arasında engelli ö engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı Ek-6'de gönderilmektedir. 12. Soruya Cevap: Engelli ve özel gereksinimli bireyler ile erişilebilir turi çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler; e o Turizm sezonuna denk gelen faaliyetlerde katılım zorluğu " Yerel düzeyde erişilebilir turizm konusunda bilgi ve duyarlılık eksikliği $ e Engelli bireylerin turistik işletmelerde istihdamının sınırlı olması # "* Yabancı tur operatörleriyle daha güçlü iş birliği ihtiyacı " Erişilebilir turizm alanında yerel bir ağ kurulması gerekliliği. MER üzerinden yapılan, 2023 yılı) Resapları işitme ve göreme sı planlanan çalışmalar Ek-7?de gönderilmektedir. EK 1: Bilgi Talep Edilen Başlıklar Üniversitemiz Engelsiz Kampüs Birimi olarak yapı erişilebilirliği, eğitimde erişi sosyo-kültürel faaliyetlerde erişilebilirlik ve web erişilebilirliği alanlarında gf başkanlıkları ve birimlerle çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Birimin faaliyet alğ nelik gerçekleştirilen çalışmalar ve faaliyetler dış paydaşlarla ilgili belgelerde, faaliyet raporlarında, birim iç değerlendirme raporlarında paylaşılmaktadır. Engelsiz Kampüş Birim sayfasında bu raporlar sunulmaktadır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi olarak YÖK Engelsiz Üniversite ği üğleri kapsamında Turizm Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Rektörlük, Dalaman Si Vacılık Yüksekokulu ve Fethiye Ziraat Fakültesi turuncu bayrak almaya ve Atatürk r Merkezi turuncu bayrak adayı olmaya hak kazanmıştır. Fakültelerimizden Tuğ İzmi, Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesi aynı zamanda yeşil bayrak ödülü almaya ik Közenmıştr. Ayrıca üniversitemiz İlahiyat Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Di ilişma Terapisi programları 2025 yılı Engelsiz Program Nişan ödüllerini kazanmıştır. ( Engelsiz Kampüs Birimi'nin 2020-20026 yıllariarağında gerçekleştirdiği faaliyetler Tablo İ'de sıralanmaktadır. gp Tablo 1. Engelli Öğrenci Birim Koortdiatörlük Faaliyetleri Tarih (Yıl) Etkinlik Adı, N 2025 Erişilebiliğlik,Çölıştayı 2025 Tanışalım (Öğrenci topluluklarıyla engelli bireylerle üzerine tanışma ve bilgilendirme toplantısı) 2025 Erişilebilirlik ve Uygulamaya Dönük Çözüm Önerileri 2025 İ Gönüllü Akran Destek Programı Toplantısı (Sosyal Sorumluluk) 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Panel "Kadın Olmak" yp" (Engelli Kadınlarımız) Bebeklikten Yetişkinliğe Otizm Spektrum Bozukluğu Web ve Sosyal Medya Platformlarında Erişilebilirlik Farklı Bir Deneyim (Görme yetersizliğine ilişkin) Erişilebilir Eserler Sergisi Afet ve Özel Gereksinimi Olan Bireyler 2024 Yenilebilir ve Erişilebilir Materyaller Tasarlama 2024 Çocuklarımızla Film Saati (Özel gereksinimi olan bireyler konul 2024 Çocuklarımızla Film Saati İl 2024 Ay yolu Seramik Sergisi 2024 Söz Sırası Bizde (3 Aralık Dünya Engelliler Günü) 2024 Gençler Kampüste (Sosyal Sorumluluk) 2024 Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü (Sosyal 2022 Dünya Engelliler Günü Paneli P | 2022 Tandem Bisiklet Turu ) 2022 Engelliler Haftası Simülasyon Etkinlikleri 2022 "Benim için Hassas Diyorlat" tiyatro oyunu 2021 Çalışma Yaşamında Özel Gereksinimli Bireyler 2021 Bir Hayat Bir kar zzle Sergisi 2021 Engelliler Haftasfilstkinlikleri (Webinar) 2021 Sosyal Dgs) 2021 Engelli Bifgylere Yönelik İşkur Bilgilendirme Sunumu 2021 3A & Dünya Engelliler Günü Programı 2020 aston Görmeyenler Haftası Etkinliği 2020 z Üniversite ve Engelsiz Toplum Bu faaliyetleğdgi bir olan Erişilebilirlik Çalıştayına akademik ve idari birimler, öğrenci temsilcileri, ve dış paydaşların katılım sağlamıştır. Çalıştay dört tematik alanda (yapı abilecek iyileştirme adımları belirlenmiştir. Ekte çalıştay raporu yer almakta olup web asında da bu rapor paylaşılmaktadır. Üniversitemizin Engelsiz Kampüs Birimi dışında fakülte, bölüm ve öğrenci toplul N tarafından gerçekleştirilen 2020-2025 yıllarındaki etkinlikler Tablo 2'de gösterilmekte Tablo 2. Engellilik ile İlgili Faaliyetler Tarih | Düzenleyen/ler Etkinlik Adı 2020 | Turizm Fakültesi Engelsiz Kampüs Birimi Tanıtımı # 2021 | Muğla Meslek Engelli Çocuklara Yönelik Dra Yüksekokulu Engel Tanımaz" 2021 | Rektörlük Görme Engelliler Müze E Öğreniyor 2021 | Özel Eğitim Bölümü Bir Öğretmenim Far 2021 | Tıp Fakültesi Çocuklarda Nöro Şimsel Bozuklukların Erken Tanısı pal 2021 | Tıp Fakültesi Engelliler. ? Webinar Etkinliği 2021 | Tıp Fakültesi Pandemiv Gitme Engeli Webinar Etkinliği 2021 | Özel Eğitim Bölümü 2021 | Edebiyat Fakültesi Dowg:Sendromu Farkındalık Etkinliği Psikoloji Bölümü 2021 | Spor Bilimleri Fakültesi "#) U ktan Eğitim Süreci Engellerini Birlikte N Aşıyoruz!" Etkinliği 2022 Özel Sporcular Atletizm İl Şampiyonası 2022 Engelsiz Spor Şenlikleri 2022 anma Engellilere Sunulan Hizmetler Yüğükokulu 2022 Özel Eğitim Öğrenci 14 Nisan Otizm Spektrum Bozukluğu Farkındalık Topluluğu Semineri | Rektörlük Koşamayanlar İçin Koş Rektörlük Engelsiz "Engelli Farkındalığı" Konulu Kısa Film Yarışması Kampüs Birimi/Türkiye Beyazay Derneği Spor Bilimleri Fakültesi Down Sendromu Farkındalık Günü 2022 | Spor Bilimleri Fakültesi Engelliler İçin Beden Eğitimi ve Spor 2022 | Muğla Meslek Özel Çocuklar Şenliği Yüksekokulu 2022 | Özel Eğitim Bölümü Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklâf Nesneli Oyun Öğretimi 4 2022 | Dalaman Meslek Engelli Bireylerle İletişim Yüksekokulu 2022 | Eğitim Fakültesi 2022 | Sağlık Bilimleri Fakültesi 2023 | Dalaman Meslek Yüksekokulu 2024 | Eğitim Fakültesi 2024 | Spor Bilimleri Fakültesi Özel#Sereksinimli Bireylerin Spora Katılımına ehber Yaklaşım 2024 | Turizm Fakültesi ükseköğretim ve Engelli Öğrencilerimiz 2024 | Damla Topluluğu Ooo" "ül 3 Aralık Dünya Engeliler Günü Farkındalık Etkinlik 2024 | Okul Öncesi Eğitim 3 Aralık Dünya Çocuk Engelliler Günü Topluluğu 2024 | Özel Eğitim | Engelliler Haftası Uçurtma Şenliği 2024 İ Özel Gereksinimli Bir Kardeşe Sahip Olmak 2024 21 Mart Down Sendromu Farkındalık Günü Aile ep Etkinliği 2024 | Fethiye İşletme Fakültesi | STK lara "Hak Temellilik ve Erişilebilir Turizm 4 Eğititmi" | Spor Bilimleri Fakültesi * 1 Farkla Sporla Hareket Ediyoruz Spor Bilimleri Fakültesi Engellilerde Spor Şenliği Fethiye Sağlık Bilimleri Fakültesi Otizmi Farklı Perspektiflerden Birlikte Anlamak 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Koklear İmplant ve Dinleme Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi p" 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Çocuklara Yö Uygulama ve Araştırma Değerlendirme Merkezi 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme İşitsel Rehabilitasyon Kursu Uygulama ve Araştırma Merkezi 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Öğrenme Güçlüğü Olan TRAkul ve Okul Öncesi Uygulama ve Araştırma Çocuklarına Matemat Merkezi Üniversitenin Bilimsel Kapasitesi: Engellilik könulüsYayınları ve Projeleri bölümlerde bulunan öğretim üyelerimiz buluğmaktadır. Bunun yanı sıra bilimsel çalışma alanı Üniversitemizde engellilik alanında çalışın olarak engellilik üzerine çalışan öğretim üyelerimiz bulunmaktadır. Öğretim üyelerimizin son ekleştirilen Yayınlar (Seçili) Birim Yayın Adı ; Turizm | Bulut Metve&2025. A comparative analysis of tourism experiences between Fakültesi person autism and down syndrome. Journal of Multidisciplinary Academic Tet Tıp Tgelismali, Özden Fatih, Nadiye Karaman Özgür, İmerci Ahmet, 2025. The Fakültesi Effect of Foot-Ankle Condition On Physical Performance in Cerebral Palsy With ? Spastic Eguinus Deformity. Journal of the American Podiatric Medical Association Karagöz Duygu, Şahin Nilfer, Kıcalı Raziye Ülkü, 2024. Risk Factors Associated with Disease Severity in Autism Spectrum Disorder. Turkish Journal of Clinical Psychiatr Spor Kocabıçak Ali Yiğit, Mutlu Tonguç Osman, 2024. Profesyonel Ligde Mücad p Bilimleri | Eden İşitme Engelli Hentbolcularda Algılanan Stresin Saldırganlıkları Üzg Fakültesi | Yordayıcı Etkisinin İncelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi ale Çoker Bilimleri | Ömürhan, 2021. The evaluation of physical education, sport, and exdiğ for Spor Gürsoy Recep, Gümüşdağ Hayrettin, Bastık Canan, Özmaden Mur Fakültesi | individuals with mental disabilities in turkey: a study of meta-syntflesis. Progress İn Nutrition İlahiyat | Ulu Fatma, 2024. Multidisipliner Perspektiften Çocuk ğ Fakültesi | Engelli Çocukların Manevi İhtiyaçları ve Başa Çıkın Sağlık Yılmaz Çifteci Nevin, Tunçer Aylin Müge, 2024 Bilimleri | of Cross-linguistic Lexical Task— Turkish (i Fakültesi | without at Risk of Language Disorder. Are of Health Science and Research Eğitim — | Işık Osman Raşit, Demir Buket, 2022 i atikte Üstün Yetenekli Öğrenciler Fakültesi | ve Eğitimleri: Örnek Yaklaşımlar ve e Uyglulamalar/Üstün Yetenekli Öğrencilerin Eğitiminde Matematiksel Modelleinö've Oyun Etkinlikleri. Yayın Evi: NOBEL Editör Adı: Dr.Öğr.Üyesi Duygu!Özdemir, Doç.Dr. Bilal Özçakı Eğitim (| Eren Gülperi, Doğan Uğ 020. Zihinsel Engelli Çocuğa Sahip Babaların Stres Fakültesi | Düzeyleri ve Stresle e Bö Çıkma Yöntemlerinin İncelenmesi: Karma Desenli Bir Çalışma. Yıldız Sodüği'a Bilimler Enstitüsü Dergisi Eğitim Okulu Hasan Zalğipalabacoğlu Sertaç, Oğuz Ünver Ayşe, 2022. Doğa ve Bilim Fakültesi | Kamplarının Zünleştrlmesi: Özel Yetenekli Öğrencilere Yönelik Tasarlanan pının İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi Eğitim Delivelik 7 et, 2020. İşitme engelli öğrencilere sunulan eğitim hizmetlerinin Fakültesi mesine ilişkin nitel bir araştırma. SDU İnternational Journal of İ 4" Studies Eğitim # Sinem, Lee Gloria, Umucu Emre, 2025. An Analysis of the Establishment Fakültesi sand Evolution of Disability Resource Center Structure Through Oualitative Inguiry — A Case Analysis from the Rehabilitation Specialists" Perspective. Rehabilitation Counseling Bulletin Deliveli Kısmet, 2020. A method proposal for teaching students with intellectual disability to read and write: sentence targeted syllable method. Turkish İnternational Journal of Special Education and Guidance & Counseling. Eğitim Fakültesi Saral Dinçer, Olçay Seray, Öztürk Halil, 2022. Autism Spectrum Disorder: There is no Cüre, There are Countless of Treatments. Journal of Autism a Developmental Disorders Eğitim Ayvazoğlu Resmiye Nalan, 2024. Professional Athletes Knowledgej Fakültesi | Awareness of Accessibility Signs/Symbols: A Descriptive Study. Turk Klinikleri Journal of Sports Sciences # Eğitim Güçyeter Şule, Ayvazoğlu Resmiye Nalan, Sardohan-yıldır A. Emel, 2022. Fakültesi | Being a Student with Special Needs in Higher Educatio 4 g the Covid-19 Pandemic: Experiences and Ways to Cope with Diffi 4 , Yükseköğretim Dergisi ) Eğitim | İçyüz Rifat, Doğan Murat, 2023. Parents of Chil ith Hearing Loss in Fakültesi | Inclusive Education in Turkey: Which Proble o They Face and What Do They Need?. Theory and Practice in Child Döyelopmen Eğitim Sani Bozkurt Sunagül, Bozkuş Genç, dn Vuran Sezgin, Yıldız Gizem, Çelik Fakültesi | Seçil, Diken İbrahim Halil, Uysal Çi ğe çil, Gürgür Hasan, Kalaycı Gülefşan Özge, Diken Özlem, Ateşgöz Nazmiye Nazlı, İçyüz Rifat, Doğan Murat, Şafak Pınar, Demiryürek Pınar, 2022. GOVID-I9 Salgınında Türkiyelu2019deki Özel Gereksinimi Olan Öğrenciler, ve Ailelerine Yönelik Uzaktan Özel Eğitim Uygulamalarına İlişkiriğ an Bakış Açısı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğiti gergisi Eğitim Akçakaya Hatice gil Cevriye, 2022. Online Multi-Component Cognitive Fakültesi | Strategy istrüğti for Cochlear İmplant Users: Reading Comprehension. Journal o *Studies and Deaf Education Eğitim Kizir Min z 5. Examining the effects of menstrual cycle tracking training on Fakültesi | girls tir ellectual disability. Research in Developmental Disabilities Eğitim Kizir Yine, 2025. Two-Stage E-Learning Coaching Practice: Description of a Fakültesi Teğiher and Family Training Process. İnternational Journal of Disability, , Development and Education Kizir Mine, 2021. Özel Eğitimde Tele-sağlık Uygulamaları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Kizir Mine, 2021. İnternet Temelli Özel Eğitim Hizmeti Alan Bireylerin Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşlerinin Belirlenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Eğitim Kaya Ali, Şahin Candan Hasret, 2024. "When you tweet, you get a respons Fakültesi | advocate parent experiences in Turkish special education. İnternational J Developmental Disabilities Eğitim | Şahin Candan Hasret, Kaya Ali, 2024. The experience of parents of; Fakültesi | intellectual disabilities/autism who experienced the Kahramanmaraş tğrihguake in Türkiye. Journal of Intellectual Disabilities # Eğitim Şahin Candan Hasret, Çolak Aysun, 2022. Training Home Sğfety Skills to Parents Fakültesi | of Children with Autism Spectrum Disorder: A Multileve ed Study. Exceptionality a Eğitim Doğan Serap, Şahin Candan Hasret, Ergenekon Yasiımjia, 2022. Views and Fakültesi | Experiences of Individuals with Autism Spectrurü, Dişorder and Their Mothers During the COVID-19 Pandemic. Internatio mal of Developmental Disabilities Eğitim Kaya Ali, Şahin Candan Hasret, 202 a ediği not even receive even a phone call Fakültesi | from any institution"": experienceği an £şcommendations related to disability during COVID-19. İnternational syf of Developmental Disabilities Tablo 4. Son 5 Yıl İçerisinde Gerçek len Projeler (Seçili) Birim Öğretim Üyesif" | Proje Adı Fethiye Prof. Dr. Işıl taka Engelsiz Turizm. Proje Türü: Özel Kuruluşlar. İşletme Saltık ti Turizme Erişiyoruz. 2022-2023 Fakültesi Fethiye Wahmut Beler | İşitme engelli / Sağır bireylerin ilk yardım Sağlık farkındalığının artması amacıyla işaret dili ile ilk Hizmetleri yardım modülünün geliştirilmesi. Proje Türü: Meslek Avrupa Birliği. Engelsiz İlk Yardım. 2021-2021 Yüksekoku Ni N Dr. Öğr. Üyesi Merve Kapsayıcı eğitim . Proje Türü: TÜBİTAK Bulut PROJESİ. Pandemi Döneminde Uzaktan Eğitim Sürecinde Yüksek Öğrenim Gören Engelli Öğrencilerin Öz Yeterlilik Algısının Okulu Bırakma Eğilimine Etkisinin Engel Türüne ve Öğrenim Görülen Alana Göre Karşılaştırma Analizi. 2021-2022 Tıp Fakültesi | Prof. Dr. Ethem ACAR Proje Türü: Dünya Bankası. Acil Servi Özel gereksinimi olan Bireylere yön k ki Müdahale Sistemi. 2020-2022 Tıp Fakültesi | Prof. Dr. Nilfer ŞAHİN Otizm spektrum bozukluğunda Sirğpsin lll gen varyantları analizi. Proje Tü UBITAK PROJESİ. Otizm spektruğ bozukluğunda Sinapsin TlI gen var sanalizi. 2021-2022 Spor Prof. Dr. Fatma İlker Zihinsel engelli çocğ la beden eğitimi ve Bilimleri Kerkez oyun . Proje Türük 7 UBİTAK PROJESİ. Fakültesi Eğitilebilir Büzgğde Zihinsel Engelli Çocuklard gen Eğitimi ve Oyun Çalı mâ Motor Becerilere Etkisinin inçe mesi. 2022-2022 Sağlık Dr. Öğr. Üyesi Eda Projedeki Görev: Danışman. Konu: Proje Türü: Bilimleri Eyigün TÜBİTAK PROJESİ. Gecikmiş Dil Konuşma Fakültesi Bozukluğu Olan Çocuk ve Ebeveynlerinin, | Ebeveyn-Çocuk Etkileşimlerinin Tipik Gelişim Gösteren Çocuk ve Ebeveynleri ile Karşılaştırılması. 2023-2024 Sağlık Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: Özel Bilimleri gereksinimli bireyler ve aile eğitimi. Proje Türü: Fakültesi Diğer kamu kuruluşları (Yükseköğretim Kurumları hariç). Özel Eğitim Programlarını ve Materyallerini Geliştirme Projesi-Özel Gereksinimli Çocukların Aileleri için Bilgilendirme Rehberlerinin Oluşturulması Çalışması. 2021-2024 Dr. Öğr. Üyesi Şevket Özdemir Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: Proje Türü: AB. Zihinsel Engelli Bireylerde İhmal-İstismardan Korunma ve Mahremiyet Eğitimi. 2018-2020 Eğitim Doç. Dr. Sinem Acar Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: İşitme Fakültesi engelli / Sağır bireylerin ilk yardım farkındalığının artması amacıyla işaret, yardım modülünün geliştirilmesi. P AB. Engelsiz İlk Yardım. Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Bilge Projedeki Görev: Yürütücü. KonuğKapsayıcı Fakültesi Aslan Altan toplum uygulamalarında öğrğtysel etkinliklerle destek. Proje Türü: TÜBİĞİAK PROJESİ. Öğrenme Güçlükleri 4 enceli Destek: Dijital Oyunlar. 2022- ZEN, Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Halil Fakültesi Öztürk Olim 3p21- -2021 Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Hatice eki Görev: Danışman. Konu: Öğrenme Fakültesi ÖZ güçlüğü olan öğrenciler için İnformel Sözcük Okuma Envanterinin Geliştirilmesi. Proje Türü: TÜBİTAK PROJESİ, İnformel Sözcük Okuma Envanterinin Geliştirilmesi. 2022-2023 Eğitim Projedeki Görev: Yürütücü. Konu: Proje Türü: Fakültesi TÜBİTAK PROJESİ. Öğrenmede Evrensel Tasarım: Öğretim Stratejilerine Teknolojinin Entegre Edilmesi 11. 2024-2025 Eğitim Projedeki Görev: Yürütücü. Konu: Proje Türü: Fakültesi | * TÜBİTAK PROJESİ. Öğrenmede Evrensel Tasarım: Öğretim Stratejilerine Teknolojinin Entegre Edilmesi 1. 2021-2022 . Doldurulan akademik uyarlama formları ve ilgili TURİZM FAKÜLTESİ ENGELLİ VE ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLERE İLİŞKİN YAPILAN FAALİYETLER: a bulunan engelli öğrenci sayıları ve bilgileri gönderilir. 2025 -2026 dön yılında fakültemizde engellilik raporu bulunan dört öğrencimiz mevcu Fakültemizde her dönem başında engelli öğrenci danışmanı tarafı , fakültemizde öğrenci olan ve engelsiz kampüs biriminde kaydı byJunan engelli öğrenciler ile birebir iletişime geçilmektedir, bu kapsamda her önem başında öğrencilerin talepleri alınmaktadır. Söz konusu tal e ilişkin akademik uyarlama formu doldurulmaktadır. Söz konusu akademik #yarlama formu doldurulduktan sonra öğrencinin ilgili dönemde rse ilişkin talepler, ilgili Öğretim Elemanlarına hem üst yazı ile he danışmanı tarafından kurumsal e-posta kanalı ile bildiri . Fakültemize, her yıl Engelsiz Kampüs Birimi tarafından 2026, daş faaliyetler Üniversitemiz engelsiz kampüs birimine | O Engelli öğrenciler, fakülte engelli öğrenci gölçWlanı tarafından hem akademik ihtiyaçlarının tespiti hem de karjyefikgilefleri gibi konularda eli? öğrenci danışmanı, engelli le"Kalmaya devam etmektedir. Söz gHökkındaki soruları, burs programı, okul-sektör buluşması gibi önemli kdifülârda da bilgi verilip yönlendirme yapılmaktadır. Üniversitenin engelsiz kampüs bininin İnternet sayfasında çevrim içi yayınlanmakta olan Muğla Sga Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Yönergesi'ne bağlı a Ilir eğitim kapsamında engelli öğrenciye özel sınav uygulamasış ek Söre verilmesi gibi erişilebilir uygulamalar, öğrenciden gelen talepl&yfğygöz önünde bulundurarak, yapılmaktadır. Fakültemiz internet sğğaşıffdan engelli öğrenci koordinatörü iletişim bilgileri belirtilmektedir. Ayrığg" Üniversitemiz Engelsiz Kampüs Birimine ilişkin bilgiler fakültemiğiriğğnternet sitesinde sunulmuştur. Fakültemiz internet sayfasında erişğföhgflik menüsü bulunmaktadır. Fakültemiz gigfökugt sayfasında "Fakülte Engelli Öğrenci Danışmanı" sekmesinde$föğiğtemiz Fakülte Engelli Öğrenci Danışmanı bilgileri ve ği erişilebilir eğitime ilişkin bilgiler ve ilgili yönergeye verilen diritelet yer almaktadır. di 196) ilişkin farkındalığın mesleki alanda da artırılabilmesi için, faki izde Engellilik ve Turizm dersi okutulmaktadır. Söz konusu ders kapsâğhında erişilebilir turizm hakkında öğrencilerimiz bilgi sahibi olmakta vegkendilerinden gelen geri dönüşler dikkate alındığında söz konusu dersin engelliliğe ilişkin farkındalığını oluşturduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler söz onusu ders kapsamında engellilik ve turizm konusunda, ilgili kişiler ile röportaj gerçekleştirip elde edilen bilgileri ders kapsamında sunarak konuya ilişkin farkındalıklarını yükseltmektedirler. Engellilik ve Turizm dersi kapsamında, Muğla Zihinsel Engelliler Demeği ile iş birliği yapılmakta olup, her yıl ilgili derneğin başkan yardımcısı engellilik ve Otizm Spektrum Bozukluğu kapsamında deneyim ve bilgilerini öğrencilerimiz ile ders kapsamında paylaşmaktadır. Engelsiz kampüs biriminin düzenlediği erişilebilir eğitim temelindeki çalıştaylara Turizm Fakültesi Engelli Öğrenci Koordinatörü olarak katılım gösterilmektedir. Erişilebilir Eğitim Kapsamında, "Pandemi Döneminde Uzaktan Eğitj A Sürecinde Yüksek Öğrenim Gören Engelli Öğrencilerin Öz Yeterifi Algısının Okulu Bırakma Eğilimine Etkisinin Engel Türüne ve Öğ Görülen Alana Göre Karşılaştırmalı Analizi (2021-2022)" projesi TÜBİ 2209 A kapsamında, Fakültemiz o dönemki öğrencisi Yaren BÜLBİYL ve engelli öğrenci danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Merve BULUT danışmanlığında tamamlanmış olup, çalışma kapsamında engelli öğrenci yönelik erişilebilir eğitim kapsamında memnuniyet, öz yeteriğiik ve okula devamlılığını ölçen ölçekler geliştirilip uygulanmıştır. E n sonuçlar düzenlenen çevrimiçi seminer ile ilgili paydaşlar ile payl tır. Ayrıca Fakültemiz engelli öğrenci danışmanı tarafında ş olan Engelli Turizmi isimli bir kitap yazılmıştır. Söz konusu gkit i bilgiler, ilgili derslerde öğrencilerimiz ile paylaşılmaktadır. Engelğfi&ve Turizm dersinin yanı sıra Önbüro Yönetimi, Kat Hizmetleri €YAşlimi, Introduction to Tourism, Ouality Management ve Princimi i Marketing dersleri ig#mli misafirler ile iletişim Wektedir. , Turizm Fakültesi Engelli Öğrenci Danışmanı Dr. Oğr. Üyesi Merve BULUT ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRM DESTEKLEME PROGRAMI SONUÇ RAPORU, PROJE BAŞLIĞI: ei LR ÖĞRENME ORTAMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: TAŞ ŞARIM STÜDYOLARININ GÜNCELLENMESİ GENEL BİLGİLER PROJENİN KONUSU Araştırma: Tasarım Stüdyol Güncellenmesine Yönelik Modaj PROJE YÜRÜTÜCÜSÜNÜN ADI Besra İzem Türkmenoğ PROJE ORTAĞININ ADI Duygu Peçenek # DANIŞMANIN ADI Dr. Öğr. Üyesi Beng PROJE BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ TARİHLERİ Aralık 202p 1. GİRİŞ: Proje Konusu Hakkında Bilgi a Erişilebilirlik ve evrensel tasarım kavramlarının Çinli süreçlerine bakıldığında yaşamımızda önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Erişilebilirlik kullanıcıların ihtiyaç duyulmaksızın mekânlara, ürünlere güvenli biçimde ulaşabilmesi ve kullanabilmesidir. Toplum tarafından engelle DİŞ olan bireylerin dahil edildiği bu yaklaşım "herkes için tasarım" olarak da ağlapdıılmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kabul ettiği Engelli Kişilerin Haklar Bildirgesi'nde engelli "normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında di kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kal msâl ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar" olarakit nımilanmaktadır (Çepehan & Güller, 2020). Toplumda engelli olarak tanımlanan,.b eylerin farklı yetkinliklerinin göz ardı edildiği ve çevrelerindeki tasarımla gel oluşturduğu; buna bağlı olarak da "başkaları tarafından sebeple eydel ş bireyler" olduğu saptanmıştır. Çalışma sırasında" gribin ve evrensel tasarım kavramları nedir, herkes için tasarım nedir ve as oluşturulur" soruları tasarım stüdyosu kapsamında sorgulanmış ve "günümüzdötaş rim stüdyoları herkesin kullanımına açık mıdır ve nasıl oluşturulur" sorularına ap aranmıştır. Bu çalışmada asıl amaç tasarımın kullanıcıların hareketlerini kısıtlamadan, herkes için erişilebilir olması ve mekânın kullanıcıya uyum sağla abilmesidir. Gelecekte nelerin olacağı bilinmediğinden sadece engellilik ya da Kullanıcı, bedenini yormamalı ve doğal haliyle kullanmaya devam etmelidir. . Uygun boyut ve mekân Kullanıcıya her türlü fiziksel kullanım için yeterli alan sağlanmış olmalıdır. 4. TASARIM STÜDYOLARINDA ERİŞİLEBİLİRLİK: RAPOR DÖNEMLERİ YAPILAN ÇALIŞMALAR 4.1. Tasarım Stüdyosu Tasarım stüdyoları, tasarımcı veya tasarımcı adaylarının üretimlerini gergökleştirmek adına kullandıkları mekânlardır. Tasarım stüdyolarının kullanıcıları bu ortamda çok-sesli ve katılımcı bir zemin oluşturmaktadır (Masatlıoğlu, 2020), Tasarım bilgi ve örllebilir. Tasarım ğer etkenler ile becerisini geliştiren en önemli mekânlardan biri olarak d stüdyosunun kapsadığı tüm öğretilen de tasarımı geliştir desteklenmektedir. Stüdyo öğretisi, deneyerek öğrenrgeyEesölanak sağlayan bir ortamdır. Gerçek hayatta karşılaşılabilecek problem veğolgi a tasarım stüdyolarında ele alınmakta ve bu problemler çözülmek üzere to eya bireysel olarak çalışmalar yapılmaktadır. Gerçek problemlerin ve durumlir "simüle edilmesi ve yaparak öğrenme deneyimi üzerine kurulu tasarım stüdyosu, mimarlık eğitim programlarının kalbi olarak tanımlanmaktadır (Onur ve Zorys20t7), Eğitimin doğasında olduğu gibi tasarım stügiyotârının da doğasında yenilenme ve yeni gerekçeleri yakalamak bulunmaktadır. siye içerisinde bu yenilikleri yakalamak adına tasarım stüdyoları da değişmiş v hald" değişimini sürdürmektedir. Birçok öğretide olduğu gibi tasarım stüdyolarının dâ Usta-çırak öğretisi ile başladığı bilinmektedir. Söz konusu ilk stüdyo öğretisinde çı ustanın yaptığı işleri izlemekte ve stüdyo imkanları sayesinde olabildiğince deneyerek kendisini geliştirmekteydi. Mimarlık stüdyoları çerçevesindeki gelişim değeflendirildiğinde stüdyo eğitimindeki ilk adımlar Fransız Kraliyet Akademisi ile aşlamaktadır. Fransız Kraliyet Akademisi'nin açtığı yeni çağ, mimarlık stüdyos gm geleneksel mimarlık eğitiminden ayrılmasını sağlamış, hem de ilk öğreti firdiği anlayışı korumuştur. Ardından Ecole des Beaux-Arts ile açılan yeni gönsra,) mimarlık stüdyosu ve okul eğitimini entegre eden, günümüz mimarlık stüd alina yakın anlayışlardan biridir. Söz konusu dönemde tasarım yetisinin son n kazanılamayacağı düşünülmekteydi ve öğreti, daha sezgisel bir biçimde ilerlemekteydi. 20. Yüzyılda ise Bauhaus okulu öğretisi ön plana çıkmaya ıştır. Bauhaus etkisindeki stüdyo eğitimi, daha özgür bir alan tanımaktaydı. Öğlenci- öğretmen iletişimi daha güçlü iken; öğrenci temel ilkeler üzerinden tasarımı , "döeyimleyerek öğrenmekteydi. ye. basamakların ardından tasarım stüdyolarının bugününe yansıması ise tasarım " Stüdyosu ortamının öğrenciyi tasarlama yetisini deneyerek kazanma, sosyal ve özgür bir ortam içerisinde eğitim görme olanaklarını tanımasını sağlamıştır. "NAAB, kazandırılacak farkında olma özelliğini; tanımlar, gerçekler, kavramlar, yöntemler, süreçler veya durumlarla ilgili belirli bir bilgi ile tanışık olma dü tanımlamaktadır. Anlama özelliğini ise, bir enformasyonu kavrama, düzeyi olarak açıklamaktadır." (Onur ve Zorlu, 2017). NAAB, stüdyo eğifirinin asıl amaçlarından bir diğerinin ise öğrenciye karşılaşılabilecek veya olasi" herhangi bir problemi çözebilme becerisini kazandırmak diye eklemektedir. stüdyonun temel iki ögesi bu bağlamda "anlama" ve "beceri"dir.i iki temel sayesinde stüdyo eğitimi, tasarım süresince tüm gereklilikleri, olal rı vb. anlamayı ve deneyerek, fikir alışverişi yaparak beceri kazandırmayı sağliygktadı. 4.2. Öğrenme Ortamının Önemi Öğrenme, öğrencinin rahatlıkla ortamın ji analarına erişebildiği, dikkatinin dağılmadığı, güvenli, sosyalleşmeye de olan veren bileşenlere sahip olduğu bir yerde ogerçekleşebilmelidir. | Öğrenme ii ortamında gerekli görülen olguların sağlanmadığı durumlarda verilen eğitimin Kalitesi ne derecede olursa olsun öğrencinin bu eğitimden tam anlamıyla faydalanarfiayacağı bir gerçektir. Yapılan çalışmalarda uygun öğrenme ortamlarının, öğrenciyi, araştırma, etkileşim, ortak çalışma, okuma ve konuşma konusunda cesaretlendİerek, öğrencinin öğrenme performansını arttırdığı saptanmıştır (Şensoy, zon Yrencilerin ve öğretmenlerin deneyimlerini paylaşabileceği güvenli ve konforlu T nekânların tasarlanması eğitimle ilgilenen herkesin sorumluluğu altında olmalıdır (Şensoy, 2019). Eğitim mekânları ve öğrenim arasındaki ilişkinin önemsenerek tasarlandığı orta görülen durumlardan bazıları; sürekli öğrenmeyi destekleyen bir mekân a sahip olması, sosyalleşme ortamlarının sağlanmış olması, gerekli noktale özel alan tanınması, eğitim ortamını benimsemek adına öğre olmasıdır. 4.3. Herkes İçin Tasarım Stüdyosu Nedir? Tasarım stüdyoları özelinde evrensel tasarım Kavramı kullanılabilecek şekilde tasarlanmasıdır (Akt i Gifği ve Tunalı, 2021) Evrensel tasarım, bireyin fiziksel güç kullanmasına gerek di madan, farklı kullanım becerisi veya yetisine sahip bireylerin rahatlıkla mekâna ulaşım sağlaması ve mekânın bileşenlerinden faydalanmasını hedefleyen tasarım anlayışıdır. Çoğunluktan farklı olarak nitelendirilen gruplar da ta a yım Stüdyolarında faydalanmalı ve her birey ile eşit olanaklarda tasarım sürecini ti bişimde sürdürebilmelidir. Geleceğin mekânlarının ve hatta kentlerinin ilk adların atıldığı tasarım stüdyolarında her bireyin tasarım sürecine katılabilmesi, İnen dönemlerde oluşacak yeni mekânlarda bireylerin Y hamasi ve daha önce karşılaştığı engelleri bireyin tasarımcı benzer engellerle kar$ olarak bizzat kaldifrasi açısından da önemlidir. Herkes için tasarım stüdyosu, her bireyin mekânı ih anağına erişebildiği, esnek, güvenli, kolay anlaşılır, bireylerin erişli mekânlar olarak nitelendirilebilir. 4.4. # "Günümüzde Tasarım Stüdyoları Herkesin Kullanımına Açık Mıdır? ünümüzde tasarım stüdyoları da dahil olmak üzere birçok mekân toplumun bazı ge a "teknolojik kaygılarını ön plana çıkararak erişilebilirliği ikinci planda tutmakta, da "engeller koyarak bazı kullanıcıları dışarıda bırakabilmektedir (Ergenoğlu, 2013). Ikemizde yasal düzenlemelerin ilk adımları 1997 senesinde 3194 sayılı İmar © Yasası'nda bulunan "Fiziksel çevrenin engelliler için ulaşılabilir ve yaşanabilir kılınması KHK ile İmar Yasası'nda yeni düzenlemeler gerçekleştirilmiştir (Enginö; ) . Bu düzenlemelerde engelli olarak tanımlanan bireyler ve yaşlı bireyler için cagâe&, sokak meydan, yol gibi özellikle sirkülasyon alanlarında düzenlemeler yapılmıştır. Tasarım stüdyoları dahil olmak üzere birçok mekânda da yine bil /lerin sirkülasyon alanlarını kullanabildiği, ancak mekâna erişim sağlandıktan < mekânın v diğer takdirde mekândan ve verilen eğitimden tayağilmesi gerekmektedir. Yükseköğrenim sistemi 2019 verilerine göre 7 mily "60,5'i engelli olarak tanımlanan bireylerdir. Di enelinde toplumun 9610-15'inin engelli bireyler olduğu düşünüldüğünde yükse im gören engelli birey sayısının oldukça düşük olduğu görülmektedir ( (YÖK, 2019), YÖK'ün öğrenci dostu çalışmaları bu sayıyı arttırmak adına destekte buluna; ktadır; ancak bireyler hala eğitimin her alanında yer almakta zorlanabilmektedir. Tasarım stüdyoları da bu bireylerin gelecekte daha fazla kullanım engeli oluşturfaamak ve her bireyi topluma kazandırmak adına varlığını sürdürmesi gereken öğ e ortamlarıdır. Araştırmanın öznesi olan bireylerin engellerini kaldırmak adına,. aşanan problemleri tespit etmek ve günümüz koşullarında çözümlemek Ghrönüfn adımlardan biridir. 4.5. Herkes asarım Stüdyosu Nasıl Oluşturulur? Konu, tasarım stüf Iğrina indirgendiğinde ise tasarım stüdyoları birer eğitim ve öğrenme mekâhıdir, Bu mekânların barındırdığı tüm olanaklar farklı yetilere ve becerilere sahi insanların kullanımını kolaylaştırmak adına erişilebilir, esnek, güvenli ve diğer birayiigrle iletişime teşvik edici olmalıdır. Tasarım stüdyoları bireylerin güvende ve rahat hissettiği yerler olmalı, bir diğer yönden de sosyal ilişkileri güçlendirmeye olanak sağlamalıdır (Şensoy, 2019). Bireyler stüdyo içerisinde çalışmayı sürdürürken dünyan soyutlanmamalı hem nı stüdyo kullanıcıları ile hem de çevre ile iletişim sayede günümüzde söz konusu işlevlerde eğitim veren mekânlar da kullanımına açık hale gelebilecektir. Diğer bir yönden de gelecekte; evleri gerçekleştirmek adına tasarlanan mekânlara evrensel tasarımın uygulghâbilirliğini belgeleyebilir. Bu bağlamda çeşitli alanlarda örnekler incelenmiştir. . # 4.5.1. Dostluk Parkı, Uruguay (Marcelo Roux & Gaston 2 le Fiziksel ve zihinsel işleyişleri toplumun çoğunluğundan farkl çocuk ve gençleri dışarıda bırakmadan, her çocuğun erişebileceği Pi İ adl alanı tasarlamak zeminlerde dokulu taşlar kullanılmıştır. Oyun alah &> duyularla keşfedilebilecek biçimde düzenlenmiştir (fark edilmesi kolay r& Gnkler, dokular...). Park boyunca kolay hareket edilmesi için geniş alanlar bırakılmış Ölrchdaliy, 2015). siğ 4.5.2. Bikurim Okulu, Tel Aviv (Sarit Shani Hay) Okul, her öğrencinin kendi ihtiyaçlağığı | karşılaması ve mekânlardan optimum düzeyde faydalanması üzerine tasarlanmışiır. Çocukları sakinleştirmek ve stresten uzak tutmak adına meditasyon odaları tağarlanmıştır. Mekânlarda güvenliğin sağlanması adına zemin ve duvarların bir kist ndâ yumuşak dokular kullanılmıştır. Eşitlik göz önünde tutulmuş, bu sebeple esriğk,miekânlar oluşturulmuştur. Bu sayede her öğrenci mekânın olanaklarını kendi ihğğlşlarına cevap verecek şekilde kullanabilmektedir (Dezeen, 2020). © işinde duyma yetisi bulunmayan veya kısıtlı olan bireylerin kullanımını oyan 1 bir alandır. Mekân, bu bireylerin kullanımına açık mekânlar tasarlamak ad kılavuz niteliğindedir. Alanda net görülebilen takip çizgileri, belirli bölgelere birimler de bulunmaktadır. Yapı içerisinde merkez galeri çevresinde çarpıcı k rampa ile dolaşım sağlanmaktadır. Su sesi gibi sesli uyaranlar kullanılarak, merkezleri daha kolay bulunması sağlanmaktadır. Kolay fark edilebilir kullanılmış, geniş koridor ve rampalar inşa edilmiş, doğal ışığı önemsenmiştir. Ergonomik tabela ve mobilyalar tercih edilmiştir. İ Bu örneklerdeki kriterler (tasarım atölyeleri (katılımcılarının Görüşleri | ile harmanlanmıştır. Sürecin sonunda belirlenen parametreler ile kes için tasarım stüdyosunun model üretimine geçilmiştir. 5. ALAN ÇALIŞMASI Eğitim mekânlarından biri olan tasarım stüdyolarında ya beceri gerektiren herhangi bir stüdyoya üretim yapan veya yapmaya çalışan; hg enen bireyler ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve hazırlanan sorular bireylere aktarılmıştır. Görüşmeler "nasıl bir mekânda eğitim görmek isterdiniz, üretim yaprıjâk'adına yararlandığınız mekânlarda a a" sorularının temalarında yapılmıştır. Sk, sağ ne gibi engellerle karşılaşıyorsunuz" vb; Görüşmeler ses kayıt cihazı desteği ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama adına görüşme yapılan kişiler Dünya Sağlık Örgütü' nuh (WHO-World Health Organization) engel durumu üzerine yapmış olduğu "tâpımlamalar kapsamında seçilmiştir. Çalışma sürecinde görüşmeler bu kapsâlndaki engellenen bireyler ile gerçekleştirilmiştir. Yöntem dahilinde 10 kişi ile gör üğlülmüştür (Tablo 1). Görüşmelerin yapıldığı bireyler, yalnızca fiziksel erişim konüşünda problem yaşayan bireylerdir ve her birey 18 yaşını doldurmuştur. Görüşmey deli olan bireylerin biri yaşlılık haline dahil olmakta, biri hamilelik haline dahilkglihakta diğer bireylerin ise çeşitli fiziksel erişim problemleri bulunmaktadır ( ekil vg Görüşmelere dört öğretim elemanı altı öğrenci dahil olmuştur. Bireylere erişi, asında çeşitli aksaklıklar yaşanması sebebiyle çeşitli atölyelerde görev alan,bireylerle görüşmeler yapılmıştır ve eğitimci sayısı dörde yükseltilmiştir. Engellenen &Bireylerin insanlarla görüşmekten kaçındığı, projelere dahil olma konusundâ genel anlamda istekli olmadıkları gözlemlenmiştir. Bu durumun bireylerin fizik$l, şengeller dolayısıyla toplumun diğer bireyleri gibi hayatlarını rahatlıkla idame ,Gğemyemelerinden kaynaklı kendilerine olan inançlarının azalması, çevrelerinde Sar diğer bireylerin engellenen bireylere karşı olan ön yargıları, her dışarı klarında en az bir erişim engeliyle karşılaşmaları gibi sebepler sonucu bireylerin, bu proje ve topluma dahil olabilecekleri diğer etkinliklerden kaçınd düşünülmektedir. Tablo 1. Katılımcı bilgileri. Katılimcı-1 ..benim ayağımda 5 cm. kısalık var. Katılimci-2 Hamile olmamdan kaynaklı yaşadığım kısıtlanmalar. # Öğretmen Katılımcı-3 Ben bir spina bifida hastasıyım. Katılımcı-4 Skolyoz hastasıyım. Omurgada eğriliği ameliyat geçirdim. Şu anda platinler var zaten. Ben çocukken yüksek ateş geçirmişi Katılımcı-5 ise 9060 yok. af komple... Sol tarafım Katılımcı-6 Engelim, sadece bedensel engelliyi i Sâhgelye kullanıyorum. Öğrenci veya Katılımcı-7 Bedensel engelliyim. Tekeri Kurs Katılımcısı Katılımcı-8 60 yaş üzeri Li ...yüksekten düşme söRucü T kırığı, Omur L1. Belden altını kısmen felç kaldı. Bu durumda grtopelâii engelli sayılıyorum. Engel derecem "80'dir. Katılımcı-9 Katılımcı-10 CP (SP) olarak geçiyorsX ani serebral palsi. Yanıtların çözümlenmesinde kümeleme, kodlama, gruplandırma yöntemleri kullanılmıştır. e Analizlerin veriye odönüştürülmesinde ise betimsel analizden Görüşme sorularının içeriği; ilk 3 sorusu demografik bilgi ile başlamaktâ# sonradan gelen 2 soru toplumsal, 4 soru mekânsal, 1 soru da toparlayıcı nitelikte lacak şekilde düzenlenmiştir. Sorular aşağıda belirtilmiştir: 1. Doğum tarihiniz nedir? 2. Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunuzu kısaca tanı 3. Hangi bölümde okuyorsunuz/görev yapıyorsunuz? o $ bunlar nelerdir? 8- Üretim alanınız olan tasarım stüdyolarında bir sorun ile karşılaşıyor musunuz? Varsa bunlar nelerdir? 9- Herkes için tasarım stüdyos i üçin olmasını gerekli gördüğünüz bileşenler nelerdir? 10-Belirtmek ya da ekleme iğiniz konular var mı? Görüşmelerden üretimine birer paFametre olar [… metnin devamı TBMM kaydında] --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39633, 29 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39633-mugla-sitki-kocman-universitesi-nin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliye (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e020b9d6-fc8c-4756-bc54-019c0f0c26d2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.