# Efes Antik Kenti'ne yapılması planlanan ziyaretçi karşılama merkezi projesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39732 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 2 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 18 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fc45899-dea8-45f0-ad7f-019c226e7210 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39732-efes-antik-kenti-ne-yapilmasi-planlanan-ziyaretci-karsilama-merkezi-projesine-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 2 Şubat 2026 tarihinde 7/39732 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 18 Ağustos 2026). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olar: cevaplandırılmasını arz ederim. Efes Antik Kenti, UNESCO Dünya Mirası Listesi?nde yer alan binlerce yıllık tarihi ve kültürel bir değerdir. Basına yansıyan haberlerde, bu alanın 1. derece arkeolojik sit sahası içerisinde yer alan bölümüne, ziyaretçi karşılama merkezi adı altında büyük ölçekli bir yapı kompleksi yapılmak istendiği iddia edilmektedir. Projenin niteliği ve kapsamı, sit alanı koruma ilkeleri, bilimsel raporlar ve mevzuata uygunluk konularında ciddi kaygılar dile getirilmektedir. Bu durum, Türkiye'nin en önemli tarihi varlıklarından birinin korunması, uluslararası yükümlülükler ve sürdürülebilir turizm politikaları bakımından kamuoyunun kapsamlı bilgilendirilmesini gerektirmektedir. Bu bilgilendirme ışığında: I- Efes Antik Kenti sınırları içerisinde planlanan ve kamuoyuna yansıyan proje ile ilgili Bakanlığınızın bilgisi ve onayı var mıdır? Varsa projenin kapsamı ve izin süreçleri nelerdir? 2- Söz konusu projenin 1. derece arkeolojik sit sahasında yer almasına izin verilmesinin hukuki dayanağı nedir? Proje ile ilgili olarak Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca hangi değerlendirmeler yapılmıştır? 3- Projenin bilimsel gerekçelendirilmesine ilişkin arkeolojik etüt, yer altı veri analizi, jeolojik ve peyzaj etkisi raporları mevcut mudur? Bu çalışmaların sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? 4- Projenin UNESCO Dünya Mirası statüsü ve sit koruma ilkeleri açısından Bakanlığınızın yaptığı risk değerlendirmesi nedir? Bu statünün korunması için hangi ek tedbirler uygulanmaktadır? 5- Proje ile ilgili yürütülen planlama ve onay süreçlerinde yerel idareler, bilim insanları ve sivil toplum kuruluşları ile bir istişare süreci işletilmiş midir? İşletildiyse sonuçları nedir? 6- Projenin hayata geçirilmesinin tarihi doku, turizm yönü ve bölge ekonomisi üzerindeki öngörülen etkilerine dair Bakanlığınızın yaptığı etki analizi var mıdır? Bu analizlerin sonuçları nedir? E-mail : mustafa.bilici(gibmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Efes Örenyeri Ziyaretçi Karşılama Merkezi'ne ilişkin çevre düzenleme projesi, avan proje ve uygulama projesi; Kazı Başkanlığı ve Müze Müdürlüğünün görüşleri alınarak muhtelif tarihli Koruma Bölge Kurulu kararları ile uygun bulunmuştur. Efes Örenyeri'ne yeni bir ziyaretçi karşılama merkezi ile otopark yapılmasındaki en önemli etken; Aşağı Kapı olarak bilinen mevcut giriş noktası ile kullanımda olan otopark alanının altında Bizans Sarayı kalıntılarının bulunmasıdır. Yapılan jeoradar çalışmaları sonucunda alanda Bizans Sarayı kalıntıları tespit edilmiş, kazı çalışmaları otopark alanı sınırlarına kadar ilerletilmiştir. OOtoparkın kaldırılmasının ardından bu alan da kazı alanına dâhil edilecek ve saray kalıntılarının tamamının ortaya çıkarılması hedeflenecektir. Efes Antik Kenti, 2025 yılı istatistiklerine göre 2,5 milyonu aşan ziyaretçi sayısıyla Türkiye'nin en fazla ziyaret edilen örenyeridir. Kapasite bakımından yetersiz kalan ve estetik açıdan tarihi doku ile uyumlu olmayan, ilgili Koruma Bölge Kurulu tarafından haklarında yıkım kararı alınan ve Selçuk Belediye Encümenince yıkımları uygun görülen Aşağı Kapı girişindeki mevcut dükkânlar, hizmet üniteleri ve otopark kaldırılarak, "Geleceğe Miras Sonsuz Efes" projesi kapsamında antik kentin sur duvarlarının dışında, mevcut alanın yaklaşık 850 metre uzağında, ziyaretçi ihtiyaçlarını karşılayacak yeni bir ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenleme projesi hazırlanmıştır. Efes Örenyeri'nin korunmasına yönelik hazırlanan bu proje ile mevcut otopark ve ticari alanların kaldırılması sonucunda tarihi kalıntıların bütünlüğü sağlanacak; planlanan kazılarla açığa çıkarılacak antik kalıntıların restorasyon ve konservasyonu gerçekleştirilerek bunların gezi güzergâhına dâhil edildiği yeni bir ziyaret rotası oluşturulacaktır. Söz konusu projeler; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 10'uncu, 17'nci ve 57'nci maddeleri ile Koruma Amaçlı İmar Planları ve Çevre Düzenleme Projelerinin Hazırlanması, Gösterimi, Uygulaması, Denetimi ve Müelliflerine İlişkin Usul ve Esaslara Ait Yönetmelik hükümleri ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarihli ve 658 sayılı, 03.05.2006 tarihli ve 714 sayılı, 22.07.2008 tarihli ve 745 sayılı İlke Kararları kapsamında Koruma Bölge Kurulunca değerlendirilmiştir. Bakanlıkça yürütülen uygulamaların sağlıklı ve bilimsel bir çerçevede ilerleyebilmesi amacıyla çalışmalar, Bilim Kurulu, Kazı Başkanlığı ve Kazı Koordinatörlüğünün denetim ve koordinasyonunda yürütülmektedir. Projeye yönelik olarak alanın detaylı etüt çalışmaları gerçekleştirilmiş; bilimsel arkeolojik analizler ve jeoradar çalışmaları yapılmış, flora ve fauna açısından korunması gereken türler tespit edilmiş, yıllara göre iklim ve yağış rejimine ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda yeni ziyaretçi karşılama merkezi, Kazı Başkanlığı ve Müze Müdürlüğünün görüşleri doğrultusunda belirlenen alanda konumlandırılmıştır. Ayrıca Bakanlığımızca; Selçuk Kaymakamı, Selçuk Belediye Başkanı, Karayolları Bölge Müdürlüğü yetkilileri ile mevcut ticari ünite işletmecilerinin katılımıyla İzmir ili Selçuk ilçesinde gerçekleştirilen bilgilendirme toplantısında projenin detayları paylaşılmıştır. Aşağı Kapı olarak bilinen giriş noktasında bulunan mevcut ticari üniteler, hizmet üniteleri ve otopark, Dünya Miras Alanı sınırları içerisinde yer almakta iken; UNESCO Dünya Miras Alanı Yönetim Planı ilkeleri doğrultusunda hazırlanan yeni ziyaretçi karşılama projesiyle bu birimlerin Dünya Miras Alanı sınırları dışına, tampon bölge içerisinde yer alması planlanmıştır. Ayrıca Dünya Miras Merkezi'ne sunulmak üzere Kültürel Miras Etki Değerlendirme Raporu da hazırlanmaktadır. Proje süreci, başlangıcından itibaren yerel yönetimler ve bölge halkıyla iletişim içerisinde yürütülmüştür. Bu kapsamda Selçuk Kaymakamlığı koordinasyonunda, Selçuk Belediye Başkanlığı yetkilileri, ilgili belediye teknik personeli ve özellikle örenyeri girişinde faaliyet gösteren mevcut ticari ünite sahiplerinin katılımıyla kapsamlı bir bilgilendirme ve istişare toplantısı gerçekleştirilmiştir. Toplantıda projenin amacı, mimari özellikleri, koruma yaklaşımı ve uygulama takvimi katılımcılarla paylaşılmıştır. Projenin hayata geçirilmesiyle birlikte Efes Örenyeri'nin üstün evrensel değerinin korunmasına yönelik çalışmalar tamamlanacak; ziyaretçilere daha güvenli, düzenli ve nitelikli bir ziyaret deneyimi sunulacak, oluşturulacak yeni gezi rotası sayesinde alanın korunması daha etkin şekilde sağlanacaktır. İnsanlığın ortak mirası niteliğindeki Efes'in ulusal ve uluslararası koruma ilkeleri doğrultusunda gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmektedir. Projenin tamamlanmasıyla birlikte giriş-çıkış ve yönlendirme süreçleri daha düzenli hâle gelecek, ziyaretçi akışı daha kontrollü biçimde yönetilecek ve alan yönetimi güçlendirilerek Efes'in özgün değerlerinin korunması daha etkin şekilde sürdürülecektir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Efes Antik Kenti'ne yapılması planlanan ziyaretçi karşılama merkezi projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39732, 2 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39732-efes-antik-kenti-ne-yapilmasi-planlanan-ziyaretci-karsilama-merkezi-projesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fc45899-dea8-45f0-ad7f-019c226e7210 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.