# Evde bakım yardımı kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/39803
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 3 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 11 Mayıs 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8da8d14-a05e-4b1e-a97b-019c28ef7fcf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39803-evde-bakim-yardimi-kriterlerinin-yeniden-degerlendirilmesi-talebine-iliskin

> Ali Karaoba (CHP), 3 Şubat 2026 tarihinde 7/39803 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 11 Mayıs 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Tarafıma iletilen ve kamu vicdanını derinden yaralayan başvurular, evde bakım yardımı ve engellilere yönelik sosyal destek mekanizmalarının sahada ciddi hak kayıpları ve ağır mağduriyetler yarattığını göstermektedir. Yüzde 97 oranında ağır engelli raporu bulunan, 70 yaşında, herhangi bir geliri olmayan ve kardeşinin yanında yaşamını sürdürmek zorunda kalan bir yurttaşın; yatalak olmadığı ve bazı kişisel ihtiyaçlarını kısmen karşılayabildiği gerekçesiyle evde bakım maaşından yararlandırılmadığı bildirilmektedir. Bu durum, sosyal devlet ilkesinin özüyle açıkça çelişmektedir.

Mevcut düzenlemelere göre evde bakım yardımı; en az yüzde 50 engelli raporu bulunan, ağır engelli veya tam bağımlı olduğu belgelenen ve hane halkı kişi başı geliri asgari ücretin üçte ikisinden az olan bireylerin bakımını üstlenen yakınlarına verilmektedir. Ancak uygulamada, yatalak olma kriterinin fiilen zorunlu hâle getirildiği, ayakta durabilen ya da bazı temel ihtiyaçlarını sınırlı ölçüde karşılayabilen engelli bireylerin sistematik biçimde destek dışına itildiği yönünde çok sayıda başvuru bulunmaktadır. Bu yaklaşım, engelliliği yalnızca tam hareket edememe hâline indirgeyen, insan onurunu ve yaşamın bütüncül ihtiyaçlarını yok sayan dar bir bakış açısını yansıtmaktadır.

Engelli bireylerin bakım ihtiyacı yalnızca yatakta kalma durumuyla sınırlı değildir. Sürekli gözetim, sağlık takibi, psikososyal destek ve gündelik yaşamın sürdürülebilmesi de bakımın ayrılmaz parçalarıdır. Buna rağmen, ağır engelli raporu bulunan yurttaşların ayakta durabildiği veya tam yatalak olmadığı gerekçesiyle sosyal desteklerden mahrum bırakılması; engelliliği cezalandıran, yoksulluğu derinleştiren ve aile içi bakım yükünü görünmez kılan bir uygulamaya dönüşmektedir. Bu bağlamda,

1. Yüzde 97 oranında engelli raporu bulunan ancak yatalak olmadığı gerekçesiyle evde bakım yardımından (o yararlandırılmayan (yurttaşlara ( ilişkin (Bakanlığınızın o uyguladığı değerlendirme kriterleri nelerdir? Yatalaklık fiilen zorunlu bir şart hâline mi getirilmiştir?

2. Evde bakım yardımı başvurularında ağır engelli veya tam bağımlı ibaresi bulunmasına rağmen, ayakta durabilen veya sınırlı ölçüde kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilen engelli bireylerin sistem dışına itilmesine yol açan idari uygulamalar Bakanlığınızca denetlenmekte midir?

3. Son beş yıl içerisinde evde bakım maaşı başvurusu reddedilen engelli yurttaş sayısı kaçtır? Bu retlerin kaçında gerekçe olarak yatalak olmama veya benzeri fiziksel hareket kriterleri gösterilmiştir?

4. Engelli bireylerin bakım ihtiyacını yalnızca fiziksel bağımlılık üzerinden değerlendiren bu uygulamaların, Anayasa'daki sosyal devlet ilkesi ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile uyumu Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?

5. Evde bakım yardımı kriterlerinin sahada oluşan mağduriyetleri giderecek şekilde yeniden düzenlenmesi ve ağır engelli raporu bulunan ancak yatalak olmayan bireylerin de destek kapsamına alınması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?

6. Evde bakım yardımı alamadığı için hiçbir geliri olmadan yaşam mücadelesi veren ağır engelli yurttaşlar için alternatif bir sosyal destek mekanizması öngörülmekte midir?

7. Bakanlığınız, evde bakım yardımı uygulamalarının engelli bireyler açısından yarattığı yoksulluk, yalnızlık ve bakım krizini tespit etmeye yönelik bir etki analizi veya saha çalışması yapmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 12.02.2026 tarihli ve 1798147 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/39802 ve 7/39803 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 7/39802 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7139803 Cevap Metni (2 Sayfa) ——ş— Telefon No:(312) 705 7330 g

Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA'ya Ait 7/39803 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Evde bakım yardımına ilişkin iş ve işlemler, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa 01.07.2005 tarihinde eklenen ek 7 nci maddeye dayalı olarak yürürlüğe giren 26.05.2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir.

Anılan Kanun maddesinde "Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3 ''ünden daha az olan bakıma ihtiyacı olan engellilere, resmi veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ya da sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesi sağlanır. " hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, evde bakım yardımı gelir kriteri "hane geliri" üzerinden değil, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir esas alınarak değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin | inci bendine göre engelli bireyin evde bakım yardımından yararlanması için; a. Hanede ikamet eden tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun her türlü gelir toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3*ünden daha az olması, b. Sağlık kurulu raporunda 18 yaş üstü kişiler için "tam bağımlı/ağır engelli" ibaresi bulunması, (ÇÖZGER) çocuklar için sağlık kurulu raporunda "Çok ileri düzeyde Özel Koşul Gereksinimi Var (ÇÖGV)", "Belirgin Özel Koşul Gereksinimi Var (BÖGV)" ve "Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)" ibarelerinin bulunması, c. Günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin bakım raporuyla tespit edilmesi gerekmektedir.

İlgili mevzuatlarda belirtilen şartları sağlayan kişiler evde bakım yardımından yararlanabilmektedir.

Uygulamanın zaman içerisinde yaygınlaşması, sosyal ve ekonomik koşulların değişmesi, bilgi sistemlerinde yapılan güncellemeler ve denetim raporlarında ortaya çıkan bulgular doğrultusunda mevcut Yönetmelik hükümlerinin güncellenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu kapsamda Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği 16.01.2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak güncellenmiştir.

Türkiye genelinde 01.01.2021 ve 31.12.2025 tarihleri arasında 445.297 evde bakım yardımı başvurusu bulunmaktadır. Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yardımdan yararlanma şartlarını sağlamadığı için yalnızca 48.076 (9010) kişinin başvurusu reddedilmiştir.

Bununla birlikte, "Aile Yılı" kapsamında ailenin korunması ve aile bağlarının güçlendirilmesi amacıyla 81 ilde evde bakım yardımından faydalanan bireylere yönelik Ramazan ayı ve bayram boyunca Bakanlık il yöneticileri ve taşra personeli tarafından 81 ilde vatandaşların memnuniyet düzeyleri ve hizmet kalitesi hakkındaki geri bildirimlerinin değerlendirilmesi hedefiyle hane ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. Bu ziyaretler sonucunda "Ramazan Ayı Hane Ziyaretlerine İlişkin Analiz Raporu" hazırlanmıştır.

2026 yılı Mart ayı itibarıyla 516.830 engelli birey evde bakım yardımından yararlanmakta olup evde bakım yardımına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.

Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu doğrultuda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında ?440 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.

Ayrıca 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.

Öte yandan yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal VEFA Programı, ihtiyaç sahibi engelli vatandaşlarımızın topluma uyumunu kolaylaştıracak her türlü araç gereç ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Engelli İhtiyaç Yardımı, özel eğitime ihtiyacı olan özel gereksinimli öğrencilere yönelik Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması gibi yardım programları da yürütülmektedir.

Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinden takip edilebilmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Evde bakım yardımı kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39803, 3 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39803-evde-bakim-yardimi-kriterlerinin-yeniden-degerlendirilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c8da8d14-a05e-4b1e-a97b-019c28ef7fcf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
