# Muğla ilinde kuraklıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39878 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 4 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 8 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66f0a5f5-9ccb-4cfd-b2ef-019c2df4d460 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39878-mugla-ilinde-kuraklikla-mucadele-kapsaminda-yurutulen-calismalara-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 4 Şubat 2026 tarihinde 7/39878 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 8 Nisan 2026). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı o cevaplandırılmasını arz ederim. Muğla ilinde yaşanan kuraklık, tarımsal üretimi ve çiftçilerin geçim kaynaklarını ciddi biçimde tehdit etmektedir. Haberlerde, acele kamulaştırma uygulamalarının tarım arazilerini ve sulama imkanlarını olumsuz etkilediği, su kaynaklarının azalması nedeniyle üretim kayıplarının arttığı ifade edilmektedir. Kuraklık koşullarında tarımın sürdürülebilirliğinin sağlanması ve üreticilerin korunması amacıyla alınan önlemlerin kamuoyuna açıklanması önem arz etmektedir. Bu bilgilendirme ışığında: 1. Muğla ilinde son yıllarda yaşanan kuraklığın tarımsal üretim üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılan tespitler nelerdir? 2. Acele kamulaştırma kararları kapsamında tarım arazileri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu alanların toplam büyüklüğü nedir? 3. Kuraklık ve su yetersizliği nedeniyle üretimde yaşanan kayıplar için çifiçilere sağlanan destek ve telafi mekanizmaları nelerdir? 4. Muğla özelinde hazırlanmış bir kuraklıkla mücadele veya tarımsal su yönetimi eylem planı bulunmakta mıdır? 5. Sulama altyapısının güçlendirilmesi ve su tasarrufunun artırılmasına yönelik önümüzdeki dönemde planlanan çalışmalar nelerdir? Teli. O: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici(Dibmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız tarafından kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak, nüfusun dengeli beslenmesini temin etmek, üreticilerimiz, çevre ve insan sağlığını korumak gibi amaçlarla hayvansal üretim ve su ürünlerinde 2024 yılında, bitkisel üretimde 2025 üretim yılı ile birlikte tarımsal üretim planlamasına geçilmiştir. Bu kapsamda tarımsal üretim planlamasına paralel olarak, su kısıtını merkeze alan yeni bir tarımsal destekleme modeline geçilmiştir. Bu model; üretim planlamasını teşvik eden, verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen. aynı zamanda çevresel sürdürülebilirliği gözeten bir yapıda tasarlanmıştır. Yeni destekleme sisteminde, planlamaya uygun bitkisel ve hayvansal üretim yapan üretici ve yetiştiricilere ilave destekler sağlanmaktadır. Özellikle suyun etkin kullanımı ve korunması amacıyla, yeraltı suyu kaynaklarının yetersiz olduğu 11 ildeki 52 ilçede sulu tarım yapılan havzalarda, münavebeye uygun ve suyu az tüketen arpa, buğday. ayçiçeği, mercimek. nohut ve yem bezelyesi gibi ürünleri yetiştiren üreticilere "su kısıtı desteği" verilecektir. Böylece suyun verimli ve planlı kullanımı doğrudan teşvik edilecektir. Ayrıca; e Tarımsal yeraltı su kısıtı bulunmayan havzalarda sulu ve kuru tarım arazilerinde aynı ürünün art arda en fazla iki defa ekimine izin verilmektedir. e Tarımsal yeraltı su kısıtı olan 11 ilin 52 ilçesinde kuru tarım arazilerinde aynı ürünün art arda en fazla iki defa ekimine izin verilmektedir. Sulu tarım arazilerinde en az dörtlü münavebe şartı uygulanmaktadır. e Bu kapsamda da mısır (dane/Silaj). patates, domates, şeker pancarı ve havuç ürünlerinin dört üretim yılında art arda gelmemek şartıyla en fazla iki defa ekimine izin verilmektedir. e Sukısıtı olan havzalarda mısır (dane) ve patates ekilişlerine destek verilmemektedir. e Su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan süt ve besi havzası olarak belirlenen illerde bulunan yetiştiricilere temel desteğe ilave destek verilmektedir. Bakanlığımızca 2007 yılından itibaren bireysel sulama sistemleri yatırımlarına 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Bu kapsamda, 2026 yılında projeye esas hibe üst limit 10.000.000 TL olacak şekilde 9050'si ile "070'ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilecektir. 2007-2025 yılları arasında Muğla iline 60 adet projeye 3.470.415.23 TL bütçe ayrılmış olup 60 üreticimiz bu teşvikten yararlanmıştır. Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda verilmektedir. Tarla içi sistemler: se Damlasulama. "e Yağmurlama. e Mikro yağmurlama, Strateji Geliştirme Başkanlığı e Yüzey alti damla sulama, Mekanik büyük sistemler e Centerpivot / Lineer sulama sistemleri. e Tamburlu sulama sistemleri, Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler e oGüneşenerjili sulama (sulama sistemleri * panel) ve e Akıllı sulama / otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim)'dir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Muğla ilinin büyük bir bölümünü kapsayan Batı Akdeniz Havzası'na düşen yağışların, içme suyu, enerji. sulama ve taşkın önleme amacıyla depolama tesislerinde tutulması amacıyla gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Muğla ili sınırları içerisinde toplam 11 adet baraj ve gölet inşa edilerek işletmeye açılmış olup 13 adet baraj ve gölet inşa halinde, 11 adet baraj ve göletin de planlama ve proje çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca, tarımsal sulama maksadıyla inşa edilen depolama tesislerine ilave olarak Muğla ilinde yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından toplam 35.000 hektar alan işletmeye açılmış olup 36.000 hektar alanın sulamaya açılması için planlama proje ve inşaat çalışmaları devam etmektedir. Muğla ilinde önceki yıllarda açık kanal sulama sistemi olarak inşa edilen 22.000 hektar alanda kapalı basınçlı sulama sistemleri yapılması amacıyla yenileme, planlama ve proje çalışmaları başlatılmıştır. Muğla'nın yer aldığı Büyük Menderes Havzası Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) ve Eylem Planı ile Batı Akdeniz Havzası SSTP ve Eylem Planı, 04.06.2025 tarihli ve 32920 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş olup bu planlarda öngörülen eylemlere ilişkin takip çalışmaları sürdürülmektedir. Kuraklığın olumsuz etkilerini en aza indirmek amacıyla; tarım, sanayi ve içme suyu başta olmak üzere su tasarrufu, temiz üretim teknikleri, alternatif su kaynakları, kullanılmış suların yeniden kullanımı ve kuraklığa dayanıklı bitkisel üretimin artırılması gibi tedbirleri içeren Kuraklık Yönetim Planları, ülkemizin tamamında 25 nehir havzası için hazırlanmıştır. Kuraklıkla mücadelede kriz yönetimi yerine risk yönetimini esas alan Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi (KTEUS) kurulmaktadır. Bakanlığımızca hazırlanan "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" ile önümüzdeki 10 yıla yönelik hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiş; ayrıca kuraklıkla mücadele ve tarımsal su yönetiminde verimliliğin artırılmasına yönelik tedbirler tanımlanmıştır. Su Verimliliği Seferberliği kapsamında, su kaynaklarımızın kalite ve miktar olarak korunarak verimli şekilde kullanılması için su verimliliği çalışmaları gerçekleştirilmektedir. "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla sulama randımanının 2030 yılına kadar 9660, 2050 yılına kadar 9065 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir. 2023-2027 dönemine ait "Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı" hazırlanarak, 2022/5140 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamında yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu eylem planı Bakanlığımız taşra teşkilatı, ilgili kurum, kuruluş, üniversiteler ve sivil Strateji Geliştirme Başkanlığı toplum kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen toplantılar sonucunda her 5 yılda bir güncellenmektedir. Eylem Planı çerçevesinde; e Tarımsal kuraklık konusunda kamuoyu bilinç düzeyinin artırılması, " Paydaşların sürece dâhil edilmesi, e Sürdürülebilir tarımsal su kullanımının planlaması, e Kuraklığın yaşanmadığı dönemlerde gerekli tedbirlerin alınması ve e Kriz dönemlerinde etkin mücadele programı uygulayarak kuraklığın etkilerini en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı dijital ortamda yayımlanmış olup (https://www .tarimorman.gov.tr/ TRGM/Link/47/Çevre-Dostu-Tarimsal-Uygulamalar) internet adresinden ulaşılabilmektedir. Plan kapsamında görev ve sorumlulukları bulunan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında, altı aylık periyotlarla yapılan çalışmaların raporlanması talep edilmekte ve süreç takibi yapılmaktadır. Bakanlık olarak, tarımsal kuraklık izleme çalışmaları kapsamında her ay düzenli izleme gerçekleştirilmekte ve bu veriler ışığında, "İzleme Erken Uyarı ve Tahmin Komitesi Raporu" ile "Risk Değerlendirme Komitesi Raporu" oluşturulmaktadır. Ayrıca 02.02.2022 tarihli ve 2022/5140 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı çerçevesinde, 23.07.2022 tarihli ve 31901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarımsal Kuraklık Yönetiminin Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" kapsamında, her ilde "Tarımsal Kuraklık Yönetimi Koordinasyon Kurulu"na bağlı olarak faaliyet gösteren "Tarımsal Kuraklık İl Kriz Merkezi" kurulmuştur. İl Kriz Merkezleri, Vali veya Vali Yardımcıları başkanlığında faaliyet göstermektedir. Düzenlenen toplantılarla olası bir kuraklık durumuna karşı gerekli tedbirlerin alınması ve uygulanması sağlanmaktadır. İl Kriz Merkezi'nin yılda en az bir kez toplanması zorunlu olup alınan Kararlar Bakanlığımıza raporlanmaktadır. Eylem planı çerçevesinde oluşturulan "İzleme Erken Uyarı ve Tahmin Komitesi Raporu" ile "Risk Değerlendirme Komitesi Raporu" düzenli olarak raporlanmaktadır. Ayrıca, genel üretim sezonu değerlendirmeleri ile gelecek üretim sezonu planlaması ve olası kuraklık durumunda alınacak tedbirlerin planlanması amacıyla, 23.07.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 31901 sayılı "Tarımsal Kuraklık Yönetiminin Görevleri. Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in 5'nci maddesi gereğince kurulan "Tarımsal Kuraklık Yönetimi Koordinasyon Kurulu"na sunulmaktadır. Bununla birlikte, ilgili kamu kurum ve kuruluşlar ile il müdürlüklerinden alınan veriler doğrultusunda hazırlanan "İklim, Fenolojik Durum ve Sulama İzleme İstatistikleri Bülteni" her ay Bakanlığımızın web sitesinden kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı Strateji Geliştirme Başkanlığı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır. 2026 yılında projeye esas hibe üst limit 30.000.000 TU olacak şekilde 9050'si ile 9070"ine kadar değişen oranlarda hibe desteği verilecektir. IPARD TI Programı kapsamında çıkılan ve çıkılacak çağrılarda "050-735 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine (damla sulama, yağmurlama, pivot ve tamburlu sulama sitemlerinin ayrıca suyun kaynağından çıkarılmasında ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabildiği modern tarımsal solar sulama sistemlerinin dahil olduğu) hibe desteği sağlanmaktadır. 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde; tarım sigortası yaptıran üreticilerimize. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında; buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, yeşil mercimek, kırmızı mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde 9670 oranında Devlet prim desteği sağlanmakta olup üreticilerimizin zararları TARSİM Eksperleri tarafından yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Tarımsal sulama verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalarda. Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında aşağıda belirtilen ana eylemler öncelikli olarak ele alınmaktadır: "e Kapalı sistemler ve basınçlı sulama yöntemleri (damla sulama, yağmurlama sulama) başta olmak üzere sulamada verimliliğin artırılmasına yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması, e Sulamada ölçüm, izleme, otomasyonun ve yüksek teknoloji o kullanımının yaygınlaştırılması, e Tarımsal üretim planlamalarına uygun üretim yapılması ve e Tarımsal sulamada yağmur suyu hasadı ve arıtılmış atıksuların kullanımının yaygınlaştırılmasıdır. Bu kapsamda, suyun etkin, sürdürülebilir ve verimli kullanımını sağlamaya yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması temel hedef olarak belirlenmiş olup hem mevcut sulama altyapısının modernizasyonu hem de dijital ve yenilikçi teknolojilerin tarımsal üretim süreçlerine uyumu amaçlanmaktadır. IV. Tarım Orman Şürasında iklim değişikliği ve kuraklıkla ilgili hedefler doğrultusunda kısa orta ve uzun vadeli stratejiler belirlenmiş olup şura sonuç bildirgesinde; iklim değişikliği etkilerine dayanıklı yeni bitki çeşitlerinin ve hayvan ırklarının geliştirilmesi ile kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı ve dijital kuraklık izleme sisteminin kurulması kararları alınmıştır. Üreticilerin finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince 28 farklı konuda "25-100 oranında faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullandırılmaktadır. Bu doğrultuda; e Basınçlı sulama sistemleri yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 94100'e varan faiz/kâr payı desteği. e Hayvancılık. kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 905, " Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama Strateji Geliştirme Başkanlığı sistemi kullanımında ilave 2410 ve " Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave "010 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave 94020 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Ayrıca mevzuat kapsamında, kullandırılan sübvansiyonlu kredi/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiği tespit edilen faydalanıcılara. Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde; e "625 oranında faiz indirimi uygulanarak | yıl ertelenebilmekte ve e "620 oranında faiz indirimi uygulanarak azami 5 yıl taksitlendirilebilmektedir. Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-SuET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir. Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır. "Dijital Sulama Yönetim Sistemi Geliştirilmesi (DiSU)" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Muğla ilinde kuraklıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39878, 4 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39878-mugla-ilinde-kuraklikla-mucadele-kapsaminda-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66f0a5f5-9ccb-4cfd-b2ef-019c2df4d460 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.