# Şanlıurfa'da bulunan Germuş Kilisesi'nin korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39981 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 18 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b1bd121-4033-45a5-a968-019c4234a0f0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39981-sanliurfa-da-bulunan-germus-kilisesi-nin-korunmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 5 Şubat 2026 tarihinde 7/39981 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 18 Ağustos 2026). ## Önerge metni taşımasına rağmen uzun süredir korunmamakta, restore edilmemekte v& "Gilen sahipsiz bırakılmaktadır. Kamuoyuna ve tarafımıza yansıyan bilgilerde, söz konusu yapının defineciler tarafından hedef alındığı, duvarlarının yıkıldığı ve ağır tahribata uğradığı görülmektedir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca korunması zorunlu olan bu yapı için gerekli güvenlik, bakım ve denetim önlemlerinin alınmaması, kültür varlıklarının korunmasına ilişkin idari yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ortaya koymaktadır. Bu durum yalnızca bir yapının değil, çok kültürlü Anadolu mirasının göz göre göre yok edilmesi anlamına gelmektedir. Anayasa'nın 63'üncü maddesi, devlete tarihi ve kültürel varlıkların korunması yönünde açık bir yükümlülük yüklemektedir. Germuş Kilisesi?nin bu hâle gelmiş olması, söz konusu anayasal yükümlülüğün fiilen ihlal edildiğine işaret etmektedir. Bu bağlamda; 1. Şanlıurfa'da bulunan Germuş Kilisesi'nin 2863 sayılı Kanun kapsamında tescilli bir kültür varlığı olup olmadığı, tescil edilmiş ise tescil tarihi ve statüsünün ne olduğu açıklanacak mıdır? 2. Germuş Kilisesi'nde defineciler tarafından gerçekleştirilen tahribatla ilgili olarak Bakanlığınıza intikal eden herhangi bir ihbar, tutanak, rapor veya denetim kaydı bulunmakta mıdır? 3. Söz konusu tahribat nedeniyle Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulup bulunulmadığı, bulunuldu ise kaç kişi hakkında hangi suçlardan işlem yapıldığı, bulunulmadı ise bunun gerekçesinin ne olduğu açıklanacak mıdır? 4. Kültür varlığı niteliği taşıyan bir yapının duvarlarının yıkılmasına kadar varan bu tahribatın gerçekleşmiş olması, Bakanlığınızın koruma ve denetim görevlerinin yerine getirilmediğini göstermekte midir? 5. Germuş Kilisesi'nin bugüne kadar neden restore edilmediği, bu yapıya ilişkin hazırlanmış bir restorasyon projesi veya ayrılmış bir ödenek bulunup bulunmadığı açıklanacak mıdır? Germuş Kilisesi'nin korunmaması ve tahrip edilmesi sonucunda oluşan kamu zararının tespit edilip edilmediği, bu zarardan sorumlu olan kamu görevlileri veya diğer kişiler hakkında herhangi bir idari ya da cezai işlem başlatılıp başlatılmadığı Bakanlığınızca açıklanacak mıdır? Söz konusu yapının daha fazla tahrip edilmesini önlemek amacıyla acil koruma altına alınması, çevresel güvenlik önlemlerinin alınması ve kolluk desteği sağlanması yönünde Bakanlığınızın bir tasarrufu bulunmakta mıdır? Şanlıurfa genelinde definecilik faaliyetleri nedeniyle tahrip edilen tescilli kültür varlığı sayısı kaçtır ve son beş yıl içerisinde bu kapsamda kaç adli ve idari soruşturma yürütülmüştür? Kültür varlıklarının korunmasına ilişkin görevlerini ihmal ettiği tespit edilen kamu görevlileri hakkında bugüne kadar herhangi bir idari veya cezai işlem tesis edilmiş midir? Germuş Kilisesi'nin çok kültürlü tarihimizin bir parçası olarak restore edilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması için Bakanlığınızca belirlenmiş somut bir takvim bulunmakta mıdır; bulunmuyorsa ne zaman açıklanacaktır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüYca; Şanlıurfa ili, Haliliye ilçesi, Dağeteği Mahallesinde yer alan, mülkiyeti Maliye Hazinesine ait Germuş Kilisesi; 1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı olarak 28.03.2002 tarihinde tescil edilmiştir. Yapının kapsamlı koruma ve onarım çalışması için rölöve çizimleri, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak 2012 yılında onaylanmıştır. "Germuş Kilisesi Restorasyonu İşi" 15 Ocak 2026 tarihli ve 33138 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2026 Yılı Yatırım Programında yer almakta olup kilisenin proje ve uygulamalarına yönelik çalışmalar tasarruf tedbirleri ve bütçe imkanları doğrultusunda önümüzdeki yıllarda değerlendirilecektir. Germuş Kilisesi'nde kaçak kazı ve tahribin önüne geçilmesi amacıyla, 2021 yılından itibaren, alandan sorumlu güvenlik korucusu görevlendirilmiş ve söz konusu yıldan itibaren kilisede herhangi bir kaçak kazı olayı gerçekleşmemiş olup daha önceki yıllarda meydana gelen müdahalelerle ilgili olarak gerekli adli ve idari işlemler yerine getirilmiştir. Bununla beraber, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 65'inci ve 74'üncü maddelerine muhalefetten yapılan yargılamalarla ilgili talep edilen istatistiki verilerin Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Germuş Kilisesi ve korunması gerekli diğer alanlarda meydana gelen kaçak kazı ve tahribat olaylarına dair Bakanlığımıza yapılan ihbar ve bildirimler ivedilikle değerlendirmeye alınarak kolluk birimlerine yönlendirilmekte, bu suretle pek çok olaya erken müdahale edilmesi sağlanmakta, ayrıca alandan sorumlu kolluk birimlerinden, kültür varlıklarının bulunduğu mahal ve çevresinin düzenli devriye kontrolleriyle denetlenmesinin sağlanması istenmektedir. Şanlıurfa ilinde 2020-2025 yıllarında, sit alanlarında 54 kaçak kazı olayı yaşanmıştır. Meydana gelen kaçak kazı olaylarına ilişkin olarak suç duyurularında bulunulmakta ve Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararlar doğrultusunda idari işlemler yapılmaktadır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'da bulunan Germuş Kilisesi'nin korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39981, 5 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39981-sanliurfa-da-bulunan-germus-kilisesi-nin-korunmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b1bd121-4033-45a5-a968-019c4234a0f0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.