# Bazı üniversitelerde zorunlu tutulan ders materyallerinin maliyetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39986 - **Veren:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 9 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d3fceddc-fc2b-4fed-99b6-019c42376e82 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39986-bazi-universitelerde-zorunlu-tutulan-ders-materyallerinin-maliyetine-iliskin > Erhan Usta (İYİ Parti), 5 Şubat 2026 tarihinde 7/39986 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 9 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa 'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ncı maddeleri gereğince Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Kamu üniversitelerinde verilen eğitim hizmetlerinin, ücretsiz ve eşit erişilebilir olması, Anayasa'nın sosyal devlet ilkesi ve yükseköğretim mevzuatının temel esasları arasındadır. Buna rağmen bazı üniversitelerde, eğitim sürecinin belirli ücretli materyallere fiilen bağlandığı ve bu durumun öğrencilerin akademik başarılarını doğrudan etkilediği yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımaktadır. Yıldız Teknik Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu'nda uygulandığı belirtilen bir sistem kapsamında; yaklaşık 20.000 TL bedelli bir kitabın satın alınmasının fiilen zorunlu hale getirildiği, bu kitaba bağlı OR kodlu dijital platform üzerinden yapılan çalışmaların dönem not ortalamasının 9010'unu doğrudan etkilediği ifade edilmektedir. Öğrenciler tarafından dile getirilen iddialara göre; söz konusu kitabı temin edemeyen öğrenciler her dönem 10 puan eksikle değerlendirilmekte, bu durum yalnızca not ortalamasını düşürmekle kalmamakta, aynı zamanda İngilizce yeterlilik sınavına girme haklarını fiilen ortadan kaldırmaktadır. Bu tablo, maddi imkânı olmayan öğrenciler açısından eğitimde fırsat eşitliğini zedeleyen bir sonuç doğurmaktadır. Öte yandan, üniversitelerin tek bir yayınevine veya kaynağa yönlendirme yapması, haksız kazanç, şeffaflık ve rekabet ilkeleri bakımından da tartışma yaratmaktadır. Kitapta yayınevi, basım yılı gibi temel bilgilerin bulunmadığına dair iddialar ise konunun yalnızca pedagojik değil, idari ve hukuki boyutları da olduğunu göstermektedir. Bu hususların okul yönetimine, öğrenci işleri başkanlığına bildirilmesinin yanı sıra CİMER üzerinden defalarca şikayet edilmiş olmasına rağmen, "yeni bir durum bulunmadığı" gerekçesiyle işlem tesis edilmemesi, kamu denetimi açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumdur. SORULAR 1. Kamu üniversitelerinde, ders başarısının ücretli bir kitap veya dijital materyale bağlanması hukuken mümkün müdür? 2. Bir dersin not ortalamasının belirli bir yüzdesinin, yalnızca satın alınan bir materyal üzerinden yapılan çalışmalarla belirlenmesi Yükseköğretim mevzuatına uygun mudur? 3. Maddi imkânı olmadığı için söz konusu kitabı temin edemeyen öğrencilerin, döneme dezavantajlı başlaması ve yeterlilik sınavı hakkını fiilen kaybetmesi, eğitimde fırsat eşitliği ilkesiyle bağdaşmakta mıdır? 4. Üniversitelerin (öğrencileri tek bir yayınevine veya kaynağa yönlendirmesi, rekabet ve kamu kaynaklarının korunması açısından denetlenmekte midir? 5. İçeriğinde yayınevi, basım yılı ve temel künyesi bulunmayan bir kitabın, zorunlu ders materyali olarak kullanılması Bakanlığınız ve Yükseköğretim Kurulu tarafından denetlenmiş midir? 6. Söz konusu uygulama hakkında CİMER'e yapılan çok sayıda başvuruya rağmen, neden herhangi bir idari veya akademik inceleme başlatılmamıştır? 7. Kamu © üniversitelerinde, (eğitim (hizmetinin (dolaylı (şekilde ücretlendirilmesine yol açan benzer uygulamaların önlenmesine yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır? 8. Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin, öğrencilerin (ekonomik durumlarından bağımsız ve eşit koşullarda yürütülmesini sağlamak amacıyla YÖK nezdinde yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1/39522 56L 7137524 za) 12/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1775544 sayılı yazınız. 7l 394986 ok 106 b) 02/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1790281 sayılı yazınız. c) 16/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1798708 sayılı yazınız. İlgi Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Eskişehir Milletvekili Utku ÇAKIRÖZER"in 7/38515, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/39520, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/39522 ve 7/39524 ile Samsun Milletvekili Erhan USTA''nın 7/39986 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Milli Eğitim Bakanı Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Çan) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN LEE a N YÜZYILI Mer 1 Strateji Geliştirme Başkanlığı O 7/39486 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 15212 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı NN Sayı (o :E-57802651-610-15212 NN Konu : Soru Önergeleri - 7/39986 W MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA v (Strateji Geliştirme Başkanlığı) İlgi :a) 16.02.2026 tarihli ve E-32661919-610-153694803 sayılı a b) Yıldız Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün 26.02.2026 tarihli 96187715-610.01.01-E.175632 sayılı yazısı. *V Samsun Milletvekili Dr. Erhan USTA tarafından verile, 7/39986 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Yıldız Teknik ki eiitesi Rektörlüğünün cevabı ekte sunulmuştur. Başkan Vekili YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Eğitim Öğretim Rektör Yardımcılığı Sayı :E-96187715-610-175632 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞ İlgi yazınız gereği Üniversitemiz Yabancı Diller Yüksekokijlü ekte sunulmaktadır. i Gereği hususunda bilgilerine arz olunur. Prof. Dr. Eyüp DEBİK Rektör Ek:Ek-I (4 Sayfa) Bu belge, güvenli eleküomk imza ile imzalanmıştır #$& Adres: Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü 34220 Esenler / İstanbul Tel No: 0212 383 20 56 Evrak Tarih ve Sayısı: 25.02.2026-175169 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :E-49761622-399-175169 iy 25.02.2026 Konu :Soru Önergesi Hk # YÖNETİM REKTÖR YARDIMCILIĞIN İlgi (O: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 20.02.2026 tarihli vet 5 yazısı. Milli Eğitim Bakanlığı'na Samsun Milletvekili Dr. han ÜSTA tarafından verilen 7/39986 esas numaralı yazılı soru önergesinin sorularına verile ek cevaba istinaden, Yüksekokulumuz tarafından hazırlanan yazı ve 7/39986 esas numaralı, yazili soru önergesine cevaplara esas bilgiler yazımız ekinde gönderilmektedir. Doç. Dr. Murat İNCE Yüksekokul Müdürü in, © N enik imza | 5 Bu belge, güvenli elektronik imza He imzalanmıştır Evrak Tarih ve Sayısı: 25.02.2026-175169 öğrencilerin ders başarısı çok bileşenli ölçme ve değerlendirme araçla" hesaplanmaktadır. Ders materyallerinde yer alan çevrimiçi uygulamaların değerlendirme Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiş ve 29.01.2026 t sonuçlandırılmıştır. Anılan karar doğrultusunda Üniversitemizce geşgi olup, 2025-2026 Bahar yarıyılından itibaren yayınevlerine ai çevrimiçi uygulamalar ölçme ve değerlendirme bileşeni olaş yürürlükte bulunan uygulama bu şekildedir. s kitaplarında yer alan ulfanılmamaktadır. Halen Evrak Tarih ve Sayısı: 25.02.2026-175169 7139986 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine Cevaplara Esas Bilgiler (YTU Yabancı Diller Yüksekokulu tarafindan hazırlanan bilgi notudur.) > Yükseköğretim kurumlarında ders materyallerinin belirlenmesi ve ölçmefğeğerlendirme süreçlerinin yürütülmesi, 2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kap üniversitelerin akademik birimlerinin yetkisindedir. Üniversitemizde ölçme 4 dendirme sistemi çok bileşenli bir yapıda yürütülmekte olup öğrencilerin akâ a ik başarıları farklı değerlendirme araçlarının birlikte dikkate alınması ray e rlenmektedir. Ders materyallerinde yer alan çevrimiçi uygulamalar ders içi ç ı destekleyici nitelikte olup öğrencinin akademik başarısını tek başına belirleyici'bi biri sur teşkil etmemektedir. Konu Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incele AE verilen Tavsiye Kararı doğrultusunda gerekli düzenleme yapılmış olup yayınevlerine ait ders kitaplarında yer alan çevrimiçi uygulamalar ölçme ve değerlendirme bileşgni olarak kullanılmamaktadır. Üniversitemizde ders başarı değerlendirmeler kal sınavlar, kısa sınavlar, sınıf içi çalışmalar ve diğer akademik değerlendirmiğ "ğğaçlarının birlikte dikkate alındığı çok bileşenli bir sistem üzerinden yürütülmektedir. Ders materyallerinde yer alan çevrimiçi uygulamalar öğrencilerin ders içi çalışmalarını destekleyici nitelikte olup öğrencinin akademik o başarısını tek başına b lirleyici bir unsur teşkil oetmemektedir. Bu husus, Kamu Denetçiliği Kurumu Tavsiye Kararı doğrultusunda yeniden düzenlenmiş ve söz konusu çevrimiçi uygulam ğerlendirme bileşeni olmaktan çıkarılmıştır. Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütülmesinde fırsat eşitliği ilkesinin gözetilmesi esagtiz. | Üniversitemizde öğrencilerin sınavlara erişimi ve akademik değerlendirme süreçleğine "| katılımı herhangi bir materyalin teminine bağlı değildir. Ekonomik imkânı yelgrsiz. Öğrencilerin ders materyallerine erişimini kolaylaştırmaya yönelik gerekli duü fialarda alternatif erişim imkânları ve destek süreçleri oluşturulmuş olup öğrencileri"... eğitim süreçlerine eşit katılımı gözetilmektedir. Konuya ilişkin ilama Kamu Denetçiliği Kurumu Tavsiye Kararı doğrultusunda güncellenmiş, Yüksekö; kurumlarında ders materyallerinin belirlenmesi süreci ilgili akademik kurullar tkisi kapsamında pedagojik gereklilikler, dersin öğrenme hedefleri ve progra ? çıktıları dikkate alınarak yürütülmektedir. Üniversitemizde derslerde kullanılan kaynaklar tek bir yayınevine ait olmayıp akademik gereklilikler doğrultusunda farklı M yay yıp g 8 evlerinden belirlenmektedir. Materyallerin temini konusunda öğrenciler açısından £ $ belirli bir satış kanalı veya tedarikçi zorunluluğu bulunmamakta olup öğrenciler ilgili g 4 S p O$ g P kaynakları diledikleri satış noktalarından temin edebilmektedir. Süreçler yürürlükteki &, mevzuat ve üniversite iç düzenlemeleri çerçevesinde yürütülmektedir. Üniversitemizde derslerde kullanılacak materyaller ilgili akademik kurullar tarafından Evrak Tarih ve Sayısı: 25.02.2026-175169 pedagojik uygunluk ve akademik standartlar dikkate alınarak belirlenmektedir kullanılan kitaplar bandrollü olup yayınevi bilgisi, basım yılı ve temel kğ açık şekilde bulunan yayımlardır. Materyal belirleme ve uygula üniversitelerin akademik yetki alanında yürütülmekte olup eğitim-öğretim faaliyetleri ilgili mevzuat hükümleri ve denetim mekanizmaları kapsamında sürdürülniektedir. 6. ün Üniversitemize ve ilgili kurumlara yapılan başvurular il birimler tarafından değerlendirilmiş olup konu hakkında gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca söz konusu husus Kamu Denetçiliği Kurumu tarafında incelenmiş ve Tavsiye Kararı verilmiştir. Anılan karar doğrultusunda gerekli" üzenleme yapılmış ve yayınevlerine ait ders kitaplarında yer alan çev uygulamalar ölçme ve değerlendirme bileşeni olarak kullanılmamaktadır. 7. e. Yükseköğretim sistemine ilişkin genel see ar Kurulu'nun yetki alanında bulunmaktadır. Üniversitemiz bakımından eğitim-öğretim faaliyetleri kamu hizmeti niteliğinde yürütülmekte olup öğrenöilgrin eğitim süreçlerine eşit erişiminin sağlanması esastır. Kamu Denetçiliği şKürumu Tavsiye Kararı doğrultusunda Üniversitemizde ders materyallerinde yeri dilan çevrimiçi uygulamalara ilişkin gerekli düzenlemeler yapılmış ve mevcut uygulaya bu şekilde sürdürülmektedir. Üniversitemizde ölçme ve e rme süreçleri yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde çok bileşenli eğerlendirme araçları kullanılarak yürütülmekte olup öğrencilerin akastemik " Filanı tek bir materyale erişim durumuna bağlı olarak belirlenmemektedir. ysamda öğrencilerin ekonomik durumlarından bağımsız şekilde eşit koşullarda. yle eğgrlendirilmesi esastır. Çevrimiçi uygulamalara ilişkin süreç Ci avsiye Kararı doğrultusunda düzenlenmiş olup söz konusu #örlendirme bileşeni olarak kullanılmamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun). “Bazı üniversitelerde zorunlu tutulan ders materyallerinin maliyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39986, 5 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39986-bazi-universitelerde-zorunlu-tutulan-ders-materyallerinin-maliyetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d3fceddc-fc2b-4fed-99b6-019c42376e82 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.