# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde çocukların yaşadığı sorunlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/40050
- **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 14 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1d2b5d6-891d-45f3-8f7e-019c465803cc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40050-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-cocuklarin-yasadigi-sorunlara-iliskin

> Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40050 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 14 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

6 Şubat 2023 depremleri, çocukları yalnızca fiziksel yıkımın değil; korunmasızlık, yoksulluk, travma ve hak kayıplarının da merkezine yerleştirmiştir. Afet sonrası süreçlerde çocukların ailelerinden ayrılması, refakatsiz kalması, istismar ve ihmal risklerinin artması; devletin koruyucu ve önleyici sosyal politika yükümlülüklerini daha da hayati hâle getirmiştir.

Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme başta olmak üzere uluslararası metinler, çocukların her koşulda üstün yararının gözetilmesini, aile temelli bakımın esas alınmasını ve çocukların güvenli, izlenebilir sosyal hizmet mekanizmalarına erişimini zorunlu kılmaktadır. Deprem gibi olağanüstü durumlarda bu yükümlülükler askıya alınamaz; aksine daha güçlü biçimde hayata geçirilmelidir.

Bu kapsamda; deprem bölgelerinde çocukların korunmasına yönelik alınan tedbirlerin niceliği, niteliği, sürekliliği ve erişilebilirliği kamuoyuna açıklanmalı; çocukların bakım, eğitim, psikososyal destek ve katılım haklarının ne ölçüde güvence altına alındığı şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır. Yöneltilen sorular, çocukların yaşadığı çoklu hak ihlallerinin görünür kılınmasını ve kamusal sorumluluğun yerine getirilip (getirilmediğinin denetlenmesini amaçlamaktadır.

N YooSŞo

Bu bağlamda;

1. 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen illerde, son üç yıl içinde ailesinden ayrı düşen çocuk sayısı kaçtır? Bu çocuklardan kaçı hakkında koruma, bakım veya danışmanlık tedbiri uygulanmıştır?

2. Bu çocukların yaş, cinsiyet, anadili ve il bazlı dağılımı nedir?

3. Deprem sonrası refakatsiz çocuklar için oluşturulan geçici bakım merkezlerinin sayısı kaçtır?

4. Bu merkezlerin il bazlı dağılımı, kapasiteleri ve bugünkü durumu nedir?

5. Kaçı halen faaldir, kaçı kapatılmıştır? Kapatılan merkezlerde kalan çocuklar nereye yönlendirilmiştir?

6. Deprem bölgelerinde son üç yıl içinde Bakanlığınıza çocuk işçiliği, erken yaşta evlilik, çocuk istismarı ve ihmali iddialarıyla yapılan başvuru ve ihbar sayısı kaçtır?

7. Bu başvuruların kaçı hakkında adli ve idari işlem başlatılmıştır? Kaçı sonuçlandırılmıştır?

8. Geçici barınma alanlarında (konteyner kentler, çadır alanları vb.) yaşayan çocuklara yönelik koruyucu ve önleyici sosyal hizmetler kapsamında hangi çalışmalar yürütülmüştür? Bu hizmetlerden yararlanan çocuk sayısı kaçtır?

9. Depremden etkilenen çocuklara yönelik ne gibi ücretsiz psikososyal destekler sunulmuştur?

10.Bu hizmetlere erişimde yaşanan personel yetersizliği, mekânsal sorunlar veya başvuru engelleri nelerdir?

11. Deprem bölgelerinde çocukların görüş ve ihtiyaçlarının doğrudan alınmasını sağlayan, çocuk dostu danışma, izleme veya katılım mekanizmaları oluşturulmuş mudur?

12. Oluşturulmuşsa bu mekanizmalar hangi illerde faaliyet göstermektedir?

13.Deprem sonrası bakım altına alınan çocukların kurum bakımında kalma süreleri ortalama ne kadardır?

14.Aile yanına dönüş veya koruyucu aile uygulamalarına ilişkin güncel veriler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 17.02.2026 tarihli ve 1800621 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/40050, 7/40051 ve 7/40052 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 740050 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7/40051-7/40052 Cevap Metni (6 Sayfa)

Telefon No:(312) 705 7330

Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT e Ait 7/40050 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Bakanlığımızca deprem felaketi nedeniyle ailesinden ayrı düşmüş/refakatçisi olmayan 1.912 çocuk Aile Bilgi Sistemi Afet Yönetim Çocuk Modülü"nde kayıt altına alınmıştır. Yapılan kimlik kontrolü, bilimsel yöntemlerle kimliklendirme ve mesleki çalışmalar sonucunda 1.881 çocuk ailesine/aile yakınlarına teslim edilmiş, 6 çocuğumuz da aile odaklı hizmetlerden faydalanmıştır. 7 çocuğumuz Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda bakım ve koruma altındadır. | çocuğumuz reşit olarak kuruluştan ayrılmıştır. Kayıtlarımızda olan 17 çocuğumuz tedavi sürecinde vefat etmiştir. Hastanelerde tedavisi devam eden çocuğumuz bulunmamaktadır. Kimliği belirlenemeyen çocuğumuz bulunmamaktadır. Bakanlığımızca kayıt altına alınan 1.912 çocuğun kimliği de çeşitli bilimsel metotlarla tespit edilmiş olup bahse konu çocuklar kayıp çocuk olarak nitelendirilmemektedir.

Bakanlığımızca her ilde oluşturulmuş olan Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetleri de yürütülmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Bu kapsamda, depremden etkilenen çocuklara yönelik hane ziyaretleri gerçekleştirilmiş olup ihtiyaçları doğrultusunda gerekli sosyal hizmet müdahalelerinde bulunulmuştur.

Depremden etkilenen çocukların bireysel risk ve ihtiyaçlarının tespit edilmesi, temel ihtiyaçlar başta olmak üzere fiziksel ve psikolojik iyilik halinin sağlanması ve akut stres belirtilerinin sağaltılmasına yönelik psikososyal destek çalışmaları yürütülmesi amacıyla Depremzede Çocuklar İçin Acil Durum Programı hazırlanarak Mayıs-Aralık 2023 tarihleri arasında toplam 19 ilde (Adana, Adıyaman, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, İstanbul, Kahramanmaraş, Kayseri, Kilis, Konya, Malatya, Mersin, Osmaniye, Sivas, Şanlıurfa) Çocuklar Güvende Ekiplerinin desteklenmesi amacı ile 53 personel istihdam edilmiştir.

Çocuğun yüksek yararı ilkesine bağlı olarak Bakanlığımız olağan dönemde olduğu gibi afet ve acil durum süreçlerinde de çocukların güvenliğini ve korunmasını öncelikli çalışma alanı olarak görmektedir. Afetin ilk gününden itibaren, afetin yaşandığı illerde görev alan ve destek illerden afet bölgelerine yönlendirilen PSD personelimiz tarafından çocuklara yönelik psikososyal destek çalışmaları başlatılmıştır. Geçici barınma merkezlerinde "çocuk dostu alanlar" açılarak çocukların kendi yaşıtları ile yaşadıkları travmatik olayla baş etmeleri için tematik etkinlikler düzenlenmiştir. Bu alanlarda çocuklara psikolojik ilk yardım, bireysel görüşme, grup çalışması, psikoeğitim faaliyetleri ve sosyal iyileştirme çalışmaları yürütülerek psikososyal müdahalede bulunulmuştur. Ayrıca, çocuk ve ailelerine yönelik mahremiyet, aile içi iletişim gibi farkındalık eğitimleri düzenlenmiştir. Psikososyal destek hizmeti sunulması esnasında riskli durumda olanların tespiti halinde hizmet modellerine gerekli yönlendirmeler de yapılmıştır. Etkilenenlerin görüşlerinin ve ihtiyaçlarının kendisinden alınması yani toplum katılımı psikososyal destek hizmetlerinin en önemli unsurlarından biri olup hem ihtiyaç tespitinde hem de hizmet sunumuna vatandaşlarımızın dahil edilmesinde kullanılan bir müdahale aracıdır. Yetişkinlerin ve çocukların güçlendirilmesi, kendi kendine yetebilir hale gelmesi PSD ekipleri tarafından gözetilen bir yöntemdir. Geçici barınma merkezlerinde kurulan PSD alanları bu mekanizmanın işletildiği yerlerdir.

Öksüz ve Yetim Hizmet Birimlerimizce yürütülen çalışmalar kapsamında deprem sebebiyle ebeveyn kaybı yaşamış çocukların tespiti yapılarak çocuk ve ailesi/bakım veren bireylerin hane ziyaretleri gerçekleştirilmiştir.

2024-2026 Kamu Yatırım Programı Ebeveyn Kaybı Yaşamış Çocuklara Yönelik Hizmetlerin Etkinliğinin Artırılması Projesi kapsamında 2024 yılında uygulama planına anne ve baba kaybı yaşamış çocuk sayısı fazla olan iller ile deprem bölgesinde yer alan illere öncelik verilerek 23 il (Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Şanlıurfa, Tekirdağ, Van) dâhil edilmiştir. 2024 yılında 2.844 çocuk ve bakım veren bireyin katılımıyla 71 etkinlik gerçekleştirilmiştir. 2025 yılında proje 81 ilde uygulanmış olup 11 deprem ilinde 2.737 çocuk ve bakım veren 633 bireyin katılımıyla 248 etkinlik gerçekleştirilmiştir.

Dezavantajlı bölgelerde yaşayan çocuklar öncelikli olmak üzere fırsat eşitliği ilkesiyle tüm çocukların koruyucu ve önleyici hizmetlere erişimini artırmak amacıyla Çocuk Yaşam Merkezleri kurulmaktadır. Çocuk Yaşam Merkezlerinde; çocukların psikososyal gelişimlerini desteklemeye, çocuklar ve ailelerine yönelik danışmanlık hizmeti sunmaya, çocukların sosyal katılımı ve uyumunu artırıcı çalışmalar yürütmeye ve haklarına ilişkin farkındalıklarını artırmaya yönelik hizmetlerin sunulması hedeflenmektedir.

28 Kasım 2024 tarihinde resmi olarak başlayan IPA Il "Acil Durumlara Duyarlı Çocuk Koruma Hizmetlerinin ve Desteklerinin Geliştirilmesi Yoluyla Çocukların Yaşamlarının İyileştirilmesi" projesi kapsamında Bakanlığımız ve UNICEF iş birliği ile Malatya, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay olmak üzere dört deprem ilinde çocuk yaşam merkezlerinin kurulmasına ilişkin çalışmalarımız devam etmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde çocukların yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40050, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40050-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-cocuklarin-yasadigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1d2b5d6-891d-45f3-8f7e-019c465803cc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
