# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerin yeniden imarı için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/40082
- **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 19 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bffaf7e5-950a-44df-b28e-019c466178f5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40082-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerin-yeniden-imari-icin-yapilan-calismalara

> Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40082 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 19 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili DEM Parti Grup Başkanvekili

Deprem sonrası yeniden imar ve inşa faaliyetleri, çok büyük kamu kaynaklarının kullanıldığı, uzun vadeli toplumsal ve mekânsal sonuçlar doğuran süreçlerdir. Bu nedenle imar politikalarının şeffaflık, kamu yararı ve katılımcılık ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi anayasal bir zorunluluktur.

İmar planlarının hazırlanması ve uygulanması sürecinde yerel yönetimlerin, meslek odalarının, sivil toplumun ve bölge halkının dışlanması; hem kent hakkını hem de sağlıklı ve güvenli çevrede yaşama hakkını zedelemektedir. Ayrıca ihale süreçlerinin ve harcama kalemlerinin kamuoyuna açık ve denetlenebilir olması, kamu kaynaklarının etkin kullanımının temel koşuludur.

Bu bağlamda yöneltilen sorular; deprem sonrası harcanan kamu kaynaklarının büyüklüğünün ve dağılımının açıklığa kavuşturulmasını, denetim mekanizmalarının işletilip işletilmediğinin ortaya konulmasını ve yeniden imar süreçlerinde katılımın hangi yöntemlerle sağlandığının somut biçimde ortaya konulmasını amaçlamaktadır.

Bu bağlamda;

Deprem sonrası yeniden inşa ve imar faaliyetleri için harcanan toplam kamu kaynağı ne kadardır?

Bu tutarın yıllara ve illere göre dağılımı nedir?

Deprem harcamalarına ilişkin Sayıştay veya başka denetim kurumları tarafından hazırlanmış raporlar var mıdır?

Var ise bu raporlar kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

Yeniden imar planlarının hazırlanması sürecinde belediyelerin ve yerel meclislerin yetkileri hangi gerekçelerle sınırlandırılmıştır?

Yerel halkın, meslek odalarının ve sivil toplumun imar planlarına katılımı hangi yöntemlerle sağlanmıştır?

Deprem bölgelerinde yapılan ihalelerin usul ve şeffaflık ilkelerine uygunluğu nasıl denetlenmiştir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1. Deprem sonrası yeniden inşa ve imar faaliyetleri için harcanan toplam kamu kaynağı ne kadardır?

2. Bu tutarın yıllara ve illere göre dağılımı nedir?

3. Deprem harcamalarına ilişkin Sayıştay veya başka denetim kurumları tarafından hazırlanmış raporlar var mıdır?

4. Var ise bu raporlar kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

5. Yeniden imar planlarının hazırlanması sürecinde belediyelerin ve yerel meclislerin yetkileri hangi gerekçelerle sınırlandırılmıştır?

6. Yerel halkın, meslek odalarının ve sivil toplumun imar planlarına katılımı hangi yöntemlerle sağlanmıştır?

7. Deprem bölgelerinde yapılan ihalelerin usul ve şeffaflık ilkelerine uygunluğu nasıl denetlenmiştir?

CEVAP

10.04.2023 tarih ve 32159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7452 sayılı "Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme Ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yer alan illerde yerleşme ve yapılaşma hususunda bazı tedbirlerin alınmasıdır."

2 (1) maddesinde; "6/2/2023 tarihinde vuku bulan depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, afetten etkilenenlerin geçici veya kesin iskân alanları; fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği, yerleşim merkezine yakınlığı gibi kriterler gözetilerek, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının yeni yerleşim yerlerinin tespitine ilişkin görev ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca resen belirlenerek ilgili kurumlara bildirilir. Bu belirleme yapılırken gereklilik bulunması halinde, 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun ek 16 ncı maddesinde belirtilen alanlar da kullanılabilir."

2 (4) maddesinde; "Köy yerleşme alanları dâhil belirlenen kesin iskân alanlarında ve mevcut kentsel alanlarda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etül raporu ve zemin elül raporu doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılır. ...

2 (6) maddesinde; "4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 30 uncu maddesinin üçüncü fikrası kapsamında düzenlenen ara ve uç ürün üretme şartlı ihalelere ilişkin ruhsatlar hariç olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskân alanlarına denk gelen maden ruhsat sahalarının girişimli kısmı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsat sahasından resen taksir edilmiş sayılır. Geçici veya kesin iskân alanının ruhsatın tamamını kapsaması halinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ile karar tarihinden itibaren maden ruhsatı resen iptal edilmiş sayılır."

2 (7) maddesinde; "Birinci fıkrada belirtilen alanlarda, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan uygulamaya dâhil edilecek olanlar ile özel mülkiyete tabi diğer bütün taşınmazlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafindan ilgisine göre devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilir. Kamulaştırma işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülür. Kamulaştırılan taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığının talebine istinaden Hazine adına tescil olunur. ..." şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıdaki kanun hükümlerinden anlaşılacağı üzere, yaşanan deprem sonrası ihtiyaç duyulan yeni yerleşim alanları, fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği, yerleşim merkezine yakınlığı, alanın parçacıl yerleşimlerden oluşmaması ile birlikte, planlama açısından tanımlı bir büyüklüğe sahip olması gibi kriterler dikkate alınarak, TOKİ tarafından sunulan alternatif alanlar re'sen Bakanlığımızca belirlenmektedir. Genel hayata etkili afet bölgesi olarak belirlenen illerin her birinde iskan alanları tespit edilirken, yukarıda belirtilen kriterler ışığında alanında, uzman akademisyen ve teknik personelin arazide yapmış olduğu değerlendirmeler de dikkate alınmıştır. Deprem bölgesindeki acil konut ihtiyacının ivedilikle sağlanabilmesi amacıyla da, belirlenen iskan alanlarında, onaylanacak plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etüt raporu ve zemin etüt raporu doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılmasına yine aynı kanun maddelerinde yer verilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerin yeniden imarı için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40082, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40082-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerin-yeniden-imari-icin-yapilan-calismalara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bffaf7e5-950a-44df-b28e-019c466178f5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.