# Kütahya Dumlupınar Üniversitesi tarafından 2020'den bu yana engellilere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40139 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 17 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9fc6eb7-8506-460f-930c-019c41753000 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40139-kutahya-dumlupinar-universitesi-tarafindan-2020-den-bu-yana-engellilere-yonelik-yurutulen > Ali Karaoba (CHP), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40139 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 17 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, istihdama, kültürel yaşama ve ekonomik faaliyetlere eşit katılımını destekleyecek çalışmaların geliştirilmesidir. Kütahya ili; termal turizm potansiyeli, kültürel mirası, seramik ve çini üretimiyle öne çıkan kimliği ve bölgesel geçiş noktası olma özelliğiyle önemli bir sosyo-ekonomik konuma sahiptir. Küresel ölçekte büyüyen erişilebilir turizm ve kapsayıcı sosyal politika anlayışı dikkate alındığında; engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim, istihdam, sosyal yaşam ve turizm faaliyetlerine katılımını artırmaya yönelik politikalar, Kütahya'nın bölgesel kalkınması açısından da stratejik bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin eğitim, sağlık, mimarlık, mühendislik, sosyal bilimler ve güzel sanatlar alanlarındaki akademik kapasitesini; engelli ve özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik çözüm üretme doğrultusunda nasıl kullandığı önem arz etmektedir. ari v - 40139 Kütahya Dumlupınar Üniversitesi bünyesinde engelli ve özel gereksinimli öğrencilere yönelik bir Engelsiz Öğrenci Birimi ve "Engelsiz Öğrenci Birimi Yönergesi" bulunmakta olup, üniversitenin kampüs içi erişilebilirlik ve engelli konusundaki akademik/idari çalışmalarına ilişkin sınırlı bilgilere resmi internet sitesinde yer verildiği görülmektedir. Üniversitenin engelsiz çalışmalarının yer aldığı projeler sayfasındaki tek proje "Eöb Youtube Kanalı" olarak görülmekte, bu kanalın son içeriğinin de 8 (sekiz) yıl önce paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Üniversitenin kampüs içindeki düzenlemelerinin yanı sıra; Kütahya ili ve ilçelerinde yaşayan engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik hangi somut çalışmaların yürütüldüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, bakanlıklar, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kurumlarla iş birliği düzeyi; üniversitenin bu alandaki bilimsel üretim ve proje kapasitesi ile çalışmaların ölçülebilir çıktılarının neler olduğu kamuoyu tarafından bütüncül ve şeffaf biçimde izlenememektedir. Üniversitenin resmi internet sitesinde, engelli ve özel gereksinimli bireyler ile kapsayıcı eğitim ve erişilebilirlik alanına özgülenmiş, bütüncül bir faaliyet raporunun bulunmadığı da görülmektedir. Üniversitedeki fakülte ve bölümlerin engelli ve özel gereksinimli bireyler, nadir hastalıklar, erişilebilirlik ve kapsayıcı tasarım alanlarında yürüttüğü akademik çalışmaların; varsa TÜBİTAK, Avrupa Birliği ve benzeri fonlarla desteklenen projelerinin, sosyal sorumluluk faaliyetlerinin kapsamı ve somut çıktılarının kamuoyu ile paylaşılması büyük önem taşımaktadır. Eğitim alanında ise, Milli Eğitim Bakanlığı'nın üniversitelerle kurduğu koordinasyon; özel eğitim, kapsayıcı eğitim, öğretmen eğitimi, erişilebilirlik ve yerel iyi uygulamaların yaygınlaştırılması açısından kritik önemdedir. Bu nedenle Kütahya ve Dumlupınar Üniversitesi özelinde 2020-2026 dönemindeki çalışmaların bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, I- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? Bu çalışmaların sayısal ve nitel çıktıları nelerdir? 2- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi bünyesinde engelli ve özel gereksinimli bireylere ilişkin kurumsal koordinasyon hangi birimler üzerinden yürütülmektedir? 2020—2026 döneminde kampüsler ve uygulama alanlarında erişilebilirlik konusunda yapılan düzenlemeler nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi ile Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020— 2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim, kapsayıcı eğitim ve öğretmen eğitimi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin ilgili fakülte ve bölümleri tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları var mıdır? Kütahya ili ve ilçeleri dikkate alındığında, üniversitenin 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireylerin kamusal alanlara, kültürel etkinliklere ve sosyal yaşama erişimini artırmaya yönelik yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla yürüttüğü ortak çalışmalar nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin Mimarlık, Mühendislik, Güzel Sanatlar ve ilgili fakülteleri tarafından 2020-2026 döneminde erişilebilirlik, evrensel tasarım, yönlendirme sistemleri ve dijital erişim konularında yürütülen çalışmalar var mıdır? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin Sağlık Bilimleri alanındaki birimleri tarafından 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik rehabilitasyon, danışmanlık, eğitim veya sosyal destek çalışmaları yapılmış mıdır? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus* veya benzeri ulusal ve uluslararası fonlarla desteklenen projeler yürütmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin 2020-2026 döneminde Kütahya'da faaliyet gösteren engelli alanındaki sivil toplum kuruluşlarıyla yaptığı iş birlikleri nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin Kütahya Belediyesi ve ilçe belediyeleri ile 2020— 2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama katılımını artırmaya yönelik ortak çalışmaları nelerdir? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi bünyesinde 2020—2026 yılları arasında engelli öğrenci, engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Kütahya Dumlupınar Üniversitesi ve Kütahya ili özelinde, engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler nelerdir? Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu alana yönelik planladığı destek ve koordinasyon mekanizmaları var mıdır? 13- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'ne yönelik 2020-2026 yılları arasında CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireyler ile erişilebilirlik konulu başvuru sayısı kaçtır? 14- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi"nin resmi web sitesi ve sosyal medya hesapları işitme ve görme engelli kullanıcılar için erişilebilir midir? Bu kapsamda yapılan ya da yapılması planlanan çalışmalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 3- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi ile Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim, kapsayıcı eğitim ve öğretmen eğitimi kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? 2025-TÜBİTAK 4008: Hayatımın Dengesi: Yaşam Kalitesi Okulu Projesi Eğitim Fakültesi ve Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Çinikent Özel Eğitim Ortaokulu ile birlikte gerçekleştirilen projede zihinsel engelli çocukların yaşam kalitesini artırmak ve bireysel potansiyellerini keşfetmelerini sağlamak amacıyla etkinliklerle yaşam becerileri eğitimleri yapılmıştır. 2024-AB HORİZON-MSCA-2023-CİTİZENS-Researchers' Night for Citizens & Researchers' Meeting for Science and Art Centers Projeyle Eğitim Fakültesi akademisyenleri tarafından Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Kütahya Bilim Sanat Merkezi'nde özel eğitim kapsamında eğitim gören öğrencilere yaratıcı drama ile sosyal becerilerin gelişimi ve liderlik becerilerinin geliştirilmesine yönelik atölye çalışmaları gerçekleştirilmiştir. • Özel Eğitim Kapsamında diğer kurum ve kuruluşlarla gerçekleştirilen projeler 2024- TÜBİTAK 1001:Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Güvenlik Becerilerinin Öğretimi: Web Tabanlı Aile Eğitimi Portalının Ailelerin Öğretme Davranışları ve Çocukların Öğrenme Davranışları Üzerindeki Etkileri 2025-TÜBİTAK 4005 — Eğitimin Yeni Kodları: Yapay Zekâ ile Yenilikçi Yaklaşımlar 2023-TÜBİTAK- GeoGebra Destekli Farklılaştırılmış Matematik Etkinliklerinin Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Yaratıcılık Becerisine Etkisi 2021-TÜBİTAK Üstün Yetenekli Öğrencilerle Uygarlık Tarihinin Değiştiği Yerde Bilimin Doğasına 4- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nin ilgili fakülte ve bölümleri tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları var mıdır? Makaleler: 1. İnci, G., & Kartal, M. S. (2025). Exceptional Minds in Regular Classrooms: Teachers? Lived Experiences Through a Phenomenological Lens. Gifted Education International. va İnci, G., & Köse, H. (2023). The Landscape of Technology Research in Special Education: A Bibliometric Analysis. Journal of Special Education Technology, 39(1), 94-107. https://dol.org/10.1177/01626434231180582 (Original work published 2024) Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1813724 3. İnci, G. (2024). Mapping Global Research on Early Childhood Special Education: A Bibliometric Analysis. Sakarya University Journal of Education, 14(3), 496-514, 4. Çetin, Z. B., & İnci, G. . (2023). Methodological trends of theses on gifted and talented children in science education in Turkey, 2015-2022. International Journal of Special Education and Information Technologies, 8(1), 86—97. https://dol.org/10.18844/)eset.v8i1.8440 5. İnci, G., & Bayrakcı, M. (2022). Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrencilerin Sınıf İçi İstenmeyen Davranışları ve Öğretmenlerin Başa Çıkma Stratejileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(4), 893-910. https://dol.org/10.21565/ozelegitimdergisi.86594 1 6. liman Güllühalı, E., İnci, G., Baltacı, R., & Melekoğlu, M. (2021). From Past to Present Gifted and Talented: The Evolution of Terminologies. Osmangazi Journal of Educational Research, 8(2), 247-266. https://izlik.org/JA73LC46HF ds İnci, G. (2021). Galton'dan Günümüze Zekâ ve Zekâ Kuramları. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(3), 1053-1068. 8. İnci, G. (2021). The analysis of research about gifted and talented children at early childhood in Turkey: a study of meta — synthesis. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 9(2), 107-121. https://dol.org/10.17478//egys.696491 9. Özdoğru, M. (2021). Özel gereksinimli öğrencilerin okul öncesi eğitiminde karşılaşılan sorunlar. Temel Eğitim, (11), 6-16. 10.Özdoğru, M. (2021). COVID-19 sürecinde özel yetenekli öğrencilerin uzaktan eğitiminde öğretmenlerin teknoloji kullanımı. Eğitim ve Teknoloji, 3(1), 32-47. 11. Özdoğru, M. (2021). Zihinsel Engellilerin Eğitiminde Öğretmenlerin Motivasyon Durumlari. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 7(15), 321-345. Bildiriler: İş İnci, G., & Sönmez Kartal, M. (2018, October 11—13). Davranışsal beceri öğretimi (Behavioral skills training) (Tam metin bildiril. 28. Ulusal Özel Eğitim Kongresi, Türkiye. 2. Çetin, Z. B., & İnci, G. (2022, October 12). 2015—2022 yılları arasında Türkiye'de fen eğitiminde üstün yetenekliler üzerine yapılan tezlerin yöntemsel eğilimleri (Tam metin bildiri). 6th International Congress of Special Education. 3; AylanÇ, F.N., Acar, Z., & İnci, G. (2023, November 2). Geogebra destekli farklılaştırılmış matematik etkinliklerinin üstün zekalı öğrencilerin yaratıcılık becerisine etkisi (Özet bildiri). 8. Ulusal Üstün Yeteneklilerin Eğitimi Kongresi, Türkiye, 4. İnci, G. (2025, October 30). Creativity in gifted education: Global perspectives and emerging trends (Özet bildiril. International Congress on Gifted and Talented Education. 5. İnci, G., & Melekoğlu, M. A, (2021, October 21). Eğitimde bütünleştirme alanındaki bilimsel araştırmaların bibliyometrik bir analizi (1975—2020) (Özet bildiri|. 31. Ulusal Özel Eğitim Kongresi, Türkiye. EEE İİ İİİ nnnn Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 6. Çetin, Z. B., İnci, G., Palas, A. Y., & Demirel Dingeç, Ş. (2025, May 2). "Yapay zeka bir şey gibiyse nedir?" Özel yetenekli öğrencilerin metaforik algıları (Özet bildiril. X. Ulusal Üstün Yeteneklilerin Eğitimi Kongresi, Türkiye. Kitap bölümleri: 1. Zihin Yetersizliğinin Kısa Tarihi Bölüm Adı:Yeni Çağ'da Yetersizlik, İNCİ GAMZE, Yayın Yeri:Eğiten Kitap, Editör.GÜNER NEVİN, Basım sayısı:1, Sayfa sayısı:255, ISBN:978-605-2234, Bölüm Sayfaları:73 -105 2. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Anne - Baba El Kitabı Serisi: Özel Yetenekli Bölüm Adı:Özel Yetenekli Çocuğum için Eğitim Seçenekleri, ÇALIKOĞLU BURCU SEHER, İNCİ GAMZE, İşlekeller Ayşegül, Yayın Yeri:Eğiten Kitap, Editör:Çalıkoğlu, Burcu; Güven, Didem, Basım sayısı:1, Sayfa sayısı:279, ISBN:978-625-7348-52-2, Bölüm Sayfaları:241 -260 3. Özel Eğitimde Bütünleştirme | Bölüm Adı:İlköğretimde Bütünleştirme, İNCİ GAMZE, Yayın Yeri:Eğiten Kitap, Editör:Özge Ünlü, Basım sayısı:1, Sayfa sayısı:239, ISBN:978-625-7527-37-8, Bölüm Sayfaları:143 -180 4. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Anne - Baba El Kitabı Serisi: Özel Yetenekli Bölüm Adı:ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUK KİMDİR?, İNCİ GAMZE, Yayın Yeri:Eğiten Kitap, Editör:Çalıkoğlu, Burcu; Güven, Didem, Basım sayısı:1, Sayfa sayısı:279, ISBN:978-625-7348-52-2, Bölüm Sayfaları:1 -15 5. Kapsayıcı Eğitim Bölüm Adı: Kapsayıcı Eğitimde İş Birliği —Yazar: Mehmet ÖZDOĞRU, Yayın Yeri:PEGEM AKADEMİ Editör: Prof. Dr. Temel ÇALIK 26.02.2026 Doç. Dr. Mehmet ÖZDOĞRU Özel Eğitim Bölüm Başkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı L Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 27.02.2026 - 474825 Sayı: E-120.07.03-1818724 HU LUAN A RU A Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölüm Başkanlığı Sayı (O: E-99577405-610-474825 27.02.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi yazı gereği; Bölümümüzün bahsi geçen konulara dair herhangi bir çalışması bulunmamaktadır. Doç. Dr. Muharrem Kürşad YANGİL Bölüm Başkanı Tütkiye Büyük Millet Meclisi - ii Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 27.02.2026 - 474807 Sayı E--120.07.03-1813724 HU LU RA ALA AU OL Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölüm Başkanlığı Sayı (o: E-93535122-610-474807 27.02.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi' de kayıtlı, Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/40139 esas numaralı yazılı soru önergesine cevap verilmek üzere, Anabilim dallarımıza gerekli duyurular yapılmış olup; herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Prof. Dr. Hüseyin ÇAVDAR Bölüm Başkanı Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 27.02.2026 - 474755 Sayı: E--120.07.03-1318724 ii ULA AL Temel Eğitim Bölüm Başkanlığı Sayı (O: E-45808212-610-474755 27.02.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgide belirtilen yazı doğrultusunda, Temel Eğitim Bölümü bünyesinde 2020—2026 yılları arasında yürütülen faaliyetlere ilişkin olarak aşağıdaki konularda bilgi talep edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda: Bölümümüz ile Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim, kapsayıcı eğitim ve öğretmen eğitimi kapsamında yürütülen ortak çalışmalara yönelik Bölümümüz bünyesinde herhangi bir veri ve/veya çalışma bulunmamaktadır. 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları bakımından Bölümümüz bünyesinde herhangi bir veri ve/veya çalışma bulunmamaktadır. Doç. Dr. Muhammet ÖZDEN Bölüm Başkanı uu L-——ÖO—n Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 27.02.2026 - 475016 Sayı: E-120.07.03-1818724 Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanlığı Sayı o: E-23 807479-900-475016 27.02.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgi yazı ilgili Bölümümüzün bir görüşü yoktur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim: Prof. Dr. Kürşad YILMAZ Bölüm Başkanı Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 " 474268 Sayı: E--120.07.03-1818724 ii 00 AA AL Tavşanlı Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanlığı GÜNLÜDÜR Sayı :E-62110489-610-474268 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri Hakkında-7/40139 (Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın) İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgide kayıtlı yazı uyarınca; Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/40139 esas numaralı yazılı soru önergesine cevap verilmek üzere gönderildiği bildirilen, soru önergesindeki 4. soruya verilen cevap gereğince, Fakültemiz belirtilen tarihler arasında Engelli öğrencilerimize dönük çalışmalar yapmış olup, bunların bir ürünü olarak engellilerle ilgili sosyo-kültürel faaliyetlere yönelik yapılan düzenlemelerden dolayı Mavi Bayrak ve Kütahya Valiliği tarafından Erişebilirlik Belgesi almaya hak kazanmıştır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Doç. Dr. Aslı BORU İPEK Dekan Yardımcısı Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. —Ççğçğjğjğiğyy—>—————. MM ""W$"$"MM WMMMMJMVYJJ AMLI İ .,,,ÇÇÇ,Ç,Ç, İĞ, Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İ Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474377 Bigi E--120.07 031818724 HU TURAN AA AL Lak Kütahya Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanlığı Sayı :E-50165551-610-474377 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri-7/40139 (Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın) İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi yazıya istinaden; 4 numaralı soruya cevap olarak Fakültemizde yakını görme engeli bulunan öğrencimizin bütün sınavlarında, ilgili öğrencinin sınav soru kağıtlarının puntoları büyütülerek yapılmaktadır. Prof. Dr. Emin ZEYTİNOĞLU Dekan Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı | Tarih: 17/03/2026 11:40 | Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474476 Sayı: E-12007 03.1818724 Simav Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :E-23455141-610-474476 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri-7/40139 Rektör Yardımcılığı - 3 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına iletilmek üzere Üniversitemizden istenen Soru önergelerinde yer alan, Meslek Yüksekokulları tarafından cevaplanması istenen 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları ile ilgili soru önergesi doğrultusunda Meslek Yüksekokulumuzda 2020- 2026 yılları arasında yapılan çalışmaları gösterir tablo ve ekleri yazımız ekinde sunulmuştur. Prof. Dr. Sait Dündar SOFUOĞLU Meslek Yüksekokulu Müdürü Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Engeli, Özel Gereksinimli ve/veya Doğum Bakımı için Kampüs Tesisleri (2020-2025 yılları arası yapılanlar.) i TESİS (VAR veya YOK diye KONUM (Binada ise hangi binada belirtiniz. VAR İse hangi tesislerin olduğunu belirtiniz ve/veya (| ALAN BÜYÜKLÜĞÜ (Alan olduğunu belirtiniz) AYRICA ime vee Belirtiniz; Bina büyüklüğü e FOTOĞRAFLARINI DUİTAL v Bİrha a üzerihd ark lani li OLARAK İLETİNİZ. veya bir hani eninde için X olarak belirtiniz.) belirtiniz.) Engelliler için Tesisler • Erişilebilirlik ali m M Kültür Merkezi girişi, Yemekhane o Rampalar, asansörler, kaymaz yüzeyler VAR palar, asançğrler, kaymaz yüzeyler girişi, bina içi yemekhane X geçişinde bulunmaktadır. | Ana bina içerisinde geniş giriş © Geniş kapılar ve otomatik kapı sistemleri VAR kapısı bulunmaktadır. X Teknoloji Fakültesi tarafından binamıza zemin girişi fotoselli ve geniş bir kapı ğ Öğrenci Tuvaletlerinin yanında o Erişilehilir tuvaletler ve duşlar, WC çağrı cihazı, WC tutunma kolu, VAR Erişilebilir tuvalet, çağrı cihazı, önü WE açılı ayna vd. tutunma kolları ve WC açılı ayna m © Merdiven duvarlarına metal tutunma kolları, bina girişi tutunma VAR Merdivenlerimizde tutunma Xx barları kolları Kültür Merkezi girişi ve Teknoloji © Bina girişlerinde fotosel kapılar VAR Fakültesi tarafından fotoselli kapı Xx ile binalarımıza zeminden giriş o Engelli otopark yerleri VAR Bina ön cephesinde engelli 15 m2 otoparkı 0 Engelli çağrı butonları VAR Engelli sesle uyarı yönlendirme X sistemi bulunmaktadır. -Görme engelliler için düzenlemeler 9 Yönlendirme ve bilgilendirme için kabartma (braille) yazılar VAR Bina ana girişinde yönlendirme Xx için kabartma yönlendirme panosu bull ktadı Kültür Merkezi, Kütüphane, Yemekhane ve Ana binada o Kılavuz iz yolları (sarı bastor yolları) VAR Otoparktan itibaren bina Xx içerisinde tuvalet, öğrenci İşeri birimi ve merdiven ağızlarında klavuz yol izleri bulunmaktadır. -İşitme engelliler için düzenlemeler Bina içlerinde Işıklı acil çıkış © Görsel alarm sistemleri (ışıklı uyarılar) VAR yönlendirme panoları X bulunmaktadır. destek Okı Salonu 48 m2 Özel Gereksinimli öğrencilerimizin | , "musa oni am p ii Öğrenci İşleri Merkezi 48 m i i "> rahatlıkla ulaşabileceği Kültür v © Öğrenci merkezi, birimi, aktivite alanları VAR z ei m2 Kantin Merkezi, Öğrenci İşleri birimi, m Ok Sak Kantin, Konfarans: Kafe 650m2 (Kültür yalla: aa Merkezi 1350 m2 Özel Gereksinim sahibi öğrencilerimizde Bilgisayar laboratuvarları sayesinde 1 adet 48 m2 9 Not tutma/ders materyali erişimi için dijital altyapı VAR öğrencilerimiz merkez kütüphane 2 adet 96 m2 imkanlarından online yararlanma imkanına sahiptir. Özel Gereksinimli öğrencilerimizin © Laboratuvar, atölye vb. İVAR rahatlıkla ulaşabileceği, geniş 96 m2 kapılı Bilgisayar laboratuvarları bulunmaktadır. Özel Gereksinimli OÖğrenciler İçin Geliştirilen - Yöntemler ii • Rehberlik ve psikolojik danışma merkezi - Özel Gereksinimi olan! vok Xx Xx öğrencilerimiz için geliştirilen başvuru formu Engeli, Özel Gereksinimli ve/veya Doğum Bakımı için Kampüs Faaliyetleri 2020-2025 yılları arasıns ilişkin yapılanlar Konum Ödül, Belge vb. Simav Meslek avi, belge vo. Mavi Bayrak ve Turuncu Bayrak Yüksekokulu Diğer Tabloyu dolduran birim: Simav Meslek Yü e-posta adresi; Tabloyu dolduran kişi bilgileri: mustafa,akgunesGdpu.e ği Ad Soyad: Mustafa AKGÜNEŞ — |Telefon;6407 du.tr lil > 26.02.2026 Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı. E-120.07.03-1818724 Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1813724 Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 mem sl ll '.'' oc LT ———o—unn | Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1813724 Erişilebilir tuvaletler ve duşlar, WC çağrı cihazı, WC tutunma kolu, WC açılı ayna vd. Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. tunma kolları, bina girişi tutunma barları Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1313724 Bina Girişleri Fotoselli Kapılar Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.0703-1318724 LİRA RL Engelli Otopark Alanı Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Engelli Çağrı Butonu Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 NULL LAL ALL LL "ey ş e ie . İN e ie ye e) ili Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Kılavuz i2 yolları (sarı baston yolları Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Görsel alarm sistemleri (ışıklı uyarılar) Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.0703-1313724 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. işa ral Not tutma/ders materyali erişimi için dijital altyapı Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.0703-1818724 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Laboratuvar Atölye, vb. Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1318724 uymama yapmı idle düm • "© Maxldeyrak b kasaya hak barmen. Ödül Belge vb. Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi - i Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474491 Sayı: E-120.07 031818724 Şaphane Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :E-43882856-610-474491 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri-7/40139 (Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın) İlgi yazı ile istenilen; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Meslek Yüksekokulumuzca istenilen bilgiler hazırlanarak yazımız ekinde sunulmuştur. Öğr. Gör. Yılmaz ÇETİNER Meslek Yüksekokulu Müdürü -Posta:saphi dpu.edu.tr Web:http://saphi .dpu.edu.ti . nz Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Şaphane MYO Sosyal Hizmet ve Danışmanlık Bölümü 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışmalar ve saha uygulamaları şunlardır: İ- Engelliler ve Sosyal Hizmet dersi başta olmak üzere bitçok ders ve içeriği, engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında oluşturulmuş ve müfredatta yer almaktadır. 2- Şaphane Özel Selam Engelli Bakım Merkezi kurum ziyaretleri dönemlik gerçekleşmektedir. 3- Engelliler Günü ve diğer özel günlerde farkındalık çalışmaları, seminerler ve okulumuzda misafir etme gibi sosyal aktiviteler gerçekleştirilmektedir. 4- Şaphane Özel Selam Engelli Bakım Merkezi ile Okulumuz arasında işbirliği protokolü gerçekleşmiştir. 5- Sosyal Hizmet Programı öğrencileri Şaphane Özel Selam Engelli Bakım Merkezinde haftada 2 gün 6 saat uygulama yapmaktadır. 6. GSB ÜNİDES Projeleri desteği kapsamında proje uygulanmıştır. 7. Şaphane Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde Okulumuzda görev yapan Öğr. Gör. Salih Kalkan tarafından her dönem Türk İşaret Dili Kursu verilmektedir. 8. Okulumuzda görev yapan Öğr. Gör. Salih Kalkan, Braille ve Mors Alfabesi Bilgilendirme Semineri vermektedir. 9. Plastik malzemelerin geri dönüşümü kapsamında Sosyal Hizmet Programı "Bir Kapak Bir Kalbe Dokunuş Projesi" ni İzmir Hasta Çocuk Evleri Derneği ile ortak yürütmüş ve tekerlekli sandalye temini gerçekleşmiştir. 10. Okulumuzda dönem boyunca engellilerin ziyaret edilmesi, eğitimi, istihdamı, sosyal farkındalık ve sosyal sorumluluk projeleri gerçekleşmeye devam etmektedir. Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474539 Sayı. E- 1200703 1818724 ii ULA AR DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Tavşanlı Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :B-54801476-610-474539 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri-7/40139 (Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın) İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi yazıda (4) numaralı soru ile ilgili olarak, Meslek Yüksekokulumuzda 2020-2026 döneminde engelli bireylerin eğitimi, erişilebilirlik, kapsayıcı tasarım ve sosyal katılım alanlarında yürütülen akademik çalışma bulunmamakta, ancak saha uygulamaları kapsamında, Dünya Engelliler Günü Etkinliği kapsamında 03 Aralık 2022 tarihinde "Birlikte Aşamayacağımız Engel Yok" temalı Engelliler Günü Etkinliği gerçekleştirilmiş, etkinlikte spor tesislerimizin bulunduğu alanda engelli bireylerin katılımıyla maç ve söyleşi bölümleri yer almıştır. TRSM (Toplum ve Ruh Sağlığı Merkezi) uzmanlarının katılımıyla engelli bireylere yönelik farkındalık görüşmeleri yapılmıştır. Meslek Yüksekokulumuza 2022 yılında fiziksel mekanların engelli öğrenci ve ziyaretçiler için erişilebilirlik standartlarına uygun olduğuna dair "Erişilebilirlik Belgesi" verilmiştir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. İsmet ÇELİK Meslek Yüksekokulu Müdürü Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474601 Sayı: E-120.07.03-1818724 Pazarlar Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :E-16110439-610-474601 26.02.2026 Konu :Soru Önergeleri-7/40139 Rektör Yardımcılığı-3 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi yazınız gereği, Meslek Yüksekokulumuzda 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik yapılan iş ve işlemler aşağıda belirtilmiştir. Gereğini bilgilerinize arz ederim. 4 numaralı sorunun cevabı olarak; İ- Engelli Rampası 2- Engelli Tuvaleti 3- Hissedilebilir Yer Yüzey İşaretleri 4- Bina Girişinde Kabartmalı Kat Planı 5- Engelli Otoparkı Öğr. Gör. Mehmet Akif MALATYALI Meslek Yüksekokulu Müdürü Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474609 Sayı: E--120.07.03-1818724 Ilahiyat Fakültesi Dekanlığı Sayı (O: E-98188996-610-474609 26.02.2026 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. Fakültemizde engelli bireylerin eğitim-öğretim faaliyetlerine eşit ve bağımsız katılımını desteklemek amacıyla gerekli fiziki düzenlemeler yapılmış olup, engelli otopark alanı tahsis edilmiş, engelli kullanımına uygun asansör hizmete sunulmuş ve bina içi yönlendirmeyi kolaylaştırmak üzere sarı yol işaretlemeleri uygulanmıştır. Ayrıca sınav süreçlerinde engelli öğrencilerimizin ihtiyaçları doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmakta ve sınavlarda ilave gözetmen görevlendirilerek öğrencilerimizin sınavlarını sağlıklı ve uygun koşullarda tamamlamaları sağlanmaktadır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. İsmail YALÇIN Dekan Dağıtım: Gereği: Bilgi: Sayın Zeynep DURSUN Sayın Prof. Dr. İsmail YALÇIN Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. |->-((TiTii ii: Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Tarih ve Sayı: 27.02.2026 - 474650 Sayı: E-1200703-1818724 HU, ULA RL İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı Sayı — : E-19919937-610-474650 21.02.2026 | Konu : Soru Önergeleri-7/40139 İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazınız. Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/40139 esas numaralı yazılı soru önergesine cevap verilmek üzere İlgi'de kayıtlı yazınız ile ilgili Fakültemiz bölümleri ile gerekli yazışmalar yapılmış olup, yazınız ekindeki 4. soru ile ilgili akademik veri bulunmamaktadır. Fakültemizde engelli bireylerin eğitim salonlarına ulaşımını kolaylaştırmak adına binalarımızda engelli rampası, asansör, otopark alanı ve işaret levhaları bulunmaktadır. Ayrıca engelli öğrencilerimiz için, öğrencinin engel durumuna göre sınavlarda gözetmen ve ayrı sınıf imkanı sağlanmaktadır. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Prof. Dr. Ercan TAŞKIN Dekan Gereği: Bilgi: Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın Sayın Dr. Öğr. Üyesi Serhat GÖZEN Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. TU!kiye BuyUk Millet Meclisi-TU!kiye BuyUk Millet Meclisi Ba1kanhg, Tarih : 17/0312026 11 :40 S ayi: E--120 .07 .03-1818724 II 11111111111111111111111111111 1 OURARILIN Bu bölge, Güvenli icie ei BEP Bed EFEM Semen een al KASA AYINIZ | a JAYA İDE gıMAKTIDR Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Hi TURAN KUM ANI MANA Sayı E-120.07.03-1818724 Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye Büyük Millet Meclisi - Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 peru lanmıştır. eimza ,Elektifonik İmza aya """"'""'"""'""""""""'""'• 1111111111111111111111111111111 Tarih ve Sayı: 26.02.2026 - 474662 Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü Sayı O: E-75621633-610-474662 Konu : Soru Önergeleri-7/40139 GENEL SEKRETERLİK MAKAMINA İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 26.02.2026 2020-2026 yılları arası Enstitümüzde yazımına başlanıp devam eden ve tamamlanmış tezlere ilişkin liste, Rektör Yardımcılığının (3) İlgi'de kayıtlı yazısına istinaden hazırlanmış olup yazımız Ek'inde sunulmaktadır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Eray ACAR Enstitü Müdürü Ek:Liste Web:http://www.dpu.edu.tr Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Enstitü Bünyesinde Engelli Bireylere Yönelik Yapılmış/Yapılan Akademik Çalışmalar Tez No Ad Soyad Tez Başlığı Yıl Tür Durum 10243509 o TANERATASOY Elit seviyede spor yapan ve 2020 Doktora Tamamlandı yapmayan bedensel engelli bireylerin benlik saygısı ile sosyal görünüş kaygılarının yaşam doyum düzeylerine etkisinin N karşılaştırılması 10361871 oOBÜŞRAÇOLAK İşitme engelli bireylerin 2022 Yüksek (o Tamamlandı görüşmelerine yardımcı olmak Lisans amacıyla mobil uygulama 10579397 O(EMRE Zihin Engelli Bireylerle Çalışan 2023 Yüksek (Hazırlanıyor DEMİRDAŞ İşitme ve Görme Engelliler Lisans Öğretmenlerinin Deneyimleri 10516250 oOBİNNUR Engelli Sporcuların 2023 Doktora Hazırlanıyor GÜLDALI Ebeveynlerinin Duygusal Emek ve Esenlik Algıları ile Sporcu Başarı ve Başarısızlığına İlişkin Duyguları Arasındaki Bağlantının İncelenmesi 10502667 O EBRAR Görme Engelli Kullanıcı Dostu 2022 Yüksek (Hazırlanıyor TEPECİKLİOĞLU Dijital Platform Tasarımı ve Lisans Uygulaması 10502369 oOFATMAKAYA Zihinsel Engelli Birey 2022 Yüksek (Hazırlanıyor Ebeveynlerinin Engelliliğe İlişkin Lisans Tutumları ile Maneviyat Düzeyleri Arasındaki İlişki 10446327 oOKÜBRA Engelli Gençlerde Finansal Okur o 2022 Yüksek (Hazırlanıyor YILDIRIM Yazarlık Lisans 10425686 o MUSTAFA Farklı Isınma Protokollerinin 2021 oOYüksek (Hazırlanıyor KÜÇÜK Görme Engelli Paralimpik Lisans Atletlerin Yatay ve Dikey Sıçrama Performansı Üzerindeki Etkileri 10358951 Oo BURCUGİŞİ Engellilik ve Damgalanma: eşitsiz 2020 Yüksek (Hazırlanıyor bir yaşam Lisans Bu belge, Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır. Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Kütahya Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Sayı :E-53241659-610-474891 Konu :Soru Önergeleri (Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yalçın) İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve E-36844094-610-474241 sayılı yazı. İlgi yazı kapsamında talep edilen hususlara ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılmış olup istenilen bilgiler hazırlanarak ekte sunulmuştur. Prof. Dr. Arif KOLAY Meslek Yüksekokulu Müdürü Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) CİLT 9 - SAYI2 - YIL 2022 YAYIN TARİHİ NİSAN 2022 VOLUME 9 - ISSUE2 - YEAR 2022 PUBLICATTION DATE APRİL 2022 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) EDİTÖRLER KURULU / EDITORIAL BOARD Prof. Dr. Rabiyyat ASLANOVA Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Doç. Dr. Erlan BAKİEV American University of Central Asla, Kırgızistan Doç. Dr. Gadir BAYRAMLI Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Doç. Dr. İrfan TÜRKOĞLU ASEAD, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Nurhodja AKBULAEV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan BİLİM KURULU / SCİENTİFİC COMMITTEE Prof. Dr. Giuli ALASANIA University of Georgia, Gürcistan Prof. Dr. Kemal KARPAT University of Wisconsin, ABD Prof. Dr. Rifat SKRİJEL! University of Sarajevo, Bosna Hersek Prof. Dr. İrfan MORİNA University of Pristina, Kosova Prof.Dr. Abdilbaet MAMASIDIKOV Kırgızistan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Kırgızistan Prof. Dr. Ali TOMAK Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Dilek BARLAS Koç Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Emine KOCA Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Ertuğ ÖNER Ege Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Feda REHİMOV Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Prof. Dr, Ferit İZCİ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Georgi GAGANİDZE Ivane Javakhishvili Tbilisi State University, Gürcistan Prof. Dr. Gülsen ÖZTUNALI KAYIR Akdeniz Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Hasret Elçin KÜRŞAT ÇOŞKUN Yeditepe Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. İrfan KALAYCI İnönü Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Kamile AKGÜL Haliç Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Kakhaber KORDZAİA Caucasus International University, Gürcistan Prof. Dr.M. Asıf YOLDAŞ Hitit Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Mehmet Merdan HEKİMOĞLU Uluslararası Final Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Muradov Reşad ŞAHBAZOĞLU Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Prof. Dr. Nasriddin Sadriddinov TALBAKOVİCH Kurgan Tube State University, Tacikistan Prof. Dr. Nihat BATMAZ Pamukkale Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Olga Nosova VALENTYNOVNA Kharkiv National University, Ukrayna Prof. Dr. Rabiyyat ASLANOVA Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Prof. Dr. Rajabov Rajab KUCHAKOVİCH Tajik State University of Commerce, Tacikistan Prof. Dr. Rovshan ALİYEV Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Prof. Dr. Sabahat BAYRAK KÖK Pamukkale Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Seçkin GÖNEN Dokuz Eylül Üniversitesi, Türkiye Prof. Dr. Simon GELASHVİLİ Ivane Javakhishvili Tbilisi State University, Gürcistan Prof. Dr. Svetlana Tyutyunnykova VLADİMİROVNA Kharkiv National University, Ukrayna Prof. Dr. Tamara Merkulova VYKTOROVNA Kharkiv National University, Ukrayna Prof. Dr. Teimuraz BERİDZE Ivane Javakhishvili Tbilisi State University, Gürcistan Prof. Dr. Tofig ABDÜLHESENLİ Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Prof. Dr. Tologon OMOSHEV Kırgızistan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Kırgızistan Prof. Dr. Turgut ÖZKAN Beykent Üniversitesi, Türkiye Doç. Dr. A. Buğra HAMŞIOĞLU Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Türkiye Doç, Dr. Adem PEKER Atatürk Üniversitesi, Türkiye Doç. Dr. Ahmet Cem ERKMAN Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye Doç. Dr. Ainur NOGAYEVA Avrasya Milli Üniversitesi, Kazakistan Doç. Dr. Ali CİN Akdeniz Üniveristesi, Türkiye Doç. Dr. Aripov Abdugani ABDUHAMİDOVİCH Tajikistan State University, Tacikistan CİLT 9 - SAYI2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE 2 - YEAR 2022 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1813724 Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç Doç Doç Doç Doç Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. . Dr. Samir HAMİDOV Azerbaycan Devlet Diller Üniversitesi, Azerbaycan Doç. Doç. Doç. Doç. Doç Doç Doç. Doç. AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) Dr. Arzu YİĞİT Süleyman Demirel Üniversitesi, Türkiye Dr. Asiman GULİYEV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Aslı YENİPAZARLI Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye Dr. Ayfer UZ Trakya Üniversitesi, Türkiye Dr. Aykut EKİYOR Gazi Üniversitesi, Türkiye Dr. Barış Tolga EKİNCİ Beykent Ülniversiğssi, Türkiye Dr. Cırgalbek İSİMANOV Kırgızistan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Kırgızistan . Dr. Davran YOLDAŞEV Kırgızistan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Kırgızistan Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. . Dr. Geray MUSAYEV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Doç. Doç. . Dr. Gülhanım ÜNSAL Marmara Üniversitesi, Türkiye Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. Doç. . Dr. Murat AKKAYA İstanbul Arel Üniversitesi, Türkiye Doç. Doç. Doç. Doç. . Dr. Nil Esra DAL Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Türkiye Doç. Doç. Doç. Dr. Elnare SAMEDOVA Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Erlan BAKIEV American University of Central Asla, Kırgızistan Dr. Fahrettin GEÇEN İnönü Üniversitesi, Türkiye Dr. Fariz AHMADOV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Ferhunde HAYIRSEVER TOPÇU Akdeniz Üniversitesi, Türkiye Dr. Ferihan POLAT Pamukkale Üniversitesi, Türkiye Dr. Firdaus NOROV Kurgan Tube State University, Tacikistan Dr, Funda ÇONDUR Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye Dr. Gadir BAYRAMLI Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Gaini MUKHANOVA T.Rıskulov Kazak İktisat Üniversitesi, Kazakistan Dr. Gülhan ABEDALAZIZ MOH'D JALAL AL TURK Ankara Üniversitesi, Türkiye Dr. Gulnara RZAYEVA Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. H. Burçin HENDEN ŞOLT Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Türkiye Dr, Hilale CAFEROVA AMEA İdare Etme Sistemleri Enstitüsü, Azerbaycan Dr. İrfan TÜRKOĞLU ASEAD, Türkiye Dr. Kadir DABBAĞOĞLU Arel Üniversitesi, Türkiye Dr. Kemal EROL Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Türkiye Dr. Kurbonov Abdukarim RAKHİMOVİCH Tajik State University of Commerce, Tacikistan Dr. Mariya KOCHKORBAEVA Kırgızistan İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Kırgızistan Dr. Mehmet Turgut BERBERCAN Çankırı Karatekin Üniversitesi, Türkiye Dr. Mihai VODA Dimitrie Cantemir University, Romanya Dr. Mustafa KOCAOĞLU Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye Dr. Mutahayira MADZHNUNOVA Kurgan Tube State University, Tacikistan Dr. Natig OURBANOV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Necmiye CÖMERTLER Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye Dr. Nurbiye UZ Anadolu Üniversitesi, Türkiye Dr. Nurdan KUŞAT Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Türkiye Dr. Nurgün TOPALLI Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Türkiye Dr. Nüsret OURBANOV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Onur Başar ÖZBOZKURT Tarsus Üniversitesi, Türkiye Dr. Ömer Kürşad TÜFEKCİ o Süleyman Demirel Üniversitesi, Türkiye Dr. Rahmatullo AMİNOV Kurgan Tube State University, Tacikistan Dr. Rovshan ALİYEV Bakü Devlet Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Rustamov Shavkat RAKHİMOVİCH Tajik State University, Tacikistan Dr. Saadet GANDİLOVA Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Salih KALAYCI Bursa Teknik Üniversitesi, Türkiye Dr. Senem GÜNGÖR Başkent Üniversitesi, Türkiye Dr. Sharifdzhon Tojiboev GAYBULLOEVİCH Khujand State University, Tacikistan Dr. Yeliz MOHAN BURSALI Pamukkale Üniversitesi, Türkiye Dr. Yeliz SELVİ Harran Üniversitesi, Türkiye Dr. Yonca KÖKSAL Koç Üniversitesi, Türkiye Dr. Zekai ÖZTÜRK Gazi Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Abdurrahman EREN, Mustafa Kemal Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Armağan GÜNEŞ Harran Üniversitesi, Türkiye CİLT 9 - SAYI 2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE2 - YEAR 2022 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) Dr. Öğr. Üyesi Burcu GEZER ŞEN Fırat Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Ekrem ÇELİKİZ İbn Haldun Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Eren Alper YILMAZ Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Gizay DAVER Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Hatice BAYSAL Süleyman Demirel Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Hüsniye AKILLI Oo Nuh Naci Yüksel Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Okan AKKIN Ardahan Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi İsmail GÖKDAYI Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Türkiye Yrd. Doç. Dr. Kamil KANIPEK Yakın Doğu Üniversitesi, KKTC Dr. Öğr. Üyesi Mustafa FİDAN Yozgat Bozok Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Mübeyyen TEPE KÜÇÜKOĞLU Trakya Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Nuray Hila TUĞAN Hacıbayram Veli Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Nurhodja AKBULAEV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Öğr. Üyesi Nuri YAZICI Bahçeşehir Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Senem ALTAN Doğuş Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Vahdet ÖZKOÇAK Hitit Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Yağmur KARA Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Zişan KORKMAZ ÖZCAN Süleyman Demirel Üniversitesi, Türkiye Dr. Öğr. Üyesi Ekin KAYNAK ILTAR (Akdeniz Üniversitesi, Türkiye Dr. Mark FELSHEIM Milwaukee Area Technical College, USA Dr. Oktay GULİYEV Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Dr. Zakir ÇOTAEV Manas Üniversitesi, Kırgızistan CİLT 9 - SAYI 2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE2 - YEAR 2022 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1813724 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) DERGİ HAKKINDA Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD)(Zurasian Journal of Social and Economic Research (EJSER) 2013 yılında kurularak, 2014 yılında Türkçe ve İngilizce dilinde yayınlanmaya başlayan uluslararası hakemli elektronik bir dergidir. 2017 yılından itibaren Aylık olarak yayınlanmaya başlayan ASEAD (Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi) TÜBİTAK-ULAKBİM tarafından veri tabanında taranmakta, Doçentlik ve Teşvik başvurularında kabul görmektedir. ASEAD akademisyenlerin bireysel veya disiplinler arası ortak çalışmalar yapmasına aracılık etmek, genç akademisyenlere yeni ufuklar kazandırarak teşvik etmek, akademisyenlere ortak çalışmalar yapabilecekleri yeni konular hakkında fikir ortamı oluşturmak, yeni kültür ve coğrafyalarla tanışmalarına imkan sağlamak amacıyla sosyal bilimler alanında sempozyumlar düzenleyerek akademik anlamda katkılar sağlamaktadır. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan eserlerdeki görüşler ve sorumluluk yazarına aittir. Yayın hakları saklı olup izinsiz hiçbir şekilde çoğaltılamaz. Uluslararası hakemli ve alan indekslerinde taranan bir dergi olan Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi'nin tarandığı indexler: ASEAD Dergisi ULAKBİM DERGİ PARK Linki : http:/dergipark.ulakbim.gov.tr/asead/user ——SİSNMKL.. ULAKBİM — K Türkiye Diyanet Vakfı ES İSAİMİ İSLÂM ARAŞTIRMALARI MERKEZİ CİLT 9 - SAYI2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE 2 - YEAR 2022 V AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) İN TER NA TI ON Al, DRL ARSAL AND DANE SE Eurasian nel ww ESJindex. orğ index © Academic " Resource index İş ResearchBib Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1313724 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) İletişim Adresi / Contact İnfo e-mail: aseadeditorİ ©gmail.com Web: http://dergipark.gov.tr/asead CİLT 9 - SAYI2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE2 - YEAR 2022 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1313724 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) İÇİNDEKİLER 3-6 YAŞ OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARDA EBEVEYN KABUL-RET DAVRANIŞI VE REKABET STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ŞerifeGülÇAKIR ......................eeeeeeeeeeeeremereeesnrenremesensereesrreneeremeaasanaıanna aaaaan 1-13 COVİD 19 SALGINININ NEDEN OLDUĞU FİNANSAL SORUNLAR VE KÜÇÜK İŞLETMELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: SUŞEHRİ İLÇESİNDE BİR ARAŞTIRMA Prof. Dr. Mustafa Şeref AKIN o SeherBüşraTOKAY....................eeeee ressama sanane 14-25 HAVA YOLU İLE ULUSLARARASI KARGO TAŞIMACILIĞI SÖZLEŞMELERİNDE TAŞIYICININ SORUMLULUĞU VE TURKİSH CARGO AŞ. ÖRNEĞİ Prof. Dr. Ömer Adil ATASOY O Av. Duygu APAYDIN (LL.M)... eee srmn 26-49 TÜRKİYE'NİN MİLLİ GÜVENLİK POLİTİKASI Ve | 0 Vİ 50-65 ULUSLARARASI HUKUKTA UZAY AJANSLARI VE ULUSAL UZAY HUKUKUNDA YASAL ÇERÇEVE YETERLİLİK SORUNU Doç.Dr.EsraKATIMAN......................... eee erener ener seneseeeeesenensereeanene eee sessssenseseeaeesnaazea 66-84 TÜRKİYE'DE DÖVİZ KURU FİYATLARININ KONTROLÜNDE YENİ FİNANSAL ARAÇ Ahmed ALAHMED ............. erer srremsemesemssensamsenesasrsamremsesersansaenesenaasasamsesasassmaasaaaasaa ran 85-91 RÜZGÂR ENERJİSİYLE YAPILAN SANATIN EKOLOJİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ Doç. Dr. Gonca Hülya YAYAN Öğr.Gör. Büşra Kudret AŞPUNAR..................... eee 92-105 KUR'ÂN-İ KERİM'DE ZİKREDİLEN MÜ'MİNLERİN ÖRNEK DUÂLARI |. 3 2 4 b NY 106-117 PANDEMİ SONRASI KENTLER: COVİD-19'UN KENTLEŞME VE KENT PLANLAMASINA OLASI ETKİLERİ Dr. Öğr. Üyesi İsmet AKBAŞ ....................ererrreeearemrsasemsasansansansasaneaneassaneansasa ze 118-144 ADALET VE KALKINMA IŞIĞINDA TÜRKİYE'DE VAKIF YÖNETİMİNİN BİRİMLERİ Ahmed IDHIREEJ ......eeeeeerrrrmmreseesesenssmnrsenesamsenssenressensmenessmesassaaneeamsamemaeeaneeaneaneeee 145-160 PANDEMİ SÜRECİNDE OKUL İDARECİLERİNİN GÖRÜŞLERİ Doç. Dr. Faruk KARDAŞ o Selçuk ARABACI...............eeeereeeem eee saasesssaneasasasenı 161-176 ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Dr. Gülten ŞEN... Deerrrensaremreerensemsansenereeseneremsenseeneseesesenereesensmensenesarsenesanemaseanaareane 177-189 HADİSLERDE UMRENİN YERİ VE ÖNEMİ amiiiiLiği Ark Sür. Dedim "TÜLİN emina maa RANK 190-206 LİBERALİZMİN VE FAŞİZMİN ORTAK "BİYOLOJİK" KÖKENİ Öğr.Gör.Dr.RagıpERGÜN................... eee maarsamasamananaanmanansın silis 207-218 COVİD-19 SALGINININ EKONOMİK ETKİLERİ Bashir Khalifa Ahmed ELGHOWAİJL .........eeeeeeeerrremmrmremrmmersenesanresmsansesanmsamaseareanssansanazn 219-237 COVİD 19'UN ÇEVRESEL GÜVENLİK BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ Dr.SonayŞAHİN................... ersen esansesensasesareamsemsanesarsaneeamaassaasa san 238-255 TÜRKİYE'DE ASKERİ HARCAMALAR VE EKONOMİK BÜYÜME: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ BanuHAS SinanÇINAR.................................. eee reeereeeesenesenessenrserssaezessseresseseseseserussarsesssın 256-270 LİBYA'DAKİ VAKIF KURUMLARININ KARŞILAŞTIĞI ZORLUKLAR Manal Ances MiftahIGHAMUSI...................... eee eeemeremerseereesesresenenernirseesesssersessressnessensee 271-279 CİLT 9 - SAYI2- YIL 2022 (| VOLUME 9 -ISSUE2- YEAR 2022 VW Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı. E-120.07.03-1318724 UN LLLLIL LI AVRASYA SOSYAL VE EKONOMİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (ASEAD) EURASIAN JOURNAL OF SOCİAL AND ECONOMIC RESEARCH (EJSER) OKULLARDA GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLERİN GRUPLAŞMALARININ OKUL YÖNETİM SÜRECİNE GETİRDİĞİ YANSIMALAR Arif ZENGİN Doç.Dr.AdemBAYAR......................eeemmerrsemas asra samanın 280-297 ARAPÇADA SIFAT-İ MÜŞEBBEHE VE İSM-İ FAİL İLE İLİŞKİSİ Sibel DOKUYUCU ......meeeeeeeerememeremassa sanan arana anam aaa 298-309 SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İŞE YABANCILAŞMA KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARI Erhan DURAN Doç.Dr.AdemBAYAR........................ eee 310-328 FİNANS VE FİNANSAL HİZMETLERİN GELECEĞİ: METAVERSE Doç. Dr. Ensar AĞIRMAN © Arş. Gör. Osman Can BARAKALI........ emer 329-346 COVİD-19'LU HASTALARIN DEPRESYON ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Yılmaz SÜREN... şems ana saamsasamsaaam aa saamaaaaa eaa 347-360 NİL İLE FIRAT'I KAVUŞTURAN ÂLİM: İBN HALLİKÂN, Mahmut Recep KELEŞ, KİTAP İNCELEMESİ Uzm.MehmetDERİ.................................... ersen anassamasasassan sas 361-364 CİLT 9 - SAYI2 - YIL 2022 VOLUME 9 - ISSUE2 - YEAR 2022 IX Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD) Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE) ISSN:2148-9963 Www.asead.com — KIRSAL BÖLGELERDE YAŞAYAN ENGELLİ KADINLARIN EKONOMİK AÇIDAN Öğr. Gör. Dr. Gülten ŞEN! ÖZET Engelli kadınlar dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de sosyal ve ekonomik zorluklar yaşamaktadırlar. Kırsal kesimlerde bu zorluklar bölgenin özelliklerine göre artış göstermektedir. Kırsal kesimde yaşayan engelli kadınların yaşadıkları sorunlarla alakalı yeterince araştırma yapılmamıştır. Bu alanda yapılacak çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Kırsal kesimdeki engelli kadınların sosyal ve ekonomik hayata katılımının önündeki engellerin araştırılması ve çözüm üretilmesine kakı sunmak araştırmamızın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada, Kütahya ili Emet ilçesi kırsal kesimde hayatını sürdüren engelli kadınlar ve yakınlarıyla birebir görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler bağlamında katılımcıların ekonomik ve toplumsal yaşama katılımları arasındaki ilişki değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kırsal bölgelerde yaşayan engelli kadınların ekonomik ve sosyal durumlarında yaşadıkları olumsuzluklar olduğu tespit edilmiştir. Bireysel ve toplumsal yaşamlarını etkileyen sosyal ve ekonomik konumları açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekonomi, Bölgesel Kalkınma, Engelli Kadın, Kadın Yoksulluğu, Kütahya. ECONOMIC EXAMİNATİON OF DİSABLED WOMEN LİVİNG İN RURAL ABSTRACT Disabled women experience social and economic difficulties in our country as well as all over the world. In rural areas, these difficulties increase according to the characteristics of the region. There has not been enough research on the problems experienced by disabled women living in rural areas. There is a need for further studies in this area. The aim of our research is to investigate the obstacles to the participation of disabled women in the social and economic life in rural areas and to contribute to the production of solutions. In the study, one-to-one interviews wene conducted with disabled women and their relatives living in the rural areas of Kütahya province Emet district. In the context of the interviews, the relationship between the participants' participation in economic and social life was tried to be evaluated. It has been determined that disabled women living in rural areas have negative experiences in their economic and social situations. It has been tried to be evaluated in terms of their social and economic positions that affect their individual and social lives. Keywords: Economy, Regional Development, Disabled Women, Poverty of Women, Kütahya. ! Kütahya Dumlupınar Ün. Kütahya Sosyal Bil. MYO, ORCID: 0000-0002-2057-359X, gülten.sen(Odpu.edu.tr Araştırma Makalesi/Research Article, Geliş Tarihi/Received:03/02/2022-Kabul Tarihi/Accepted: 11/03/2022 ASEAD CİLT 9 SAYI 2 YIL 2022, S 177-189 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Gülten ŞEN | 178 GİRİŞ Engellilik; doğuştan ya da sonradan hastalık veya kaza sonucunda fiziksel, ruhsal bozukluğu olan bireyleri tarif etmek için kullanılan bir kavramdır. Engellilik, bir sağlık durumu ile kişisel ve çevresel faktörlerin (örneğin, olumsuz tutumlar, erişilemeyen ulaşım ve kamu binaları ve sınırlı sosyal destekler gibi) bireyler arasındaki etkileşimini ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu İnsan Hakları Bildirgesi ek 3447 sayılı 1. maddesinde Engellilik "Normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu .yapamayanlar engellidir." olarak tanımlanmıştır (1. Özürlüler Şurası, 1999; 6). Ülkelerin gelişmişlik düzeyinin belirlenmesinde önemli ölçütlerden biri de ülkedeki engelli bireylerin toplumsal hayatta yer almalarıdır. Engelli bireyler sosyal hayatta farklı olumsuzluklarla karşılaşabilmektedirler. Fiziksel ve psikolojik bu eksiklikler ekonomik ve sosyal hayatta kişilerin zorluklar yaşamasına sebep olmaktadır. Engellilerin hayat standartlarının yükseltilmesi, sosyal hayata katılmalarının sağlanması ve üretken bireyler olarak kendilerini gerçekleştirebilmeleri amaçlanmaktadır. Bu bireylerin sosyal yardımlar ile temel ihtiyaçlarını karşılaması, diğer bireyler gibi bağımsız yaşamalarının sağlanması gerekmektedir. Bu durumun gerçekleşmesi, bu bireylerin her alanda daha yeterli hale getirilmesi ile mümkün olacaktır. Engelli kadınlar da toplumsal cinsiyet rolleri ve beklentiler sebebiyle çifte ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Kırsal alanda yaşamlarını sürdüren kadınlar bölgelerin ekonomik ve sosyal yetersizlikleri nedeniyle benzerlerine göre daha zor şartlarda yaşamaktadırlar. Kırsal alandaki engelli kadınların sosyal, ekonomik ve kültürel alanlardaki rollerinin ve konumlarının kendilerini gerçekleştirebilecekleri bir ortam oluşturma amacı güdülmelidir. Bölgesel kalkınma farklılıkları ile farklı şartlarda yaşayan engelli kadınların benzer imkanlara sahip olması devlet ve sivil toplum kuruluşlarının çabalarıyla giderilmeye çalışılmalıdır. Ülkenin genelinde bir sorun olan kadın yoksulluğu engelli kadınların üzerinde kendini daha fazla hissettirmektedir. Engelli obireyler, yaşamları boyunca önemli güçlüklerle okarşılaşmaktadırlar. Günümüzde kronik hastalıkların artması ve nüfusun yaşlanması gibi nedenlerle engelli kişilerin sayısı artmaktadır. Engellilik bir insan hakları sorunudur. Engellerinden dolayı şiddet, istismar, ön yargı ve saygısızlık eylemleri de dahil olmak üzere birden fazla hak ihlaline maruz kalması, diğerlerinin yanı sıra yaşa ve cinsiyete dayalı diğer ayrımcılık biçimleriyle de kesişmektedir (https:/www.who.int). Daha önceki dönemlerde engellilik günahkarlık ile kötülüğe bağlı olarak değerlendirilmiştir. Toplumların ve bireylerin yapılan günahlar sebebiyle engelli oldukları ileri sürülmüştür (Erkan, 2003: 31). Diğer bir görüşe göre de engelli kişilerin engelli olma sorumluluğu bu bireylere yüklenmiştir (Şahin, 2002: 72). Bu modelin temelinde engelli bireylerin sınırlı olduğu düşüncesi yer almaktadır. Bu nedenle engelli bireylerin güçlü tarafları dikkate alınmaksızın eksik ya da yetersiz kaldıkları işlevleri dikkate alınmaktadır. Bu modelde toplumun değil engelli bireylerin topluma uyması beklenmektedir (Mackelprang ve Salsgiver, 1999; 214-215). "Sosyal model" görüşüne göre, engellilik sadece tıbbi işlemler ile çözümlenmesini gerektiren bireysel sorun olmaktan ziyade, toplumsal müdahaleler ile başarılı olunabilecek sosyal bir durumdur. ASEAD CİLT 9 SAYI 2 YIL 2022, S 177-189 Tütkiye Büyük Millet Meclisi - Tütkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1318724 Gülten ŞEN | 179 Devletin uyguladığı sosyal modellere göre farklı politikalar uygulamaktadırlar. Günümüzde bu politikaların hedefi, engellilerin karşılaştıkları zorlukların ve maruz kaldıkları ayrımcılığın azaltılması veya ortadan kaldırılması olmaktadır (Schalock, 1997;246). Oluşturulan modellerle engelliliği kişisel engelliliğe nazaran, fiziksel, sosyal ve davranışsal engeller ile kurumsal yapılarla ilişkilendirilmektedir (Imrie, 1997; 264). Engelli insanların yaşam biçimi sağlık, eğitim, ekonomi ve istihdama eşit erişime sahip olup olmadıklarına bağlıdır. Engelli bireylerin topluma katılmaları ve toplumun aktif üyesi olmaları önünde engeller yer almaktadır. Engellilerin kadın olması halinde bu sorunlar katlanarak artmaktadır. Bu durum engelli kadınların toplum içindeki görünürlüğünü de azaltmaktadır. Toplumsal cinsiyet açısından kadınların üstlendikleri roller ve beklentiler oldukça fazladır. Bu açıdan engelli kadınlar toplum içerisinde daha dezavantajlı bir konumdadırlar (Altuntaş, Doğanay, 2016;316). Yaşamları boyunca engellerle karşılaşan bu kadınlar iş hayatından dışlanmakta, ayrıca ekonomik açıdan da üretken olmadıkları düşünülmektedir (Asch ve Fine, 1988: 10). Bu makalenin amacı, Kütahya ili Emet ilçesi kırsalında yaşayan engelli kadınların genel sosyo-ekonomik profilini o belirleyebilmektir. Bu kadınların toplumdaki ekonomik durumlarını ortaya koyabilmektir. Bu çalışma ile kırsal bölgelerde yaşayan engelli kadınlar konusunda genel bir bakış açısı sergilenmektedir. Çalışmada ilk olarak konu teorik olarak incelenmiş, daha sonra araştırma yöntemi anlatılmıştır. Son olarak araştırma verileri analiz edilerek, sonuç ve öneriler sunulmuştur. 1. ENGELLİLİK VE ENGELLİ KADINLAR Dünya Sağlık Örgütü (WHO) engelliliği; noksanlık, özürlülük ve maluliyet olarak yaptığı tanımlarda genel olarak bedensel, zihinsel ve ruhsal özelliklerden belirli bir oranda ve sürekli olarak fonksiyon ve görüntü kaybına neden olan organ yokluğu veya bozukluğu sonucu kişinin normal yaşam gereklerine uyamama olarak tanımlamıştır. Dünya üzerinde yaklaşık 1 milyar insanın engelli olduğu tahmin edilmektedir. Bu sayı dünya nüfusu ile karşılaştırıldığında toplam nüfusun neredeyse Yo15*ine karşılık gelmektedir. 2002 yılında gerçekleştirilen "Türkiye Özürlüler Araştırması"nda ülkemizde engelli sayısının toplam nüfusa göre yüzdesi "012.29 olarak hesaplanmıştır. Türkiye"de'engelli erkek oranı "011.10, engelli kadın oranı 9013.45"tir. Engellilik türleri açısından cinsiyet ayrımına göre erkek oranı ise "03.05, kadın oranı ise 902.12, kronik hastalıklar bakımından incelendiğinde ise erkeklerde oran 908.05, kadınlarda oran "011.33 olarak açıklanmıştır (T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü ve T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, 2009: 6). Engellilik toplum hayatının bir parçasıdır. Bireylerin bir kısmı geçici olarak ya da yaşamın bir noktasında kalıcı olarak bozulan ve yaşlılığa kadar geçen sürede zorluklar yaşayacaktır (Zola, 1989, 67). Purtel'e göre "Engelli bireyler, yaşadıkları toplum ve toplumun yapı ve tutumlarının etkisi ile de engelli insanlardır." (Purtell, 2013: 26). Engelli bireylerin "normal birey" algısı dışında değerlendirildiğinde, toplumla etkileşiminde engeli olmayan bireyler belirleyici durumundadırlar. ASEAD CİLT 9 SAYI 2 YIL 2022, S 177-189 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı: E-120.07.03-1818724 Gülten ŞEN | 180 Engelli bireyler, toplumsal hayatlarının yanı sıra ekonomik alanda da engelli olmayan bireylerin tercihleri yönünde yer almaktadır. Bu durumlar kanuni düzenlemelerle önlemeye çalışılmaktadır. Aksi halde engelli bireyler ekonomik açıdan muhtaç hale gelmektedirler. Bu durumda bu bireyler muhtaç insan konumunda görüldüğünden işe yaramaz olarak değerlendirilmektedir. Bu da bireylerin fikirlerinin görülmezden gelinmesine sebep olacaktır. Bu bireylerin kendileriyle alakalı konularda başkalarının karar vermesi, onlara rahatsızlık vermektedir. Öz güvenleri, öz saygıları etkilenmekte, depresyon ve farklı psikolojik sorunlar yaşayabilmektedirler (Arıkan, 2002: 12). Engelli kadınların hayatları da engelli ya da engelsiz diğer bireylere nazaran daha zorlaşmaktadır.Bu kadınlar kamusal ve özel alandaki rollerden dışlanmaktadırlar. Bu açıdan engellilik araştırmaları içerisinde özel bir yeri bulunmaktadır (Goodley, 2011: 34). Yaşantılarının büyük kısmı kendi özel alanlarıyla sınırlandırılmıştır. Bu sebeple toplum içerisinde kendilerine yer bulamamaktadırlar. Sosyal hayatları, eğitim imkanları ve çalışma ortamı dışında yer alan, kendi özel alanları içerisinde yaşamlarını devam ettirmektedirler. Bu durum engelli kadınların ekonomik ve sosyal açıdan üretken bireyler olmasını engelleyici niteliktedir. Bireyler engellerinden dolayı sosyal, ekonomik ve siyasi faaliyetlerin dışında tutulmaktadırlar (Orhan, Özkan, 2020; 1). Toplum baskısını daha yoğun yaşamaktadırlar. Tarih boyunca da bu süreç devam etmiştir (Duman vd. 2017; 6). Ülkelerin engellilere yönelik yapmış oldukları çalışmalar ülkenin "medenileşmiş" olup olmadığı hakkında bilgi vermektedir. Ülkede toplumun her alanında engelli bireylerin fazlaca görülmesi, ülkenin engellilere dair çalışmaların özelliğine ve böylelikle o ülkenin daha fazla medeni olduğun gösterdiği kabul edilmektedir (T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu, 2009: 4). 2. KIRSAL ALANDA YAŞAYAN ENGELLİ KADINLAR Dünyada engelliler, engelsiz bireylere nazaran daha kötü sağlık, ekonomik ve sosyal koşullarda hayatlarına devam etmektedirler. Ayrıca düşük eğitim seviyesi ve ekonomik şartlar nedeniyle daha yüksek seviyede yoksulluk oranlarına sahiptirler (Altuntaş, Doğanay; 2016, 317). Kırsal bölgeler, tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile geçimini sürünen, bire bir ilişkilerin olduğu, iş bölümü ile uzmanlaşmanın tam olarak gerçekleşmediği sosyal ortamlarda hayatını sürdüren insan topluluklarını ihtiva etmektedir (Aydemir, 2013: 133). Sosyal hayatta kadınlara belirli roller yüklenilmiştir. Kadınlara, annelik, çocuk yetiştirme, ev işleri, yaşlı bakımı benzeri görevler belirlenmiştir. Kırsal bölgelerde yaşayan kadınlar bu görevlerin yanı sıra hayvan bakımı, tarla işleri ile de uğraşmaktadırlar. Bölgede yaşayan engelli kadınlar verilen bu roller gereği sorunlar yaşamaktadırlar. Bu durum onları daha fazla güçsüzleştirmektedir. Engelli kadınların görevlerini yerine getiremeyeceği kabul edilmektedir. Dünyadaki birçok toplumda kadınların üstündeki bu sorumluluklar kadın-erkek eşitsizliğini ortaya koymaktadır. Bu kadınlar sosyal hayat dışında tutulmaktadır (Özdemir, 2010: 39-40). ASEAD CİLT 9 SAYI 2 YIL 2022, S 177-189 Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 17/03/2026 11:40 Sayı E-120.07.03-1818724 Gülten ŞEN | 181 Toplumsal hayatta engelli bireyler ile engelli olmayanlar bireyler arasında bariz şekilde farklılaşmalar devam etmektedir. Engelli bireyler kentte ya da kırsal bölgelerde farklı biçimlerde ötekileştirilmektedir [… metnin devamı TBMM kaydında] --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Kütahya Dumlupınar Üniversitesi tarafından 2020'den bu yana engellilere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40139, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40139-kutahya-dumlupinar-universitesi-tarafindan-2020-den-bu-yana-engellilere-yonelik-yurutulen (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9fc6eb7-8506-460f-930c-019c41753000 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.