# Nişasta bazlı şeker üretimi ve kullanımına yönelik denetimlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/40186
- **Veren:** İsmail Özdemir (MHP, Kayseri)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 80 gün sonra, 27 Nisan 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ad681f01-0da4-453a-a50d-019c427e1223
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40186-nisasta-bazli-seker-uretimi-ve-kullanimina-yonelik-denetimlere-iliskin

> İsmail Özdemir (MHP), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40186 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 80 gün sonra, 27 Nisan 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim.

Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ), yiyecek ve içeceklerde sofra şekerinden sonra ikinci büyük kullanım payına sahip tatlandırıcı türüdür. Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu olarak da bilinen NBŞ, mısır, patates, buğday, kasava gibi bitkilerden elde edilir. 2018 yılında Sağlık Bakanlığı bilim kurulu tarafından yapılan açıklamada NBŞ üretiminin artırılmaması ve gıdalarda kullanımın sınırlandırılarak sıkı denetim sağlanması ifade edilmiştir. 2025-2026 pazarlama yılı için Nişasta Bazlı Şeker kotası ülke toplam A kotasının yüzde 2,9'i olarak belirlenmiştir. Belirlenen kotanın üzerinde NBŞ üretildiği, bununla beraber ilaç sanayinde kullanılmak üzere ithal edilen kimyasal tatlandırıcıların arta kalan kısmının gıda sektörüne yönlendirildiği ve bu durumun pancar şekeri piyasasını olumsuz etkilediği iddia edilmektedir.

Bu kapsamda;

1. Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) üretimi ve kullanımı ile yüksek yoğunluklu kimyasal tatlandırıcıların kayıt dışı ve mevzuata aykırı kullanımına ilişkin son beş yılda yapılan denetim sayısı kaçtır? Tespit edilen ihlaller ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?

2. Yüksek yoğunluklu tatlandırıcı ithalatında son yıllarda yaşanan artışın gerekçesi nedir? Bu ürünlerin beyan edilen amaçlar dışında kullanılmasının önlenmesine yönelik hangi tedbirler uygulanmaktadır?

3. Türk Gıda Kodeksi kapsamında ürün etiketlerinde kullanılan şeker türünün açıkça belirtilmesi ve yüksek yoğunluklu kimyasal tatlandırıcı içeren ürünlerde tüketiciyi bilgilendirici uyarı ibaresi zorunluluğu getirilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız tarafından son beş yılda şeker sektöründe faaliyet gösteren firmalara yönelik toplam 6.557 denetim gerçekleştirilmiş olup tespit edilen mevzuata aykırılıklar kapsamında 595.651.059 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Gıda resmi kontrolleri; Bakanlığımız ve il tarım ve orman müdürlüklerimizce hazırlanan yıllık numune alma programlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, Alo 174 Gıda Hattı, Tarım İletişim Merkezi (TİMER) ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir.

Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Bu doğrultuda, sektör bazında denetim sıklığı 1 ay ile 1 yıl arasında değişmekte olup her işletme yılda en az bir kez denetlenmektedir.

Bu çerçevede 2020-2025 yılları arasında yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların (Y YT) denetimi kapsamında 2.531 denetim yapılmıştır. Yapılan denetim ve kontrollerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda uygunsuzluğa neden olan firma ve ürünlere ilgili mevzuat çerçevesinde yasal işlem (ürün toplatma, idari para cezası, savcılığa suç duyurusu vb.) uygulanmaktadır. Ayrıca denetimlerde gıda mevzuatına aykırılığı tespit edilen 1 ithalatçı firmaya Bakanlığımızca iki yıl süreyle uygunluk belgesi düzenlenmemesi yönünde idari yaptırım uygulanmıştır.

YYT ithalatının önemli bir bölümü Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamındadır. 2024 yılında 6.646 ton olan ithalat 2025 yılında 6.260 ton olup 2025 yılında ithal edilen YYT'lerin 963'ü DİR kapsamında yeniden ihraç edilmiştir. YYT,nin ithalatından nihai kullanıcıya ulaşana kadar tüm süreçleri Bakanlığımızca izlenmekte ve denetlenmektedir.

Türk Gıda Kodeksi mevzuat hükümleri gereğince gıda üretiminde glikoz şurubu, glukozfruktoz şurubu, beyaz şeker vb. kullanılmış ise gıda etiketinde bileşen listesinde belirtilmesi zorunlu olup tatlandırıcı içeren gıdalarda ise gıda etiketlerinde yer alması zorunludur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Özdemir (MHP, Kayseri). “Nişasta bazlı şeker üretimi ve kullanımına yönelik denetimlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40186, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40186-nisasta-bazli-seker-uretimi-ve-kullanimina-yonelik-denetimlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ad681f01-0da4-453a-a50d-019c427e1223

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.