# 6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrası tarım ve mera alanlarının durumuna ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/40204
- **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 2 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9826d8d4-4321-4f20-ab3d-019c4686fb40
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40204-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasi-tarim-ve-mera-alanlarinin-durumuna-iliskin

> Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40204 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 2 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili DEM Parti Grup Başkanvekili

Depremden etkilenen bölgeler, aynı zamanda Türkiye'nin önemli tarım havzalarını, mera alanlarını ve orman ekosistemlerini barındırmaktadır. Deprem sonrası yaşanan ekolojik tahribat; tarımsal üretimi, kırsal yaşamı, gıda güvenliğini ve çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan etkilemiştir.

Tarım alanlarının, meraların ve su kaynaklarının gördüğü zararların tespiti ve bu zararların telafisine yönelik politikaların geliştirilmesi; kırsalda yaşamın sürdürülebilirliği açısından hayati önemdedir. Ayrıca moloz döküm alanlarının tarım arazileri ve su havzaları üzerindeki etkilerinin denetlenmesi, geri dönüşü mümkün olmayan çevresel zararların önlenmesi açısından zorunludur.

Bu nedenle yöneltilen sorular; deprem sonrası tarımsal ve doğal alanlarda meydana gelen zararların kapsamının açıklığa kavuşturulmasını, çiftçilere sağlanan desteklerin yeterliliğinin değerlendirilmesini ve ekolojik yıkımın gıda güvenliği ile kırsal ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızın bir çalışma yürütüp yürütmediğinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Depremden etkilenen illerde tarım alanlarında, mera ve ormanlarda tespit edilen zararlar nelerdir?

2. Zarar gören alanların büyüklüğü ne kadardır?

3. Deprem sonrası su kaynakları ve sulama altyapısında meydana gelen hasarlara ilişkin tespitler nelerdir?

4. Tarımsal üretimin devamlılığı ve korunması için çiftçilere yönelik destek ve telafi programları nelerdir?

5. Bu programlardan yararlanan çiftçi sayısı kaçtır?

6. Deprem bölgelerinde ekolojik yıkımın gıda güvenliği ve kırsal yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır?

7. Moloz döküm alanlarının tarım arazilerine ve su havzalarına etkisine dair herhangi bir denetim yapılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

Bakanlığımız tarafından üreticilere; e Bitkisel üretim, e Hayvansal üretim, "e Kırsal kalkınma, e Suürünleri üretimi ve e Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir.

2026 yılında tarımsal desteklemeler için 168 milyar TL kaynak ayrılmıştır.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilmektedir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanmaktadır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek almaktadır.

" Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenmektedir. e Çifiçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilmektedir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilmektedir.

Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenmektedir. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan *050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilmektedir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü desteklenmektedir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenmektedir.

Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilmektedir.

Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği, patates siğili desteği, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği (Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin Y075'i oranında), bitkisel üretim sigortası, hasar fazlası, çay budama tazminatı ve masrafı destekleri de devam etmektedir.

10394 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete*de yayımlanmıştır.

Karar ile 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri bir önceki yıla göre 9627 artırılarak dekara 310TL olarak belirlenmiştir. e Kapalı ortam bitkisel üretime yönelik genç ve kadın çiftçilere ilave destek verilecektir. e Mısır (dane) ürünün destekleme kategorisi 1. kategoriden 2. kategoriye yükseltilmiştir. e Hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Hububat üretiminde sertifikalı tohum kullanımının artırılması amacıyla bir önceki yıla göre destek katsayısı artırılarak 0,56 belirlenmiştir. e Soya üretimini teşvik amacıyla mevcut sertifikalı tohum desteğine ek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen ve yine yurt içinde üretilerek sertifikalandırılan tohumların kullanımı halinde ilave destek sağlanacaktır.

• Organik tarım desteğinde, 1. derece tarımsal amaçlı üretici örgütlerine üye çiftçilere, destek katsayısının 9525''i oranında ilave destek verilecektir.

" Katı organik-organomineral desteğinde 0,21 olan katsayı, 0,32"ye çıkarılmıştır. " Biyolojik/biyoteknik mücadele desteği birim fiyatları 9021 artırılmıştır.

Yıl boyunca (12 ay) hizmet sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odaları ve üretici örgütlerinde istihdam edilen danışmanlara verilen tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, bir önceki yıla göre yüzde 17,5 artırılarak 2025 için 345.450 TL olarak ödenecektir.

8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, atık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanmaktadır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilmektedir.

Yeni destekleme modeli ile ilk defa;

" Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, e Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, " Doğduğuaile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek ve " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir.

Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmaktadır.

Yeni destekleme modelinde su ürünleri desteklerinde, yetiştiricilere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, küçük ölçekli balıkçılık desteği 943-100 arasında artırılacak ve balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 35 daha fazla ödenmektedir.

10395 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Karar ile 01.01.2025 tarihinden geçerli olmak üzere hayvancılık desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağılar için bir önceki yıla göre 9040 artışla hayvan başına 1.400 TL, malaklar için 90180 artışla hayvan başına 2.800 TL?ye çıkarılmıştır. e Küçükbaş hayvancılık destekleri kuzu/oğlaklar için ise bir önceki yıla göre yüzde 50 artışla hayvan başına 300 TLye çıkarılmıştır. e" Çobandesteği, küçükbaş hayvancılıkta 300 TL olan temel desteğin 1,8 katı olmak üzere 150 baş üzerinden 81.000 TL olarak ödenmektedir. e Arıcılık desteği, üretici/yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına temel destek bir önceki yıla göre 9040 artışla 140 TL'ye, üye olmayanlara 9025 artışla 100 TL'ye çıkarılmıştır. e İpek böceği temel desteği bir önceki yıla göre 9010 artırılarak kilogram başına 1.100 TL'ye, tiftik üretimi temel desteği 90100 artışla kilogram başına 160 TLye çıkarılmıştır.

" Bakanlıkça programlanan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için büyükbaş ve küçükbaş hayvan sahiplerine verilen temel destekleme tutarı, bir önceki yıla göre 90100 artırılmıştır. e Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere, ürettikleri türler ve üretim şekline göre yapılan temel destek oranları artırılmıştır. e Hayvan gen kaynakları birim destek tutarları artırılmış, Ankara keçisine ilave destek verilmektedir. e Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamında, hayvan tanımlama araçlarıyla bazı aşı bedelleri de destek kapsamına alınmıştır. e Marmara Denizi'ne kıyısı olan 7 ilde, müsilajdan etkilenen balıkçı gemilerine, gemi başına ilave küçük ölçekli balıkçılık desteği verilmiştir. e Su ürünleri desteğinde, üretici örgütlerinin etkinliğini artırmak amacıyla birlik ve tanıtım kesinti oranları 902'den W03'e çıkarılmıştır.

Ayrıca ülkemizde etçi damızlık üretimi yapan işletme sayısını artırarak, daha fazla etçi ırk besilik materyalinin yerli imkânlarla yetiştirilmesi amacıyla "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi" hayata geçirilmiştir.

Etçi ırk hayvan sayısını artırmak ve et arzının yerli kaynaklardan sağlanmasını desteklemek amacıyla "Güçlü Besi, Güçlü Üretim Projesi" başlatılmış; proje kapsamında etçi ırk spermasıyla doğan her buzağıya ilave destek sağlanacaktır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Kırsalda üretimi güçlendirmek, aile işletmelerini büyütmek, gençlerimizi ve kadınlarımızı üretime daha fazla dâhil etmek ve meraya dayalı üretimi daha kârlı hale getirmek amacıyla "Kırsalda Bereket Küçükbaş Hayvancılığa Destek Projesi" hayata geçirilmiştir.

Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami 9075 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir.

Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında deprem illerine 2023 yılında 142 milyon TL, 2024 yılında 200 milyon TL kaynak tahsis edilmiştir. 2025 yılında ise 261 milyon TL kaynak ayrılmıştır.

Organik Tarımın ve İyi Tarım Uygulamalarının Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projeleri kapsamında deprem bölgesi illerine 2024 yılında 9,7 milyon TL ve 2025 yılında 10,4 milyon TL ödenek gönderilmiştir.

Depremden dolayı evleri, ahırları ve ağılları zarar gören çiftçilerimizin ihtiyaçlarının karşılanması, ayrıca sürdürülebilir bir hayvancılık yapılabilmesi, merada hayvancılık yapan çiftçilerimizin refahı ve mevcut işlerini devam ettirebilmeleri ile hayvanların refahını artırmak amacıyla Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri kapsamında, toplam | milyon 739 bin dekar mera alanı olan 271 köy/mahallede 51 milyon TL bütçe ile merada hayvancılık yapan çiftçilerin çoban çadırı, hayvan çadırı, yemlik, sıvat ve çoban çantası ihtiyaçlarının karşılanması için Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri uygulanmıştır.

Depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde tarımsal üretimin canlanması, sürdürülebilir hale getirilmesi, güvenilir ürün temini ve pazarlamasına katkı sağlamak amacıyla Küresel Çevre Fonu'na sunulan "Türkiye?de Depremden Etkilenen Bölgede Tarımsal Ekosistemleri İyileştirmek için İyi Tarım Uygulamalarının Entegre Edilmesi Projesi" kabul edilmiştir.

Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı 3'üncü Dönemi (PA TI) "Yeşil Mutabakat Kapsamında Organik Tarım Sisteminin Güçlendirilerek Bütünlüğün Sağlanması ve Rekabetçi Değer Zincirlerinin Kurulması Projesi" kabul edilmiş olup 2026 yılında uygulamaya başlayacak projede deprem illerine yönelik olarak da tarımsal üretimde sürdürebilirlik ve organik tarım ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilecektir.

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır.

IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD 1 ve IPARD LI dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD 11 dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD II döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır.

IPARD Programı kapsamında yer alan tedbirler ile kırsal alanda yaşayan gençlere ve kadınlara yönelik ek sıralama puanı ve ek hibe oranı uygulanarak pozitif ayrımcılık yapılmaktadır.

2006'dan bu yana; Kırsal Kalkınma Yatırımları Destekleme Programı, IPARD hibeleri, Genç Çiftçi Projesi ve Kırsalda Uzman Eller Projesi kapsamında 101 bin projeye günümüz fiyatlarıyla toplam 237,8 milyar TL destek verilmiş, 288 bin kişiye istihdam sağlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Hayvan hayat sigortaları kapsamında zarar gören yetiştiricilerin hasar tespit süreçlerinde kolaylık sağlanması amacıyla Devlet Destekli Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortaları Genel Şartlarında değişiklik yapılmıştır. Bu kapsamda enkazda hayatını kaybeden hayvanlar için kulak küpe numarası aranmaksızın yetiştirici veya vekilinin beyanı esas alınarak tazminat ödemesi yapılabilmesi sağlanmıştır.

Yapılan düzenleme doğrultusunda, büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ve kovanlar için yetiştiricilere toplam 38 milyon TL hasar tazminatı ödenmiştir.

Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9425-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu kapsamda; Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği, küçükbaş hayvancılık, hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği, arıcılık, kanatlı sektörü, su ürünleri sektörü, temel hayvansal üretim, kapalı ortamda bitkisel üretim, yem bitkisi üretimi, yurt içi sertifikalı tohum, fide-fidan üretimi, süs bitkisi, tıbbi ve aromatik bitkiler üretimi, meyve yetiştiriciliği ve bağcılık, temel bitkisel üretim, tarım makineleri, traktör, basınçlı sulama sistemi yatırımı, tarım makineleri parkı, arazi alımı (birleştirme), lisanslı depoculuk yatırımları, ELÜS karşılığı kredi, soğuk hava deposu yatırımları, tarımsal ürünlerin işlenmesi, sözleşmeli üretim, tarımsal elektrik bedeli, tarımsal yenilenebilir enerji yatırımları, biyo-tarım yatırımları ve tarımsal AR-GE konularında faaliyet gösteren ya da faaliyete başlayacak olan gerçek ve tüzel kişi girişimciler faydalandırılmaktadır.

8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

Deprem sonrası su kaynakları ve sulama altyapısında meydana gelen hasarlara ilişkin; Adana, Hatay, Osmaniye illerinde inşa edilerek işletmeye açılan ve deprem nedeniyle tahrip olan tesislerin ivedi olarak bakım onarım çalışmaları yapılarak, 2023 yılı sulama sezonuna yetiştirilmiş, çiftçilerin mağduriyeti önlenmiştir. Depremde tahrip olan sulama tesislerinden sulama yapılmayan tesis kalmamıştır.

Elazığ ilinde sismik hareketler nedeniyle sulama kanallarında oturma ve yapısal çatlaklar oluşmuştur. Yapılan saha incelemeleri ve teknik tespitler neticesinde, muhtelif kesimlerde kanal aksında bozulmalar meydana geldiği belirlenmiştir. Söz konusu hasarların giderilmesine yönelik olarak başlatılan, "Elazığ İli DSİ 09. Bölge Müdürlüğü-Elazığ İli Depremden Etkilenen Sulama Tesislerinin Rehabilitasyonu İşi" kapsamında, deforme olan kanalların bakım-onarım Strateji Geliştirme Başkanlığı ve yenileme çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmıştır. Kalan imalatlara ilişkin çalışmalara ise program dahilinde devam edilmektedir.

Malatya Akçadağ Sultansuyu Barajı gövdesinde meydana gelen hasarlar (gövde dolgusunun çatlaması, yarılması vb) "Malatya Sultansuyu Barajı Deprem Hasarlarının Rehabilitasyonu" yapım işi kapsamında giderilmiş ve 2026 yılı sulama sezonu öncesi hazır hale getirilmiştir.

Malatya ilinde büyük oranda Akçadağ ve Doğanşehir ilçe merkezi olmak üzere il genelinde geçmiş yıllarda açık kanallı olarak inşa edilen ve işletmeye devredilen 38.300 metre sulama kanalı ve tesisi, 4 adet çelik sifon, 40 adet sanat yapısında hasarlar meydana gelmiştir. Söz konusu hasarlar, "9. Bölge Müdürlüğü Malatya İli Depremden Etkilenen Sulama Tesisleri Rehabilitasyonu 1.Kısım ve 2. Kısım" işleriyle tamamlanmış olup "9. Bölge Müdürlüğü Malatya İli Depremden Etkilenen Sulama Tesisleri Rehabilitasyonu 3.Kısım" işinde ise 9485 oranında fiziki gerçekleşme sağlanmıştır.

Malatya ili, Doğanşehir ilçesi, Erkenek mevkiinde bulunan yer altı suları (YAS) sulama tesisinde yer alan YAS kuyularında çökme meydana gelmiştir. "9. Bölge Müdürlüğü Malatya İli Depremden Etkilenen Sulama Tesisleri Rehabilitasyonu 2. Kısım" işi kapsamında söz konusu yas kuyularının elektrik hatları ve trafo panosunda yenileme yapılmıştır.

Deprem sonrasında Kralkızı-Dicle Cazibe Anakanalı'nda CTP sifon yapılarında yatay ve düşey hareketlerden ötürü açılma ve deformasyonlar meydana geldiği tespit edilmiş olup bu durumdan kaynaklı olarak su kaçaklarının oluştuğu gözlemlenmiştir.

Söz konusu durumun giderilmesi ve toplam 82.514 hektar alanın (46.155 hektar cazibeli, 36.359 hektar pompaj sulamalı) sulama suyu ihtiyacının kesintisiz karşılanması amacıyla, Devlet Su İşleri 10. Bölge Müdürlüğü tarafından Diyarbakır ilinde "Depremden Etkilenen Tesislerin Rehabilitasyonu" işi ihale edilmiş olup bu kapsamda gerekli onarım çalışmaları tamamlanmış ve 2024 ile 2025 yılı sulama sezonlarında ana kanalda su akışı sorunsuz şekilde sağlanmıştır.

Adıyaman, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Kilis illerinde depremlerden hemen sonra hasar tespit ekipleri oluşturulmuş ve tüm tesisler incelenmiştir. Yapılan tespitlerde tesislerin aktif çalışır durumda olduğu belirlenmiş ve deprem nedeniyle oluşan hasarlar, bakım onarım kapsamında giderilmiştir.

Depremden etkilenen illerde mera ve ormanlarda tespit edilen zarar bulunmamaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrası tarım ve mera alanlarının durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40204, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40204-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasi-tarim-ve-mera-alanlarinin-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9826d8d4-4321-4f20-ab3d-019c4686fb40

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.