# Görme engelli bireylerin ulaşım hizmetlerine erişimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40218 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 6 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 17 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3cd4c6dc-2ec5-4917-9761-019c47c606e2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40218-gorme-engelli-bireylerin-ulasim-hizmetlerine-erisimine-iliskin > Ali Karaoba (CHP), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40218 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 17 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Ped Op. Dr. Ali KARAOBA Ulaştırma ve altyapı hizmetleri, vatandaşlarımızın günlük yaşamda eğitime, sağlığa, istihdama ve toplumsal yaşama katılımını doğrudan belirleyen temel kamu hizmetleri arasında yer almaktadır. Ancak körler ve görme engelli vatandaşlarımız açısından Türkiye'de toplu taşıma sistemlerinin, terminallerin, istasyonların ve ulaşım altyapısının büyük bölümünün erişilebilirlikten uzak olduğu yönünde yaygın ve kalıcı sorunlar bulunmakta, tarafıma bu konuda birçok talep, şikâyet ve bilgilendirme ulaşmaktadır. Bu durum, görme engelli bireylerin bağımsız hareket etme hakkını ciddi biçimde sınırlamakta, onları sürekli refakatçi ihtiyacına mahkum etmektedir. Körler ve görme engelli bireyler; otobüs, metro, tramvay, tren, deniz ulaşımı ve havaalanlarında yön bulma, hat ve peron bilgilerine erişme, sefer değişikliklerinden haberdar olma ve acil durumlarda doğru yönlendirmeyi alma konularında ciddi güçlükler yaşamaktadır. Uyarı ve bilgilendirme sistemlerinin büyük ölçüde görsel unsurlara dayanması, sesli ve dokunsal yönlendirme sistemlerinin yetersizliği; ulaşım hizmetlerini bu yurttaşlarımız için fiilen erişilemez hâle getirmektedir. Öte yandan erişilebilir ulaşım yalnızca araç içi düzenlemelerle sınırlı değildir. Duraklardan istasyonlara, biletleme sistemlerinden dijital uygulamalara kadar uzanan bütüncül bir erişilebilirlik yaklaşımı gerekmektedir. Körler ve görme engelli bireyler için sesli yönlendirme, dokunsal yüzeyler, Braille alfabeli bilgilendirme, erişilebilir mobil uygulamalar ve bu konuda eğitimli personel; çağdaş ve kapsayıcı bir ulaştırma politikasının vazgeçilmez unsurlarıdır. Ulaştırma ve altyapı yatırımlarının büyüklüğü ve kamusal niteliği dikkate alındığında, erişilebilirliğin bir "ek hizmet" değil, temel bir hak olarak ele alınması zorunludur. Körler ve görme engelli bireylerin toplu taşıma ve ulaşım hizmetlerinden bağımsız, güvenli ve onurlu biçimde yararlanamaması; sosyal devlet ilkesiyle ve engelli haklarına ilişkin ulusal ve uluslararası yükümlülüklerle bağdaşmamaktadır. Bu bağlamda, 1. 2026 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın sorumluluğunda veya denetiminde bulunan toplu taşıma sistemleri, istasyonlar, terminaller ve havaalanlarında körler ve görme engelli bireyler için sesli yönlendirme sistemleri, dokunsal yüzeyler, Braille alfabeli bilgilendirme panoları veya benzeri erişilebilirlik uygulamaları hangi düzeydedir? 2. Körler ve görme engelli bireylerin toplu taşıma alanlarında bağımsız hareket edebilmesini sağlayacak yönlendirme ve bilgilendirme sistemlerine ilişkin Bakanlığınızca belirlenmiş asgari erişilebilirlik standartları var mıdır? Bu standartlar hazırlanırken ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınmış mıdır? 3. Toplu taşıma araçlarında ve ulaşım tesislerinde görev yapan personel arasında, körler ve görme engelli bireylerle iletişim ve destek konusunda eğitim almış personel sayısı kaçtır? Bu personele yönelik düzenli hizmet içi eğitim programları yürütülmekte midir? 4. Bakanlığınıza bağlı veya Bakanlığınızın koordinasyonunda kullanılan mobil uygulamalar, dijital biletleme sistemleri ve resmi internet siteleri; görme engelli bireylerin erişimine uygun olarak ekran okuyucu uyumu, sesli yönlendirme ve erişilebilir tasarım kriterlerini karşılamakta mıdır? 5. Sefer iptalleri, güzergâh değişiklikleri, gecikmeler ve acil durum bilgilendirmelerinde körler ve görme engelli bireylerin anlık ve doğru bilgiye erişimini sağlamak için Bakanlığınızın geliştirdiği özel bir uygulama veya protokol bulunmakta mıdır? 6. Bakanlığınıza son beş yıl içerisinde körler ve görme engelli bireylerin ulaşım hizmetlerine erişimine ilişkin olarak iletilen şikâyet ve başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı çözüme kavuşturulmuştur? CİMER'dan tarafınıza ulaşan şikayet ve talep sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızın görev, yetki ve sorumluluğu dahilinde, ülkemizdeki tüm havalimanlarında, trenlerde ve denizyoluyla düzenli sefer yapılan gemiler ile kıyı tesislerinde, "Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği" kapsamında görme engelli bireylerin erişilebilirliğini sağlamak için gerekli kolaylıklar sağlanmaktadır. 41 adet havalimanımız, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilen "Erişilebilirlik Belgesi" almaya hak kazanmış olup Braille kabartmalı haritalar, Türkçe ve İngilizce sesli uyarı veren ve tekerlekli sandalye kullanıcılarının kullanımına uygun asansörler mevcuttur. Filodaki mevcut konvansiyonel tren setlerinin önemli bir kısmında, görme engelli yolcular için gerekli ekipman ve personel bulundurulmaktadır. Ayrıca engelli vatandaşlarımıza yönelik birçok kıyı tesisi ve gemide yardım butonları konulmuş, hissedilebilir yürüyüş yolları yapılmış, iniş biniş için kurallara uygun eğimli platformlar yerleştirilmiştir. Yine iniş biniş için golf arabaları hizmete sokulmuştur. Engellilere özel iç ve dış salonlarda oturma ve bekleme alanları ayrılmıştır. Görme engelli bireylerin toplu taşıma alanlarında bağımsız hareket edebilmesini sağlamak için Görme Engelliler Derneği, Türkiye Körler Federasyonu başta olmak üzere görme engelliler alanında faaliyet gösteren ilgili sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılmaktadır. Görevli personele periyodik olarak; işaret dili kursu, işaret dili ve hareket yeteneği kısıtlı/engelli yolculara davranış eğitimi, işaret dili yenileme eğitimi, engelli yolcu davranış biçimleri ve işaret dili eğitimi ile engelli personel eğitimi verilmektedir. Görme engelli bireylerin kullanımına yönelik olarak kuruluşlarımızın internet sitelerinde ekran okuyucu programlarla uyumlu bir erişilebilirlik sayfası yer almakta ve ayrıca mobil uygulamalarda talk-back uygulaması aktif olarak sunulmaktadır. Bilet alımında ise görme engelli bireyler çağrı merkezleri vasıtasıyla bilet alımı yapabilmektedir. Gerek CİMER sistemi üzerinden, gerekse kurumsal bazlı olarak engelli vatandaşlar tarafından yapılan şikâyet, talep ve önerilerin tamamı işleme alınmış ve süresi içerisinde gerekli işlemler tesis edilerek kendilerine bilgi verilmiştir. Diğer taraftan; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde yolcu terminallerinin TI veya T2 yetki belgesi alması zorunlu olup, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu hükümleri çerçevesinde, yolcu ve yük terminallerini yapma, yaptırma, işletme, işlettirme veya ruhsat verme yetki ve sorumluluğu Büyükşehir Belediyelerinde bulunmaktadır. Yolcu terminallerinin erişilebilir olmasına ilişkin düzenlemeler ise; "Şehirlerarası Yolcu Taşıma Hizmeti ile Servis ve Turizm Taşımacılığı Hizmetinin Erişilebilir Hâle Getirilmesine Dair Yönetmelik" kapsamında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı nezdinde yürütülmektedir. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Görme engelli bireylerin ulaşım hizmetlerine erişimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40218, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40218-gorme-engelli-bireylerin-ulasim-hizmetlerine-erisimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3cd4c6dc-2ec5-4917-9761-019c47c606e2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.