# Kimlik kartı ve sürücü belgesi düzenlenmesi sırasında tahsil edilen harç ve hizmet bedellerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/40245
- **Veren:** Engin Altay (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 9 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 12 Mayıs 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/075f68bb-c97a-4188-8df1-019c46ac3583
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40245-kimlik-karti-ve-surucu-belgesi-duzenlenmesi-sirasinda-tahsil-edilen-harc-ve-hizmet-bedelle

> Engin Altay (CHP), 9 Şubat 2026 tarihinde 7/40245 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 12 Mayıs 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın

98. ve TBMM İçtüzüğü "nün 96. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

" Engin ALTAY /

Kimlik kartı ve sürücü belgesi yenileme işlemleri idarenin zorunlu tuttuğu, vatandaşın kaçınma imkânı olmayan temel kamu hizmetleridir. Buna rağmen bu işlemler; harç, değerli kâğıt ve çeşitli hizmet bedelleri üzerinden devlet için düzenli ve yüksek tutarlı bir gelir kalemine dönüştürülmüştür. Gelir adaletsizliğinin derinleştiği, vergi yükünün dolaylı vergiler üzerinden halkın sırtına bindirildiği bir dönemde, zorunlu belgelerden gelir yaratılması sosyal devlet ilkesini açıkça zedelemektedir.

Bu çerçevede;

1. 2024 ve 2025 yılları itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı ve yeni tip sürücü belgesi düzenlenmesi için vatandaşlardan alınan harç, değerli kâğıt ve hizmet bedelleri ayrı ayrı ne kadardır?

2. 2017 yılından bugüne kadar kimlik kartı ve sürücü belgesi yenileme işlemleri kapsamında vatandaşlardan tahsil edilen toplam kamu geliri ne kadardır? Bu tutarın yıllar itibarıyla dağılımı nasıldır?

3. Söz konusu gelirlerin genel bütçe gelirleri içindeki payı nedir? Bu gelirler vergi mi, harç mı yoksa fiilen zorunlu bir tahsilat kalemi midir?

4. Kimlik ve ehliyet yenileme işlemlerinin idarenin kendi talebiyle ve mevzuat değişikliği sonucu zorunlu hale getirildiği dikkate alındığında, bu işlemlerden yüksek tutarlı bedeller alınmasının örtülü vergi uygulaması olduğu kabul edilmekte midir?

5. Emekli, öğrenci, işsiz ve asgari ücretli vatandaşların zorunlu kamu hizmetlerine erişimini zorlaştıran bu bedellerin kaldırılmasına ya da sembolik düzeye indirilmesine ilişkin

Bakanlığınızın herhangi bir çalışması var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi . 18/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1801339 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Engin ALTAY'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Neve.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312415 12 09 Faks: (312M15 26 80 e-posta; <2bxoluener velerrhrib.yox ti Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir 7140245 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Engin ALTAY, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (Kanun) 118'inci maddesinde, trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olanların, trafik harçlarına tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Bu kapsamda, Kanuna bağlı (9) sayılı tarifenin "M-Sürücü belgesi harçları" başlıklı bölümü gereğince Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğine göre verilecek sürücü belgelerinden bir defaya mahsus olmak üzere harç alınmaktadır.

Eski tüp sürücü belgelerinin 2017 yılından itibaren 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun geçici 22'nci maddesi uyarınca belirlenen süre içerisinde yenilenmesi işlemlerinden harç alınmamakta olup, değerli kağıt bedeli ile vakıf hizmet bedeli alınmaktadır.

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı düzenlenmesi işlemlerinden harç alınmamakta, değerli kağıt bedeli alınmaktadır.

Kimlik kartı ve sürücü belgesinden elde edilen gelirlere ilişkin istatistiki bilgiler, "https://muhasebat.hmb.gov.tr/genel-yönetim-mali-istatistikleri " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Bununla birlikte, Anayasamızın "Vergi ödevi" başlıklı 73'üncü maddesinde vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağına, değiştirileceğine veya kaldırılacağına; "Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri" başlıklı 87'nci maddesinde ise kanun koyma, değiştirme ve kaldırma yetkilerinin Türkiye Büyük Millet

Meclisinin takdirinde bulunmaktadır.

Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat; 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Engin Altay (CHP, İstanbul). “Kimlik kartı ve sürücü belgesi düzenlenmesi sırasında tahsil edilen harç ve hizmet bedellerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40245, 9 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40245-kimlik-karti-ve-surucu-belgesi-duzenlenmesi-sirasinda-tahsil-edilen-harc-ve-hizmet-bedelle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/075f68bb-c97a-4188-8df1-019c46ac3583

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
