# 1999 Marmara Depremi sonrasında toplanmaya başlanan vergilerin kullanıldığı alanlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40537 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 16 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1466a0e7-24b7-434a-bc8b-019c32f5fb84 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40537-1999-marmara-depremi-sonrasinda-toplanmaya-baslanan-vergilerin-kullanildigi-alanlara-ilisk > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 5 Şubat 2026 tarihinde 7/40537 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 16 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın; Hazine Ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafında Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 09. Od! 2026 Ay Nd, Tanrıkulu 1999 Marmara Depremi sonrasında "geçici" olduğu belirtilerek yürürlüğe konulan ve kamuoyunda "deprem vergileri" olarak bilinen mali yükümlülükler, aradan geçen yaklaşık 25 yıla rağmen kalıcı hale getirilmiş; toplanan kamu gelirlerinin amacına uygun kullanılıp kullanılmadığına dair şeffaf, denetlenebilir ve hesap verebilir bir kamu sistemi kurulmamıştır. Deprem vergileri, hukuki niteliği itibarıyla birer amaçlı kamu geliri olarak tanımlanmış; bu gelirlerin, doğrudan afet risklerinin azaltılması, yapı güvenliğinin artırılması, afet hazırlık altyapısının kurulması ve toplumsal korunma mekanizmalarının güçlendirilmesi amacıyla kullanılması öngörülmüştür. Ancak gelinen aşamada, bu vergilerin genel bütçe havuzuna aktarıldığı, izlenebilirliğinin kaybolduğu ve amaç dışı kullanım şüphesinin kurumsal hale geldiği yönünde ciddi ve güçlü bir kamuoyu kanaati oluşmuştur. Bu çerçevede; 1. 1999 yılından bugüne kadar "deprem vergisi" kapsamında toplanan toplam kamu geliri ne kadardır? 2. Bu tutarın yıllara göre dağılımı nedir? 3. Bu gelirlerin vergi türlerine göre ayrımı (ÖİV, özel tüketim kalemleri, harçlar vb.) nasıldır? 4. Bu gelirlerin kaçı amaçlı fon, kaçı genel bütçe geliri olarak kaydedilmiştir? 5. Toplanan deprem vergilerinin yıllara göre harcama kalemleri nelerdir? 6. Bu harcamaların kaçı doğrudan: o risk azaltma, yapı güçlendirme, kentsel dönüşüm, afet lojistiği, erken uyarı sistemleri, arama-kurtarma altyapısı, toplanma alanları, o geçici barınma altyapısı projelerine ayrılmıştır? Bu gelirlerin kaçı genel bütçe açıklarının kapatılmasında kullanılmıştır? Deprem vergilerinin genel bütçe havuzuna aktarılması hangi mevzuat düzenlemesine dayanmaktadır? OOO CO 00 9. Amaçlı kamu geliri niteliği taşıyan bu vergilerin, afet dışı harcama alanlarında kullanılması hukuka uygun mudur? 10. Bu uygulama, bütçe hakkı ve verginin amacı ilkesi ile çelişmekte değil midir? Amaç dışı kullanım varsa, bu durumun hukuki ve cezai sorumluluğu hangi kamu makamlarına aittir? Deprem vergileri için ayrı bir hesap sistemi oluşturulmuş mudur? Sayıştay denetim raporlarında bu gelirlerin kullanımına ilişkin tespitler nelerdir? Bu tespitler doğrultusunda kaç işlem tesis edilmiştir? Kamuoyuna açıklanmış şeffaf mali izleme raporu var mıdır? Türkiye'nin afet risk azaltma politikaları ile mali kaynak tahsisi arasında neden kurumsal uyumsuzluk bulunmaktadır? Deprem vergileri onedenrisk azaltma temelli bütçeleme modeliile yönetilmemektedir? Yurttaşlardan "afet için" toplanan vergilerin, afet güvenliği için kullanılmaması kamu güveni ihlali değil midir? Devletin, oOdeprem vergileri okonusunda topluma karşı hesap verme yükümlülüğü neden kurumsallaştırılmamıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Merke. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7/40537 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Kamu gelirlerinin toplanması, harcanması ve denetimi ilgili kanunlarda yer almakta olup önergeye konu kamu gelirleri de bu çerçevededir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçe İlkeleri" başlıklı 13'üncü maddesinde; bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde uyulması gereken ilkeler sayılmaktadır. Bu ilkelerden ikisi; "birlik ilkesi" ve "adem-i tahsis" ilkeleridir. Birlik ilkesi tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçede yer almasını, adem-i tahsis ilkesi belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesini esas almaktadır. Bu ilkelerle tüm kamu gelirlerinin belirli bir yerde toplanması ve kaynakların buradan dağıtılması öngörülmekte, belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi temin edilerek ayrıcalıkların doğmasına engel olunmaktadır. Diğer taraftan, 7441 sayılı Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanunla AFAD tarafından doğal afetler sonrasında genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen alanlarda imar, altyapı ve üstyapı çalışmaları için gerekli kaynağın sağlanması, yönetilmesi ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliği haiz Afet Yeniden İmar Fonu (Fon) kurulmuştur. Fonun yapısı ve işleyişine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan Afet Yeniden İmar Fonunun Yapısı ve İşleyişine İlişkin Yönetmelik 02.02.2024 tarih ve 32448 sayılı Resmi OoGazete'de (yayımlanarak (yürürlüğe o girmiştir. Fona ilişkin bilgiler "hitps:/www.ayif gov.ir/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Öte yandan, 2023 yılında meydana gelen deprem felaketinden etkilenen bölgenin yeniden inşası, ekonomik ve sosyal hayatın iyileştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar ve merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamaları içeren "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu-2026" 3 Şubat 2026 tarihinde Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanmıştır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “1999 Marmara Depremi sonrasında toplanmaya başlanan vergilerin kullanıldığı alanlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40537, 5 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40537-1999-marmara-depremi-sonrasinda-toplanmaya-baslanan-vergilerin-kullanildigi-alanlara-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1466a0e7-24b7-434a-bc8b-019c32f5fb84 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.