# Göçmen işçiler için öngörülen GSS prim şartına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40616 - **Veren:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 16 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 29 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/461eb61d-1667-4c73-9d2a-019c6bc4efb4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40616-gocmen-isciler-icin-ongorulen-gss-prim-sartina-iliskin > Özgül Saki (DEM Parti), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40616 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 29 Haziran 2026). ## Önerge metni "ALKLARIN EŞİTLİK vE ZEMOKRASİ PARTİSİ | e 4 BAŞKANLIĞI , Tarih .İ3102.20,26 a, N NN - ö TÜRKİYE BÜYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. ÖZGÜL SAKİ İstanbul Milletvekili Göçmen Mülteci Dayanışma Ağı'nın Ocak ayında yayınladığı "Gölgede Kalan Yaşamlar: Göçmen ve Mültecilerin Sağlık Hakkına Erişim Engelleri ve Yaşanan Hak İhlalleri" başlıklı rapor, göçmen ve mültecilerin sağlık hakkına erişiminde yaşanan sorunların yalnızca sağlık sistemiyle sınırlı olmadığını; doğrudan emek rejimi, sosyal güvenlik politikaları ve toplumsal cinsiyet eşitsizlikleriyle birlikte şekillendiğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Raporda yer alan bulgular, göçmen emeğinin sistematik biçimde güvencesizleştirilmesi ile sağlık hakkının mali bariyerlere bağlanmasının eşzamanlı ilerlediğini ve bu sürecin özellikle kadın göçmenler açısından çok katmanlı bir kırılganlık yarattığını göstermektedir. Rapora göre Türkiye'de yaklaşık 1 milyon göçmen işçi büyük ölçüde kayıt dışı, düşük ücretli ve uzun çalışma saatlerine dayalı sektörlerde istihdam edilmektedir. Sigortasız çalıştırma yaygın olup, iş kazaları ve meslek hastalıkları çoğu zaman kayıt altına alınmamaktadır. Nisan 2025 itibarıyla getirildiği belirtilen kişi başı 3.000 TL Genel Sağlık Sigortası (GSS) primi şartı ise ödeme gücü bulunmayan göçmen işçileri fiilen sağlık sisteminin dışına itmektedir. Böylece göçmen emeği iki kat dışlanmaya maruz kalmakta; hem üretim sürecinde güvencesiz ve düşük ücretli koşullarda çalıştırılmakta hem de sağlık hizmetine erişim mali eşiklere bağlanarak sınırlandırılmaktadır. Bu tablo özellikle göçmen kadın işçiler bakımından daha ağır sonuçlar üretmektedir. Göçmen kadınlar bakım, ev içi hizmet, tekstil ve tarım gibi sektörlerde hem düşük ücretli hem de görünmez emek biçimlerinde çalıştırılmakta; çoğu zaman kayıt dışı istihdam edilmekte ve sosyal güvenlikten tamamen yoksun bırakılmaktadır. Kadın emeğinin "doğal bakım emeği" olarak görülmesi, ev içi ve hizmet sektöründeki sömürüyü görünmezleştirmekte; gebelik, doğum ve doğum sonrası süreçlerde iş güvencesi ihlalleri daha da derinleşmektedir. Gebelik takibi, doğum izni ve doğum sonrası işe dönüş süreçlerinde yaşanan hak kayıpları yalnızca bireysel bir mağduriyet değil; sosyal yeniden üretim alanının sistematik biçimde zayıflatılması anlamına gelmektedir. Sağlık hizmetine erişimin prim ve ödeme kapasitesine bağlanması, sınıfsal bir ayıklama mekanizması yaratırken; kadın göçmenler açısından bakım yükü ve yoksullukla birleşerek çok katmanlı bir dışlanma üretmektedir. Sosyal güvenlik sistemine erişemeyen göçmen işçiler, ekonomik ve sosyal baskı altında "gönüllü geri dönüş"e zorlanabilecek bir kırılganlık alanına itilmektedir. Bu durum, dolaylı bir geri gönderme baskısı yaratma riskini taşımakta; sosyal devlet ilkesinin zayıflatılması ve hak temelli bir rejimden uzaklaşma anlamına gelmektedir. Anayasa'nın 49. maddesi çalışma hakkını, 60. maddesi ise sosyal güvenlik hakkını güvence altına almaktadır. Devletin yükümlülüğü, sosyal güvenlik sistemini ayrım gözetmeksizin İgolb erişilebilir kılmaktır. Göçmen işçilerin sistem dışına itilmesi yalnızca bireysel bir hak kaybı değil; iş cinayetleri, meslek hastalıkları ve bulaşıcı hastalık riskleri bakımından kamusal sonuçlar doğuran yapısal bir sorundur. Özellikle kadın emeğinin güvencesizleştirilmesi, hem üretim hem de bakım alanında eşitsizliğin kurumsallaşması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda; 1. Nisan 2025'te getirildiği belirtilen kişi başı 3.000 TL GSS primi şartının hukuki dayanağı nedir? Kimleri kapsamaktadır? 2. Bu prim koşulu nedeniyle GSS kapsamı dışında kalan göçmen/mülteci sayısı kaçtır? 2024- 2026 verileri açıklanacak mıdır? 3. Göçmen işçilerin SGK'lı çalıştırılma oranı nedir? Sektör bazında (inşaat, tekstil, tarım, hizmet, bakım emeği) dağılım nedir? 4. Son 24 ayda göçmen işçilerde iş kazası ve meslek hastalığı sayıları nedir? Ölümlü iş kazası sayısı kaçtır? 5. SGK"sız çalıştırıldığı tespit edilen işveren sayısı kaçtır? Uygulanan idari para cezası toplamı nedir? 6. Göçmen işçilerin iş kazası sonrası sağlık hizmetine erişiminde "ücret/turist tarifesi/katılım payı" gibi engellerle karşılaşıp karşılaşmadığına dair Bakanlığınızın izleme verisi var mıdır? 7. Göçmen kadın işçilerin gebelik izlemi, doğum izni, doğum sonrası işe dönüş ve işten çıkarma süreçlerine ilişkin denetim verileri nedir? 8. Ev içi bakım/hizmet sektöründe çalışan göçmen kadınların sigortasız çalıştırılmasına dair özel denetim programı var mıdır? 9. Göçmen işçilerin İSG eğitimine erişimi (dil/tercüman) nasıl sağlanmaktadır? Çok dilli İSG materyali zorunlu mudur? 10. Mevsimlik tarımda çalışan göçmenler için mobil sağlık/İSG tarama ekipleri var mıdır? 11. Göçmen işçilerin sendikal örgütlenme ve hak arama süreçlerinde fiili engeller (işten çıkarma, şiddet, tehdit) hakkında Bakanlığınızın soruşturma verisi var mıdır? 12. GSS primi ve sigorta bariyerlerinin kaldırılması/azaltılması için göçmen işçiler bakımından bir düzenleme çalışmanız var mıdır? Takvim nedir? 13. İstanbul?da göçmen işçilerin SGK'lı çalışma oranı nedir? İlçe bazlı dağılım var mıdır? 14. Son 24 ayda İstanbul'da göçmen işçilerde iş kazası sayısı kaçtır? Ölümlü vaka sayısı nedir? 15. İstanbul'da sigortasız göçmen işçi çalıştırdığı tespit edilen işveren sayısı kaçtır? Ev içi bakım ve tekstil sektöründe yapılan denetim sayısı nedir? İstanbul'da GSS primi ödeyemediği için sağlık sisteminden dışlanan kişi sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 24.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Özgül SAKİ tarafından yöneltilen 7/40616 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlığımız iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26'ncı maddesinde düzenlenmiştir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 23'üncü maddesi uyarınca, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeksizin bağımsız veya süresiz çalışma izni ile çalışan yabancıya ve yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için idari para cezası uygulanmakta olup işbu idari para cezalarının miktarları her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlediği yeniden değerleme oranına göre artarak güncellenmektedir. Diğer taraftan, yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayanlar, ülkemizde kesintisiz yerleşim süresinin bir yılı geçliği tarihten sonra ikametlerinin bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerine yazılı olarak başvurmaları halinde, 5310 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olabilmektedir. Ayrıca başka ülkelerden ülkemize gelerek uluslararası koruma başvurusu veya statüsü sahibi ve vatansız olarak tanınan kişiler 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin 2 nolu alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılmıştır. Öte yandan, ev hizmetlerinde kayıt dışı çalışma beyanını içeren ihbar ve şikâyet başvuruları hakkında, 5510 sayılı Kanunun 39. maddesi kapsamında denetimler gerçekleştirilmekte olup, konut dokunulmazlığı hakkı çerçevesinde yerel denetim yapılınaktadır. Denetim sürecinde yapılan fiili ve kaydi incelemeler sonucunda ev hizmetlerinde kayıt dışı çalışma tespit edilmesi halinde, sigortalı yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından resen tescil işlemi yürütülmektedir. Bununla birlikte, önergede yer alan iş kazası, meslek hastalığı ve; veriler SGK resmi web sitesinde (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır." Ortalı sayyyağına ilişkin " Prof. Dr. Ved Bakan IKHAN Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talefan' (21917094 sn an --- **Kaynak gösterme:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Göçmen işçiler için öngörülen GSS prim şartına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40616, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40616-gocmen-isciler-icin-ongorulen-gss-prim-sartina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/461eb61d-1667-4c73-9d2a-019c6bc4efb4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.