# Şeker pancarı kotalarının illere göre dağılımına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40721 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 27 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9dabe00-090e-4c7b-83b5-019c6b95754c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40721-seker-pancari-kotalarinin-illere-gore-dagilimina-iliskin > Ali Karaoba (CHP), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40721 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 27 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Şeker pancarı üretimi; tarım, sanayi ve kırsal istihdam açısından Türkiye'nin stratejik ürünlerinden biridir. Şeker pancarı yalnızca bir tarım ürünü değil; birçok bölgemizde şeker fabrikaları, hayvancılıkta kullanılan küspe üretimi, yan sanayiler ve nakliye zinciriyle birlikte yüz binlerce ailenin geçim kaynağını oluşturmaktadır. Bu nedenle pancar kotası politikaları, doğrudan çiftçinin gelirini, üretim stratejilerini ve kırsal bölgelerin ekonomik sürdürülebilirliğini etkilemektedir. Son yıllarda pancar kotalarının iller bazında belirlenmesine ilişkin uygulamalar, çiftçiler tarafından yeterince eleştirilmekte; bazı illerde kotaların düşürüldüğü, bazı bölgelerde ise üretim potansiyeli olmasına rağmen pancar ekiminden fiilen vazgeçilmek zorunda kalındığı yönünde yoğun şikâyetler dile getirilmektedir. Kota politikalarının, çiftçiyi üretimden soğuttuğu; pancar yerine daha az verimli ya da daha riskli ürünlere yönelmeye zorladığı görülmektedir. Uşak ili, şeker pancarı üretimi ve buna bağlı sanayi altyapısı açısından Ege Bölgesi'nin ve Türkiye'nin ilklerinin oluştuğu, önemli merkezlerinden biridir. Uşak Şeker Fabrikası ve çevresinde oluşan üretim havzası, yıllardır binlerce çiftçinin geçim kaynağı olmuş; pancar tarımı, il ekonomisinin temel unsurlarından biri hâline gelmiştir. Buna rağmen son yıllarda Uşak'ta pancar kotasının yeterli olmadığı, çiftçilerin kota sınırlaması nedeniyle ekim alanlarını daralttığı ve pancar tarımından uzaklaştığı yönünde ciddi endişeler bulunmaktadır. Öte yandan, Türkiye'de pancar üretimi kısıtlanırken şeker ve şekerli ürünlerde ithalatın artması, kamuoyunda "yerli üretim yerine ithalatın teşvik edildiği" yönünde haklı eleştirilere yol açmaktadır. Şeker pancarı üreticisi maliyet artışları, kota baskısı ve belirsizliklerle mücadele ederken; ithalat politikalarının üretici aleyhine sonuçlar doğurup doğurmadığı tartışma konusudur. Bu durum, tarımda planlama ve gıda güvenliği açısından da stratejik riskler barındırmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye?de illere göre şeker pancarı kotası dağılımı son 5 yıl itibarıyla nasıldır? Yıllara göre il bazında kota miktarları kaç tondur? Uşak iline son 5 yıl içinde tahsis edilen şeker pancarı kotası yıllar itibarıyla ne kadar olmuştur? Bu kotalar hangi kriterlere göre belirlenmiştir? Uşak'ta şeker pancarı ekim alanları ve pancar üreten çiftçi sayısı son 5 yıl içinde nasıl değişmiştir? Uşak Şeker Fabrikası'nın son 5 yıl içindeki pancar işleme kapasitesi, fiili üretimi ve kapasite kullanım oranları nedir? Uşak ilinde pancar üretiminin desteklenmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından son 5 yıl içinde hangi destekler sağlanmıştır? Türkiye genelinde son 5 yıl içinde şeker ve şekerli ürünler ithalatı hangi miktarlarda gerçekleşmiştir? İthalat yapılan başlıca ülkeler hangileridir? Türkiye'nin aynı dönemde şeker ve şekerli ürünler ihracat miktarı ve ihracat yapılan ülkeler nelerdir? Pancar üretimi kısıtlanırken şeker ithalatının artmasının yerli üretici üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır? Şeker pancarı kotalarının belirlenmesinde çiftçi örgütlerinin, ziraat odalarının ve ilgili paydaşların görüşleri alınmakta mıdır? Uşak ve benzeri üretim potansiyeli yüksek illerde pancar kotasının artırılmasına yönelik bir planlama yapılmakta mıdır? 10- Türkiye?de şeker pancarı üretiminin sürdürülebilirliği, çiftçinin üretimde tutulması ve ithalata bağımlılığın azaltılması amacıyla Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli politikaları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 4634 sayılı Şeker Kanunu kapsamında yurt içi talebi karşılayacak miktarda şirketlere tahsis edilecek kotaların hesaplanmasında, şeker fabrikalarının pancar işleme kapasiteleri, şeker stok durumları ve bölgelerindeki pancar üretim potansiyeli gibi hususlar esas alınmaktadır. Şeker şirketlerince, kendilerine tahsis edilen ekim alanlarında, doğal kaynakların korunması, münavebe şartlarına uyum vb. kıstaslar dikkate alınarak "Pancar Üretim Kotalarının Dağıtımı ve Taahhüt Alımı Uygulama Esasları" doğrultusunda üreticilerin talep ettikleri azami miktarda pancar kotaları dağıtılmaktadır. Uşak Şeker Fabrikasına 2021 yılında 270 bin ton, 2022 yılında 220 bin ton, 2023 yılında 200 bin ton, 2024 yılında 200 bin ton ve 2025 yılında 210 bin ton pancar üretim kotası tahsis edilmiştir. Uşak Şeker Fabrikasına tahsis edilen ekim alanlarında 2021 yılında 1.770 üretici tarafından 21.600 dekar alanda, 2022 yılında 1.132 üretici tarafından 26.800 dekar alanda, 2023 yılında 1.899 üretici tarafından 36.550 dekar alanda, 2024 yılında 1.143 üretici tarafından 27.920 dekar alanda ve 2025 yılında 952 üretici tarafından 29.290 dekar alanda pancar üretimi gerçekleşmiştir. 2021-2025 yılları arasında günlük pancar işleme kapasitesi 1.800 ton olan Uşak Şeker Fabrikasının kapasite kullanım oranı 2021 yılında 9695, 2022 yılında 96104, 2023 yılında 90106, 2024 yılında "696 ve 2025 yılında Y6105'tir. İhraç amaçlı üretilen mamul ürünlerin şeker ihtiyaçlarının karşılanması için Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan şeker ithalatı 23.05.2025 tarihi itibarıyla durdurulmuş olup ihraç amaçlı mamul ürünlerin şeker ihtiyaçları, ülkemiz şeker fabrikalarında üretilen C şekeriyle karşılanmaktadır. Ülkemizin şeker politikası, yurt içi şeker talebinin yurt içi üretimle karşılanması minvalinde olup yurt içi tüketim amaçlı şeker ithalatı yapılmamaktadır. İl ve yıl bazında şeker pancarı üretim miktarı ve dış ticarete ilişkin veriler, Türkiye İstatistik Kurumunun kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Şeker pancarı kotalarının illere göre dağılımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40721, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40721-seker-pancari-kotalarinin-illere-gore-dagilimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9dabe00-090e-4c7b-83b5-019c6b95754c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.