# Van'da bulunan Kırk Değirmenler ile Şamran Kanalı'nın korunmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/40821 - **Veren:** Sinan Çiftyürek (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 19 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 166 gün sonra, 4 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f6ac6c1-3166-4b79-912a-019c7a3030cf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40821-van-da-bulunan-kirk-degirmenler-ile-samran-kanali-nin-korunmasina-iliskin > Sinan Çiftyürek (DEM Parti), 19 Şubat 2026 tarihinde 7/40821 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 166 gün sonra, 4 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Sinan ÇİFTYÜREK Van Milletvekili Urartu Kralı Menua tarafından yaklaşık 3 bin yıl önce Van'da inşa ettirilen ve uzunluğu 51 | kilometre olan tarihi Şamran (Minua) Kanalı yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Urartu Kralı Menua'nın, Van'ın Gürpınar ilçesinden başlayarak eski yerleşim merkezi olan Van Kalesi'ne su ulaştırmak amacıyla yaptırdığı Şamran/Minua Kanalı, günümüze kadar varlığını koruyabilmiş Urartu mühendisliğinin ve mimarisinin en önemli örneklerinden biridir. Ancak söz konusu kanal bugün ciddi bir bakımsızlık ve ilgisizlik içindedir. Kanalın bazı bölümleri define aramak amacıyla gerçekleştirilen kaçak kazılar nedeniyle, bazı bölümleri ise yağışlar ve uzun süredir bakım yapılmaması sebebiyle çökmüş durumdadır. Göçükler ve aşınmaların yanı İ sıra kirlilik de kanalın son yıllarda karşı karşıya kaldığı başlıca tehditler arasındadır. Kanal güzergâhı üzerinde yer alan ve "Kırk Değirmenler" olarak anılan tarihi değirmen yapıları da büyük ölçüde yapısal tahribata uğramıştır. Günümüzde 13 bağımsız yapıdan oluşan ve toplam 27 değirmeni barındıran bu alan, ciddi hasara rağmen kısmen işler durumdadır. Öte yandan, Şamran/Minua kanallarını besleyen su kaynağı, Van merkezine içme ve kullanma suyu sağlanması amacıyla önüne bentler kurularak borular aracılığıyla kent merkezine taşınmaktadır. Bu durum; doğal dengenin sürdürülebilirliği, Şamran/Minua kanallarının varlığının korunması ve kanal hattı üzerindeki tarımsal ve hayvansal üretim alanlarının sulama ihtiyacının karşılanması açısından çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Bu bağlamda; 1. Şamran/Minua Kanalı ve Kırk Değirmenler hakkında bugüne kadar Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa bu incelemeler hangi tarihlerde gerçekleşmiştir? İnceleme sonucu herhangi bir rapor yazılmış mıdır? 2. Şamran/Minua Kanalı ve Kırk Değirmenler için Bakanlığınız tarafından planlanmış herhangi bir restorasyon çalışması mevcut mudur? 3. Şamran/Minua Kanalı ve Kırk Değirmenler'in tescilli varlığı statüsü alması yönünde Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir çalışma mevcut mudur? 4. Van'ın binlerce yıllık doğal ve kültürel mirası olan Şamran/Minua Kanalı ve Kırk Değirmenler'in, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girmesi ve uluslararası fonlarla desteklenmesi için Bakanlığınız tarafından herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Van ili, Gürpınar ilçesi'nden başlayarak Edremit ilçesi sınırları içerisinde son bulan, Urartu Krallığı döneminde tarımsal amaçlı olarak yapılan, Urartu su mimarisinin en önemli eseri olan yaklaşık 55 km. uzunluğuna sahip Şamran (Menua) Kanalı, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 17.11.2005 tarihli kararı ile tescillenerek 26.04.2017 tarihli karar ile de 1. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenmiştir. Söz konusu tescilli kanal günümüzde de, eskisi gibi, ilgili kurumun yetki ve sorumluluğunda sulama ve tarımsal amaçlı olarak kullanılmaktadır. Van ili, Gürpınar ilçesi, Değirmendüzü Mahallesinde yer alan 13 adet değirmen ise (Kırk Değirmenler) 01.04.2010 tarihli Kurul kararları ile tescillenmiştir. Şamran (Menua) Kanalı'nın korunması amacı ile hazırlanan rölöve restitüsyon ve restorasyon projeleri muhtelif tarihli Kurul kararları ile uygun bulunmuştur. Şahıs mülkiyetinde bulunan 13 adet değirmene ilişkin ilgili kurul müdürlüğüne iletilen herhangi bir restorasyon projesi bulunmamakta olup 2863 sayılı Kanunun 10'uncu maddesi kapsamında onarıma ilişkin projelerin mülkiyet sahiplerince Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletilmesi halinde Koruma Bölge Kurulu gündeminde değerlendirilmesi sağlanacaktır. Şamran Kanalı'nın orta-uzun vadede UNESCO Dünya Miras Geçici Listesine önerilmesine yönelik herhangi bir çalışma yürütülmemektedir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sinan Çiftyürek (DEM Parti, Van). “Van'da bulunan Kırk Değirmenler ile Şamran Kanalı'nın korunmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40821, 19 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40821-van-da-bulunan-kirk-degirmenler-ile-samran-kanali-nin-korunmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f6ac6c1-3166-4b79-912a-019c7a3030cf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.