# Doğu Ekspresi tren bileti fiyatlarındaki artışa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4101 - **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 5 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 31 Ekim 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/110ff78e-21d4-4e2f-b5d7-018a698f6224 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4101-dogu-ekspresi-tren-bileti-fiyatlarindaki-artisa-iliskin > Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 5 Eylül 2023 tarihinde 7/4101 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 31 Ekim 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın (o Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili Türkiye'nin kültürel ve doğal zenginliklerini keşfetme hakkı her yurttaş için değerlidir ve saygı görmelidir. Bu nedenle, Doğu Ekspresi gibi önemli bir turistik tren hattının, halkın erişimini engellemeyecek bir şekilde sunulması gerekir. Yavaş seyahatin ekolojiye duyarlılık ve hızdan uzak bir yolculuk biçimi olarak kabul edildiği günümüzde, Doğu Ekspresi bu anlamda büyük bir potansiyele sahiptir. Araştırma sonuçları, yavaş seyahati tercih eden turistler için çekici bir seyahat seçeneği olarak Doğu Ekspresi'ni göstermektedir. Bu tren hattı, sadece turistler için değil, aynı zamanda yerel halk için de bir ekonomik firsat sunmaktadır. Turizm sektörünün temel unsurları olan seyahat hizmetleri ve ulaşım işletmeleri, bir destinasyona turist getiren önemli aktörlerdir. Ancak, seyahat ajansları aracılığıyla toplu bilet satışı, halkçı bir politika olmaktan uzaktır. 2019 yılında yataklı vagonda tek kişi için 400 TL olan bilet fiyatları 2022 Aralık'ında 3100 TL seviyelerine çıkmıştır. Öte yandan, turizm şirketlerine bir önceki yıl 20 bin TL civarında olan vagon fiyatları, 2023/24 kış sezonunda yoğun günlerde tek vagon için 125 bin TL olarak belirlenmiştir. Bu fiyat artışı, Doğu Turistik Ekspresi treninin bilet fiyatlarında büyük bir fark yaratmıştır. Sadece tren biletleri değil, yeme-içme, konaklama, transfer ve rehberlik gibi hizmetlerin dahil olduğu 2-3 günlük Kars gezi programının kişi başı 30 bin TL civarını bulacağı tahmin edilmektedir. Bu fiyatların nerdeyse yurt dışı tur paketlerinin fiyatlarına denk geldiği bilinmektedir. Turizm işletmeleri, acenteleri, rehberler ve tur operatörleri bu fiyat farklılığına tepki göstermektedir. Bu durum Kars ilinin turizm sektörünü canlandırmak yerine hem Kars'ta temel geleri turizm ve hizmet iş alanı olan halkı hem de Kars'a seyahat etmek işten yurttaş ve turistleri kaygılandırmıştır. TCDD'nin uygulamalarının halkı ve yerel ekonomiyi değil büyük turizm şirketlerini önceliklendirdiği düşünülmekte; bu uygulamalar, bilet fiyatlarının artmasına sebep olmakta ve halkın turistik tren seferlerine erişimini zorlaştırmaktadır. Kamu hizmeti sunan bir kurum olan TCDD'nin, biletleri doğrudan yurttaşlara sunarak adil ve şeffaf bir yaklaşımı benimsemesi; bilet fiyatlarını sadece masrafları karşılayacak bir minimum seviyede tutması beklenmektedir. Turistik Doğu Ekspresi gibi eşsiz bir seyahat deneyimi, sadece belirli ayrıcalıklı kesimin hakkı olmamalıdır. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar bağlamında Türkiye'nin her köşesini keşfetme ve kendi kültürel mirasını tanıma hakkı, her yurttaş için geçerlidir. Bu nedenle, bir kamu kurumu olarak TCDD'nin tüm biletleri doğrudan yurttaşlara kar amacı gütmeden minimum bedelle sunması elzemdir. TCDD'nin tüm biletleri doğrudan yurttaşlara ve kar amacı gütmeden minimum bedelle sunması Kars ilinin ekonomisine de büyük bir katkı sağlayacaktır. Doğu Ekspresi'nin artan popülaritesi, bu seyahat deneyimini yaşamak isteyen birçok insanı cezbetmektedir. TCDD'nin biletleri doğrudan satması ve fiyatları makul seviyelerde tutması, Kars ilinin turizm potansiyelini tam anlamıyla gerçekleştirmesine olanak tanıyacaktır. Bu, Kars ilindeki konaklama işletmeleri, restoranlar, yerel esnaf ve turizm çalışanları için önemli bir ekonomik fırsat yaratacak ve kent ekonomisinin temelini oluşturan turizmi canlandıracaktır. Bu bağlamda; 1. Doğu Ekspresi gibi önemli bir turistik tren hattının bilet fiyatlarının 2019'dan bu yana 8 katına çıkmasının sebebi nedir? 2. Tren bileti fiyatlarının 4 yılda 8 katına çıkmasının ekonomik, sosyal ve kültürel hakların kullanılmasına etkisi bağlamında nasıl değerlendiriyorsunuz? 3. TCDD'nin turistik tren seferlerinde tur şirketlerine yönelik toplu bilet satış politikası, turizmi ve yerel ekonomileri nasıl etkiliyor? Bu politikayı gözden geçirip daha adil bir yaklaşımı neden düşünmüyorsunuz? 4. Geçen yıl tur şirketlerine 20 bin TL'ye satılan vagon fiyatlarının bu yıl 125 bin TL'ye çıkartılmasının sebebi nedir? Bunun Kars turizmini ve esnafı nasıl etkileceğine dair bir çalışmanız var mıdır? 5. Bir kamu kurumu olarak neden doğrudan halka değil de büyük tur şirketlerine bilet satışı yapıyorsunuz? 6. Kars ilinin turistik potansiyelini tam anlamıyla değerlendirmek ve ekolojiyle uyumlu turizmi teşvik etmek için ne gibi önlemler almayı planlıyorsunuz? 7. Doğu Ekspresi gibi bir seyahat deneyimi, sadece yüksek gelire sahip kişilerin lüksü olmamalıdır. Her vatandaşın Kars'ın kültürel ve doğal güzelliklerini keşfetme hakkına saygı göstermek için ne tür somut adımlar atmayı düşünüyorsunuz? ## Bakanlığın cevabı Ankara-Kars parkurunda sefer yapan ve büyük ilgi gören Doğu Ekspresi'ne gelen yoğun talepleri karşılayabilmek amacıyla 29 Mayıs 2019 tarihinden itibaren, tarifeli Doğu Ekspresi"ne ilave olarak yeni bir anlayışla Turistik Doğu Ekspresi sefere konulmuştur. İllerimizin turistik potansiyelini değerlendirmek ve ekolojik turizmi teşvik etmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Bakanlığımız ve ilgili paydaşlarla devam eden çalışmalarımız kapsamında sadece Kars'ta değil turistik trenin duruş yaptığı Erzincan, Erzurum, Sivas, İliç (Kemaliye) ve Divriği'de de yerel esnafın turizm potansiyelinden faydalanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda; 2023-2024 sezonu için maliyet kalemleri de baz alınarak, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) ve TÜRSAB'a kayıtlı turizm acenteleri ile yapılan görüşmeler neticesinde ve gelen talepler doğrultusunda fiyatlandırmalar, talep yoğunluğuna göre düşük, orta ve yüksek olmak üzere 3 dönem halinde planlanmış olup, detaylı bilgilere TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesi https://www.toddtasimacilik.gov.tr/tr/duyuru/detay/293 adresinden ulaşma imkanı bulunmaktadır. Bununla birlikte, acentelerin tur paketlerine dâhil olmak istemeyen bireysel yolcuların da seyahatlerini sağlamak amacıyla her trende iki adet vagon, bilet satış sistemi üzerinden bireysel satışa sunulmaktadır. Bu sayede hem grupların hem de bireysel yolcuların seyahatleri sağlanabilmektedir. Ayrıca tarifeli Doğu Ekspresi trenleri karayolu taşımacılığı alteratiflerine göre hesaplı bir şekilde yolcularımıza hizmet vermeye devam etmektedir. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Doğu Ekspresi tren bileti fiyatlarındaki artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4101, 5 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4101-dogu-ekspresi-tren-bileti-fiyatlarindaki-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/110ff78e-21d4-4e2f-b5d7-018a698f6224 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.