# Şırnak'ta bulunan bir petrol sahasında çalışan işçilerin sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41040 - **Veren:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 17 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 178 gün sonra, 14 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e37af1a4-1f5b-4b24-a023-019c6f86f934 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41040-sirnak-ta-bulunan-bir-petrol-sahasinda-calisan-iscilerin-sendikal-haklarini-kullanmalarini > Sevda Karaca Demir (EMEP), 17 Şubat 2026 tarihinde 7/41040 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 178 gün sonra, 14 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Şımak Gabar başta olmak üzere Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında çalışan işçilerin maruz bırakıldığı çalışma düzeni; işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmaması, düşük ücret politikaları, uzun çalışma saatleri, güvencesiz istihdam ve sendikal örgütlenme hakkına müdahaleler bakımından işçilerin temel haklarının sistematik biçimde gasp edildiğini göstermektedir. Evrensel gazetesine yansıyan işçi anlatımları; kış koşullarında kişisel koruyucu ekipman verilmemesi, niteliksiz yemek hizmeti, tehlikeli ulaşım koşulları, uzun mesailer ve insanca yaşamı karşılamayan ücretler gibi sorunların yaygınlaştığını ortaya koymaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın 2024 yılına ilişkin açıklamalarına göre Şırnak'ın Gabar bölgesinde günlük petrol üretimi 75 bin varildir. Aynı dönemde sahada çalışan işçiler, uzun çalışma saatleri ve ağır mesailere rağmen ortalama 30 bin TL civarında ücretlerle çalıştırılmıştır. Üretim miktarı ve petrol fiyatları dikkate alındığında, 2024 yılında bir işçinin aylık ücretinin yaklaşık 28 saniyelik üretim değeriyle karşılanabildiği hesaplanmıştır. Bugün işçilere önerilen artışların asgari ücret düzeyinde kalması ve petrol üretiminden elde edilen gelirin büyüklüğü birlikte değerlendirildiğinde, işçilerin ücretinin karşılığı olan üretim süresinin 28 saniyenin de altına düştüğü anlaşılmaktadır. Bu tablo, Gabar'daki üretim artışına rağmen işçi ücretlerinin baskılandığını ve emek sömürüsünün derinleştiğini göstermektedir. Gabar bölgesinde işçilerin ortalama petrol işçisi ücretlerinin altında kalmasının en önemli nedenleri örgütsüzlük ve güvencesizliktir. Taşeron çalışma ve sendikasızlık, işçilerin insanca yaşam koşullarının önündeki en temel engellerdir. Batman, Şırnak Gabar ve Diyarbakır'daki petrol kulelerinde ABD sermayeli Viking Service bünyesinde çalışan işçiler 5-6 bin TI.'lik ücret artışına karşı insanca yaşayabilecekleri bir ücret, ağır çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve temel haklarının güvence altına alınması talebiyle Petrol-İş Sendikasında örgütlenme sürecine girmiştir. İşçilerin yasal çoğunluğu sağlayarak Bakanlığa başvurmasının ardından şirket yönetimi baskı ve tehditlere başvurmuş, sendikalaşmayı kırmak amacıyla "performans düşüklüğü" ve "şirket küçülmesi" gerekçelerini ileri sürerek 15 işçiyi işten çıkarmıştır. İşçiler, bu fesihlerin gerçek nedeninin sendikal www örgütlenmeyi engellemek olduğunu belirterek işten atmalara karşı petrol kulelerinde iş durdurma eylemleri gerçekleştirmiştir. Sendikalaşma sürecinin ardından yaşanan işten çıkarmalar, petrol sahalarında sendikal hakların yasadışı yollarla baskı altına alındığını göstermektedir. Yüksek riskli petrol sahalarında kamu denetimi ve gözetimi sorumluluğu büyüktür. İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması, sendikal hakların korunması ve keyfi işten çıkarmalara karşı işçilerin anayasal haklarını güvence altına almak Bakanlığınızın en temel yükümlülükleri arasındadır. Bu bağlamda; Batman, Şırnak Gabar ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında Viking Service bünyesinde çalışan 15 işçinin sendikalaşma sürecinin ardından işten çıkarılmasına ilişkin Bakanlığınız tarafından yürütülen bir inceleme var mıdır? Bakanlık kayıtlarına göre işten çıkarılan işçilerin toplam sayısı kaçtır? İşçilerin anayasal hakkı olan sendikal örgütlenme sürecinde, Petrol -İş sendikasının yasal çoğunluk yetkisini kazanmasının ardından bu yetkiyi düşürmek amacıyla yapılan işten çıkarmalara karşı Bakanlığınız tarafından hangi mekanizmalar işletilecektir? ABD sermayeli Viking Services'e sendikal örgütlenmeden dolayı, işçilerin iş hakkını fesh nedeniyle hangi yaptırımlar uygulanacaktır? . ABD sermayeli olduğu belirtilen Viking Services'in ülkemizde anayasal bir hak olan sendikalaşma özgürlüğünü işten çıkarmalar ve baskılarla engellemesine ilişkin Bakanlığınız tarafından başlatılmış bir inceleme veya soruşturma var mıdır? Varsa kapsamı nedir? Kendi ülkelerinde yasalarını tanıyan ancak ülkemizde sendikalaşma hakkı başta olmak üzere temel işçi haklarını ihlal eden yabancı sermayeli şirketlere karşı Bakanlığınız hangi idari ve hukuki adımları atacaktır? . Petrol sahalarında yaygın olduğu belirtilen taşeron çalışma düzeninin son bulması, iş güvenceli istihdamın sağlanması ve işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanması için Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır? Şımak Gabar, Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında faaliyet yürüten şirketlere yönelik son üç yıl içinde gerçekleştirilen işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimlerinin sayısı nedir? Tespit edilen ihlaller nelerdir ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Kış şartlarında çalışan işçilere uygun mont ve kişisel koruyucu ekipman sağlanmaması işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı değil midir? Bu konuda başlatılmış bir inceleme var mıdır? Petrol kulelerinde günlük çalışma sürelerinin fiilen 12 saate ulaştığı belirtilmektedir. Fazla mesai uygulamalarının yasal sınırlar içinde olup olmadığı nasıl denetlenmektedir? Yemek hizmetlerinin hijyen ve besin değeri açısından yetersiz olması nedeniyle işçilerin aç çalışmak zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Alt işverenler aracılığıyla verilen hizmetler ne .sıklıkla denetlenmektedir? Gabar bölgesinde günlük milyonlarca dolarlık üretim yapılmasına rağmen işçi ücretlerinin yoksulluk sınırının altında kalması düşük ücret politikalarının bir sonucu olarak değerlendirilmekte midir? Bu ücret politikalarının kamuoyunda "Erdoğan-Şimşek ekonomi programı" olarak ifade edilen ekonomi politikalarıyla ilişkisi nedir? Bakanlığınız bu kapsamda düşük ücret rejimine karşı bir adım atacak mıdır? Petrol sahalarında yaşanan iş kazaları ve iş cinayetleri karşısında Bakanlığınızın yürüttüğü önleyici politika ve denetim mekanizmaları nelerdir? Mevcut uygulamalar neden yeterli sonuç üretmemektedir? Yüksek üretim değerine sahip enerji sahalarında çalışan işçilerin ücret, barınma, ulaşım ve işçi sağlığı ve iş güvenliği koşullarının insanca yaşam standartlarına uygun hale getirilmesi için Bakanlığınızın somut bir planı bulunmakta mıdır? TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23 13. Emek Partisinin yürüttüğü "Barajsız Sendika, Yasaksız Grev, Güvenceli İş" kampanyası kapsamında, on binlerce işçinin imzasıyla TBMM gündemine taşınan ve bu çerçevede hazırlanan kanun teklifine ilişkin Bakanlığınızın görüşü nedir? Sendikal barajların kaldırılması ve güvenceli istihdamın yaygınlaştırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? TBMM İletişim: 0312 420 60 22-23 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 04.03.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1809371 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA tarafından yöneltilen 7/41040 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır Sosyal taraflarla yapılan istişarelerle birlikte Uluslararası Sözleşmeler ile AB normları dikkate alınarak, sendikal hak ve özgürlüklere dair evrensel ilkeler göz önünde bulundurularak düzenlenen 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 7/11/2012 tarihli ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İşçilerin sendikal talepleri hususunda; Bakanlığımız tarafından düzenlenen 'Çalışma Meclisi" ve "Üçlü Danışma Kurulu Alt Çalışma Grubu' toplantılarında, sosyal tarafların da görüşleri alınarak çalışmalar yürütülmektedir. Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Anılan hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür. Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında | sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fikrasının (0) bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliği'nde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup, işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir. Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı tefiişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır likte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. " Prof. Dr. Vedat 1 N Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Şırnak'ta bulunan bir petrol sahasında çalışan işçilerin sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41040, 17 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41040-sirnak-ta-bulunan-bir-petrol-sahasinda-calisan-iscilerin-sendikal-haklarini-kullanmalarini (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e37af1a4-1f5b-4b24-a023-019c6f86f934 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.