# Bazı çeviri eserler ile ilgili iddialara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41075 - **Veren:** Sırrı Sakik (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 17 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 14 Nisan 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ff65e5de-7f9f-46b5-b92c-019c6f7ac9a1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41075-bazi-ceviri-eserler-ile-ilgili-iddialara-iliskin > Sırrı Sakik (DEM Parti), 17 Şubat 2026 tarihinde 7/41075 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 14 Nisan 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Sırrı SAKIK Ağrı Milletvekili Kürt tarihi ve kültürüne ilişkin çok sayıda belge, eser ve kültürel unsurun Türkiye'de çeşitli biçimlerde ya yok sayıldığı ya da tahrif edildiğine dair iddialar kamuoyuna yansımaktadır. Çeviri eserlerde "Kürt" ifadesinin farklı kavramlarla değiştirildiği; bazı tarihi metinlerde etnik ve kültürel referansların dönüştürüldüğü yönünde örnekler paylaşılmaktadır. Yakın dönemde Kilis'te bulunan "Kürtler Camii"nin adının "Türkler Camii" olarak değiştirildiği; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan "İslam Ansiklopedisi"nde Kürt şahsiyetlere ve Kürt kültürüne ilişkin bazı maddelerde eksik, hatalı veya tartışmalı aktarımlar bulunduğu ortaya çıktı. Ayrıca İslam tarihçisi İbnü"l-Esir'in eserlerinin sonradan Mardin'de rektör yapılan bir akademisyen tarafından yapılan çevirilerinde metinde yer alan "Kürtler" İ ifadesinin "Türkler" şeklinde değiştirildiği yönündeki haberler de kamuoyunda yer almıştır. | Son olarak, Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı Harita Genel Müdürlüğü tarafından basılan Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk adlı eserindeki haritada yer alan "Ardü"l Ekrad" (Kürtlerin ülkesi/toprakları) ifadesinin yeni baskılarda çıkarıldığı ortaya çıktı. Bu tahrifatlar, ülkenin toplumsal barışı, tarihsel ve kültürel mirasın korunması, akademik dürüstlük, bilimsel ve kamusal yayıncılık ilkeleri bakımından ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda; . Bakanlığınız tarafından yayımlanan ders kitapları, ansiklopediler ve yardımcı kaynaklarda etnik ve kültürel referansların değiştirilmemesi ve tarihsel doğruluğun korunması için hangi bilimsel denetim mekanizmaları işletilmektedir? . "İslam Ansiklopedisi" başta olmak üzere Bakanlığınıza bağlı yayınlarda Kürt tarihine ve şahsiyetlerine ilişkin içeriklerin eksik ya da hatalı olduğu yönünde herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? . Çeviri eserlerde özgün metinde yer alan etnik veya tarihsel ifadelerin değiştirilmesini önlemeye yönelik bir editoryal ilke veya yaptırım mekanizması mevcut mudur? . Kamu kurumları tarafından basılan tarihi eser ve haritalarda yer alan kavramların çıkarıldığı ya da değiştirildiği iddiaları hakkında Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Varsa bu konuda bir girişimde bulunulmuş mudur? . Türkiye'de farklı halklara ve kültürlere ait tarihsel mirasın korunması ve doğru aktarılması amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir çalışma bulunmakta mıdır? . Akademik ve tarihsel içeriklerde yapılan tahrifat iddialarının araştırılması için bağımsız bir bilim kurulu oluşturulması düşünülmekte midir? . Okullarda okutulan tarih derslerinde milyonlarca Kürt yurttaşın tarihini de anlatacak bir çalışmanız var mı? ## Bakanlığın cevabı c) 11/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815208 sayılı yazınız. ç) 11/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815214 sayılı yazınız. YÜZYILI MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN AU.../01y/2026 7141075 GEN? 7)410$5 Gv 3 7)u1375 OX 119 7)01 236 OX 119 7 (41319 oc 119 7 ful289 Ge 7) 41 483 13 Ju $u a Gİ E> 7 (UU87 GC 13 7/4143 GLA Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)"'de kayıtlı yazıyla iletilen Ağrı Milletvekili Sırrı SAKIK"ın 7/41075, Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN'ın 7/41085, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/41375, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/41376, Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN"ın 7/41377, Sakarya Milletvekili Ümit DİKBAYIR'"ın 7141380, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/41483, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'"'ın 7/41484, Tekirdağ Milletvekili Selcan TAŞCI'nın 7/41487, Kayseri Milletvekili İsmail ÖZDEMİR'in 7/41489, İstanbul Milletvekili Doğan BEKİN'in 7/41611 ve Mersin Milletvekili Burhanettin KOCAMAZ'ın 7/41618 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur. Milli Eğitim Bakanı 7fugu Ge M3 Ek: Bilgi (20 Sayfa) 7Ziyıcış G" Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Bilgi içinn Ümit KARAKAYA 241075 ©Cİİ7 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI Yaa dir ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ücretsiz şekilde dağıtılan ders kitapları ve eğitim araçları; 14.10.2021 tarihli ve 31628 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği'nin "Ders kitaplarının nitelikleri" başlıklı 6. maddesi gereğince Anayasa ve diğer mevzuatın yanı sıra bilimsel yeterliğe uygun olarak eğitim ve öğretim programının bütünleşik yapısı çerçevesinde programın amaçları ve kapsamını karşılayacak şekilde hazırlanır. Söz konusu araçlar; öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin ölçülmesi ile biçimlendirici ve geliştirici ölçme ve değerlendirme etkinliklerini içerecek şekilde, dil ve anlatım yeterliği taşıyan, öğrencilerin gelişim özelliklerini dikkate alan, dersin türüne ve içeriğine göre yaş/sınıf seviyesine uygun olarak etkili bir öğrenme-öğretme sağlayan nitelik ve nicelikte ve elektronik içerik desteğini de kapsayan biçimde hazırlanır. Bununla birlikte ders kitapları ve eğitim araçlarının hazırlanması, incelenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde kullanılan ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 15.10.2024 tarih ve 117172165 sayılı Kurul Mütalaası ile uygun bulunan "TYMM Ders Kitapları ile Bunlara Ait Elektronik İçeriklerin ve Eğitim Araçlarının İncelenmesinde Değerlendirmeye Esas Olacak Kriterler ve Açıklamalar" içerisinde yer alan ilgili maddeler aşağıda sunulmuştur: " Anayasa'da ve Milli Eğitim Temel Kanunu'nda açıkça hükme bağlanmış eşitlik ilkesi gözetilerek temel insan hak ve özgürlüklerini destekleyen ve her türlü ayrımcılığı reddeden bir yaklaşımla hazırlanmalıdır. " Ders kitabı ve eğitim aracı eşitlikçi ve kapsayıcı şekilde tasarlanmalı, bireylerin hak ve özgürlüklerini ihlal edebilecek herhangi bir unsur bulundurmamalıdır. e İçerikte çoğulculuk ilkesi gözetilmelidir. e İçerikte ırk, renk, dil, din, siyasi tercih, etnik köken, mülkiyet veya başka herhangi bir ayrım gözetilmeksizin evrensel insan haklarının herkes için geçerli olduğu ilkesi esas alınmalıdır. " Konuların işlenişinde veya örneklerde, insanların betimlenmesi ve olayların sunulmasında toplumsal eşitlik ilkesi gözetilmelidir. e İçerik oluşturulurken toplumun tüm kesimlerine hitap edilerek toplumsal temsiliyet dikkate alınmalıdır. e İçerikte din ve vicdan hürriyeti, düşünce ve ifade özgürlüğü, adalet, toplumsal barış ve insan hakları gözetilmelidir; bu anlayışı bozan herhangi bir ifade veya ima yer almamalıdır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI ilme Gnl " İçerik rol, statü ve kuşaklar arası çatışma oluşturmayacak mahiyette olmalıdır. " Toplumsal kesimlerin düşünce ve inanç biçimini, siyasi görüş ve felsefi tercihini küçük düşürebilecek, ön yargı ile değerlendirilmesine yol açabilecek anlatımlara yer verilmemelidir. • İçerikte tarafsızlık ilkesi gözetilerek kişileri ve toplulukları aşağılayıcı, dışlayıcı, etiketleyici veya aşırı yüceltici ifadeler bulunmamalıdır. " İçerikte farklı kültürel ve etnik yapılar ile yerel-yöresel ayrıntılar, din ve mezhep kaynaklı özellik ve davranışlar üzerinden gidilecek genellemelere yer verilmemelidir. e İçerikte gelir düzeyine veya sosyal konuma göre bireyi aşağılayacak ya da yüceltecek ifade, kinaye, ima yer almamalıdır. " İçerikte bireysel, sosyal, mesleki kimlikleri ve kişilikleri küçülten herhangi bir ifade veya ima yer almamalıdır. e İçerik bilimsellik ilkesi gözetilerek oluşturulmalıdır. e İçerik geçerli, güvenilir, güncel ve objektif kaynaklara dayandırılmalı; kavram yanılgısı, hatalı genelleme, tutarsızlık ve çelişkiye yol açabilecek bilgi ve ifade tarzı barındırmamalıdır. " Görüş ve kanaat niteliğinde olan bilgilerin kullanılması durumunda bilginin kaynağı belirtilmeli ve bunlara kaynakçada yer verilmelidir. " Bilimsel ve genel kabul görmüş çeviriler tercih edilmelidir. " Kavram, terim, sembol, tercüme, sesletim vb. unsurların kullanımında, kitap genelinde ve takım hâlindeki kitaplar (ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı) arasında tutarlılık olmalıdır. " İçerikte bilgi hatası bulunmamalıdır. " Konuanlatımı, tanım, açıklama, örnek, gösterim, etkinlik, deney, şema, grafik, tablo, terim, sembol, kısaltma vb. içerikler hata içermemelidir. " İçerikte bilgi eksikliği bulunmamalıdır. e o Konuanlatımı, tanım, açıklama, örnek, gösterim, etkinlik, deney, şema, grafik, tablo, terim, sembol, kısaltma vb. içerikler eksiklik içermemelidir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında tarih dersi öğretim programları; bilimsel esaslar, pedagojik ilkeler ve ülkemizin tarihsel birikimini bütüncül bir bakış açısıyla ele alma yaklaşımı doğrultusunda hazırlanmakta ve uygulanmaktadır. Hâlihazırda yürürlükte bulunan tarih dersi öğretim programlarında, öğrencilerin tarihsel süreçleri çok yönlü biçimde değerlendirebilmelerini sağlayacak içerik ve kazanımlara yer verilmekte olup soru önergesinde ifade edilen kapsamda belirli bir toplumsal kesimin tarihinin AZE T.C. çan Y MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN ğE — Gelieti N YÜZYILI N m " Strateji Geliştirme Başkanlığı ho ayrıca ele alınmasına yönelik özel bir çalışma veya program geliştirme faaliyeti Bakanlığımız tarafindan yürütülmemektedir. --- **Kaynak gösterme:** Sırrı Sakik (DEM Parti, Ağrı). “Bazı çeviri eserler ile ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41075, 17 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41075-bazi-ceviri-eserler-ile-ilgili-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ff65e5de-7f9f-46b5-b92c-019c6f7ac9a1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.