# Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41222 - **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 25 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 4 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9427860f-d2f5-4dc3-b541-019c95d0f77c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41222-kurtcenin-kamusal-hizmetlerde-kullanimina-iliskin > Mahmut Dindar (DEM Parti), 25 Şubat 2026 tarihinde 7/41222 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 4 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96" ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Mahmut DİNDAR Van Milletvekili Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 1999 yılından bu yana 21 Şubat gününü, uluslararası uzlaşıyı, kültürel çeşitliliği ve çok dilliliği desteklemek amacıyla "Uluslararası Anadil Günü" olarak ilan etmiştir. Söz konusu günün ortaya çıkışı Pakistan Devleti'nin Bengal diline yönelik yasaklayıcı, engelleyici öve asimilasyoncu politikalarına karşı Bengal halkının direnişine dayandırılmaktadır. Dünyanın birçok yerinde tekçilik, ırkçılık ve aşırı milliyetçilik etkisi nedeniyle ulus devletler; halkların doğal dillerinin sınırlandırılması, kullandırılmaması, geliştirilmemesi amacıyla politikalar geliştirmektedir. UNESCO'nun "Tehlike Altındaki Diller Atlası" verilerine göre ise dünya genelinde konuşulan yaklaşık 7.000 dilin yüzde 4'ü korunaklı ve güvence altında olmayıp yok olma riski ile yüz yüzedir. Bu kapsamda 30'dan fazla farklı dilin konuşulduğu Türkiye'de risk altında olan dil sayısının 18 civarında olduğu ve yıllar içerisinde en az 3 dilin "konuşan hiç kimse kalmadığı için ortadan kaybolduğu" ifade edilmektedir. Dillerin yaşamın her alanında kullanımına imkan sağlamak, yok olmalarının önüne geçmek için alınabilecek en uygun tedbirdir. Özellikle anadilleriyle eğitim, sağlık ve diğer kamusal hizmetlere erişmeyen milyonlarca yurttaşın Türkiye'de yıllardır yaşadığı bilinmektedir. Anadilin etkili bir şekilde öğrenimi diğer dillerin de öğrenimini etkilemektedir. Türkiye'de yıllardır sürdürülen "yabancı" dil eğitiminin başarısızlığının en önemli nedeni; yurttaşların ana diline ilişkin eğitim başta olmak üzere kamusal hizmet sunumunun eksik olmasıdır. Özellikle Kürtçe konuşan milyonlarca yurttaşın birçok kamu kurumunun hizmetlerinden bihaber olduğu, hizmet sunumu sırasında taleplerini doğru bir şekilde aktaramadığı, birçok zaman hak kayıplarının yaşandığı bilinmektedir. Bakanlığınızın veya size bağlı kurumların görev alanında Kürtçe dilinin tanınması ve kullanım alanlarının çoğaltılması Türkiye'de yaşayan Kürt yurttaşların temel haklarından biri olarak görülmelidir. Bu bağlamda: 1. Türkiye'de kaç farklı anadil mevcuttur? Yok olma riski altında olan diller hangileridir? Yok olmalarını önlemek amacıyla Bakanlığınızca hangi tedbirler alınmaktadır? 2. Bakanlığınızın desteklediği sinema filmleri içerisinde Kürtçe dili ile çekilmiş filmlere ayrılan destek miktarı ne kadardır? 3. Türkiye'de Kürtçe lehçeleri ile yayınlanan dergi, gazete ve diğer periyodik yayınların sayısı kaçtır? 4) 2002-2026 yılları arasında yayınlanan Kürtçe kitapların sayısı kaçtır? Bu kitaplar kamuya ait satış ve sergi yerlerinde erişilebilir durumda mıdır? 5) Türkiye'de Kürtçe yayın yapan TV, Radyo ve Kürtçe yayımlanan programı sayısı kaçtır? 6) Kürtçe TV ve radyoların yararlandığı destekler nelerdir? 7) Türkiye tanıtım çalışmalarında Kürtçe dili versiyonları mevcut mudur? Hangi dillerde Türkiye tanıtılmaktadır? 8) Yerli ve yabancı Kürt turistler için havalimanlarında Kürtçe danışmanlık birimleri mevcut mudur? 9) Türkiye'de sefer yapan uçak, metro ve tren hatlarında hangi dillerde sesli ikaz ve uyarılar yapılmaktadır? Bu diller içerisinde Kürtçe var mıdır? Yoksa eklenmesi planlanmakta mıdır? 10) Türkiye?de konuşulan ana dillerin korunması, yok olmasının önüne geçilmesi ve bu dillerde var olan tarihi-kültürel mirasın gelecek kuşaklara taşınması amacıyla hangi tedbirleri alıyorsunuz? 11) Bakanlığınız kapsamında Türkçe dışında anadili olan yurttaşların ve yabancıların temel kamu hizmetlerine erişimi ve haklarının korunması amacıyla resmi dil olan Türkçe dışında hangi dillerde hizmet sunulmaktadır? 12) Önceki kuşaklarda Türkçe konuşamayan yurttaşların kendi çocuk ve torunlarına ana dillerini, kültürel miraslarını aktarabilmeleri amacıyla hangi tedbirleri alacaksınız? 13) Milyonlarca yurttaşın ana dili olan Kürtçe'nin korunması amacıyla Bakanlığınızın aldığını tedbirler nelerdir? 14) Bakanlığınız kapsamında anadili sadece Kürtçe olan yazar, şair, tiyatrocu ve diğer sanat gruplarına hizmet sunumunda yaşanan sorunlara dair bakanlığınızın bir araştırması mevcut mudur? 15) Bakanlığınızın hizmet sunduğu birimlerde ana dili sadece Kürtçe olan yurttaşlara nasıl hizmet sunulmaktadır? Bu kişilerin temel hak ve hürriyetlerinin korunması amacıyla tercüman desteği sağlanmakta mıdır? Kürtçe konuştukları için ayrımcılığa maruz kalmamaları için hangi tedbirler alınmaktadır? 16) Bakanlığınız bünyesinde istihdam edilen Kürtçe tercüman sayısı kaçtır? 2026 yılı içerisinde planlanan ilave Kürtçe Tercüman istihdamı sayısı kaçtır? 17) Bakanlığınızın çağrı merkezi ALO 176'yı arayanlara Türkçe dışında hangi dillerde hizmet sunulmaktadır? Anadili sadece Kürtçe olan yurttaşlara Kürtçe destek verilmekte midir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü)'ca; ISSN (Uluslararası Standart Süreli Yayın Numara) zorunlu uygulama olmayıp, Yayın Standartları ve Derleme Bilgi Sistemine kayıtlı, 2002-2026 (1 Ocak-28 Şubat) yılları arasında ISSN almış Kürtçe süreli yayın sayısı 72'dir. 2002-2026 yılları arasında Kürtçe olarak yayımlanmak üzere ISBN (Uluslararası Standart Kitap Numarası) alan yayın sayısı 5.180'dir. ISBN'de zorunlu uygulama olmayıp, yayınlanma öncesinde atanmaktadır. Bakanlığımızca, Türk kültür, sanat ve edebiyatını ulusal ve uluslararası alanda tanıtmak ve gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla Bakanlığımız "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" kapsamında 1952 yılından bu yana yayım faaliyetlerini yürütmektedir. Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi ile Bakanlığımız ülkemizin kültürel, edebi, tarihi ve sanatsal değerlerini tanıtılması, geniş kitlelere ulaştırılması ve özellikle gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanmaktadır. Bakanlığımız, asırlardır ortak bir kültürel zeminde ve manevi bağlarla bir arada yaşayan toplulukların kültürümüze sağladıkları katkıların görünür kılınmasına yönelik olarak, edebiyat ve sosyoloji alanlarında önemli çalışmalar yürütmektedir. Bu doğrultuda Kürtçenin klasik eserleri 2010 yılından itibaren yayımlanmaktadır. Bu kapsamda, 2010 yılından 2025 yılına kadar 17 başlıkta klasik Kürtçe eser yayımlanmıştır. Bakanlığımız ile Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü iş birliğinde Aleksandre Jaba Koleksiyonu'nda yer alan 69 Kürtçe eser, Türkçe ve Kürtçe inceleme metinleriyle birlikte 15 cilt hâlinde 2025 yılında yayımlanmış olup bu çalışma ile birlikte Bakanlığımız tarafından 2010-2025 yılları arasında yayımlanan Kürtçe eser sayısı 18 başlığa ulaşmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı yayınları olarak yayımlanan Kürtçe klasik eserler, Bakanlığımızca katılım sağlanan uluslararası kitap fuarlarında Bakanlığımız ulusal stantlarında sergilenmekte ve Bakanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren Geleneksel El Sanatları Satış mağazasında ve online satış mağazasında (Www.ges.gov.tr) satışa sunulmaktadır. 2022 yılından bu yana düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında, Sur Kültür Yolu Festivali'nde iki kez ve Van Kültür Yolu Festivali'nde bir kez, yayımlanan Kürtçe eserlerin tanıtımına yönelik etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Öte yandan, Süryani edebiyatı ve teolojisi açısından önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyan Mor Efrem'in teolojik şiirlerini içeren Kutsal Ruhun Kavalı adlı eser, Süryanice-Türkçe olarak 2012 yılında Bakanlığımızca yayımlanmıştır. Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)'ca; Sinema Genel Müdürlüğünce, son 10 yıl içerisinde Kürtçe ağırlıklı, Kürtçe diyalog içeren ve tamamı Kürtçe olan 8 kısa film, 6 belgesel, 1 çekim sonrası ve İ uzun metrajlı sinema film yapım projesi olmak üzere 16 yapıma destek sağlanmıştır. Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel MüdürlüğüY'ca; Türkiye'nin turizm ürünlerini, temalarını ve destinasyonlarını tanıtan GoTürkiye internet platformunda ülkemizin 7 bölgesi ve 81 ili yer almakta olup toplamda 105 destinasyon ve 60 farklı deneyim ürünü tanıtılmaktadır. Tanıtım faaliyetleri esas itibarıyla yurt dışı hedef kitlelere yönelik olarak yürütülmekte olup içeriklerin dil seçenekleri, hedef pazarların öncelikleri, erişim kapasitesi ve dünyada yaygın kullanılan diller dikkate alınarak belirlenmektedir. Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda; 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Yayın dili" başlıklı 5'inci maddesinde; "(1) Yayın hizmetlerinin Türkçe yapılması esastır. Ancak, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir. Yayınlar seçilen dilin kurallarına uygun olarak yapılmak zorundadır. Bu yayınlara ilişkin usul ve esaslar Üst Kurulca yönetmelikle belirlenir." ve Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in "Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde yapılacak yayınların usul ve esasları" başlıklı 7'nci maddesinde yer alan; "(1) Yayın hizmetlerinin Türkçe yapılması esastır. Ancak, Türkçe dışındaki dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir. Yayınlar seçilen dilin kurallarına uygun olarak yapılmak zorundadır. (2) Medya hizmet sağlayıcıların farklı dil ve lehçelerde yayın yapabilmeleri, Üst Kurulun bu Yönetmelik hükümlerine göre vereceği izne tabidir. Üst Kurul izni olmadan bu dil ve lehçelerde yayın yapılamaz. (3) Farklı dil ve lehçelerde yayın yapmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar; yayın yapmak istedikleri dil ve lehçeleri, bu dil ve lehçelerde yayınlanacak program türlerini, bu programların, günlük yayın akışı içindeki yerleşimini ve aylık yayın planlarını belirleyen yönetim kurulu kararı ile birlikte Üst Kurula başvururlar. (4) Yayın lisansına sahip olan ve farklı dil ve lehçelerde yayın yapmak isteyen medya hizmet sağlayıcıların talepleri, yayın alanı, teknik imkânlar ve talep edilen dil ve lehçelerde yayın yapan diğer kuruluşlar da göz önünde bulundurularak Üst Kurul tarafından değerlendirilir ve uygun görülmesi hâlinde bu dil ve lehçelerde yayın yapma izni verilir. (5) Farklı dil ve lehçelerdeki münferit müzik eserleri, sinema filmleri, ticari iletişim ve isteğe bağlı yayın hizmetleri için izin şartı aranmaz. (6) Farklı dil ve lehçelerde Üst Kuruldan yayın yapma izni alan medya hizmet sağlayıcılar, yayınlarını, Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkartılan yönetmeliklere, Üst Kurulun öngördüğü diğer yükümlülüklere uygun olarak yapmakla yükümlüdürler." hükümleri çerçevesinde; Kürtçe, Kurmanci ve Zazaca dil ve lehçelerinde 1Vi radyo, 5'i televizyon, 6'sı ise hem televizyon hem de radyo olmak üzere Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan yayın izni ve/veya yayın lisansı bulunan 22 medya hizmet sağlayıcı kuruluş bulunmaktadır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41222, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41222-kurtcenin-kamusal-hizmetlerde-kullanimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9427860f-d2f5-4dc3-b541-019c95d0f77c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.