# 2019'dan bu yana Şanlıurfa ilinden toplanan vergilere ve Şanlıurfa'ya yapılan kamu yatırımlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41466 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 27 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 8 Mayıs 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1877e6e-fe9d-4d3f-b1b4-019cb2b77c2d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41466-2019-dan-bu-yana-sanliurfa-ilinden-toplanan-vergilere-ve-sanliurfa-ya-yapilan-kamu-yatirim > Mahmut Tanal (CHP), 27 Şubat 2026 tarihinde 7/41466 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 8 Mayıs 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafınd Şanlıurfa; tarım, sanayi ve ticaret potansiyeliyle ülke ekonomisine önemli katkı sunan, genç ve hızla artan nüfusu nedeniyle kamu hizmeti ihtiyacı yüksek olan bir il olmasına rağmen, kamu yatırımlarının düzeyi bakımından uzun yıllardır geri bırakıldığı yönünde yaygın ve somut nitelikli şikâyetler bulunmaktadır. Sulama projelerinin tamamlanmaması, enerji altyapısındaki yapısal sorunlar, sağlık ve eğitim yatırımlarındaki yetersizlikler, ulaşım projelerindeki gecikmeler ve kişi başına düşen kamu yatırımlarının düşük seviyede kalması; bölgede ekonomik gelişmeyi sınırlamakta, sosyal refahı olumsuz etkilemekte ve bölgesel eşitsizlikleri derinleştirmektedir. Devlet bütçesinin hazırlanması ve uygulanmasında kaynakların bölgesel adalet, kamu yararı ve kalkınma hedefleri doğrultusunda dağıtılması anayasal bir zorunluluktur. Kamu kaynaklarının kullanımında planlama, ölçülülük, eşitlik ve bölgesel denge ilkeleri idari tercih değil, anayasal yükümlülüktür. Anayasa'nın 10 uncu maddesi eşitlik ilkesini, 73 üncü maddesi vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımını, 166 ncı maddesi planlı kalkınmayı ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının giderilmesini, 127 nci maddesi ise yerel yönetimlerin mali imkânlarının güçlendirilmesini açıkça öngörmektedir. Şanlıurfa'dan toplanan vergiler ile Şanlıurfa'ya yönlendirilen kamu yatırımlarının yıllar itibarıyla karşılaştırmalı biçimde açıklanması, yatırım önceliklerinin nesnel ölçütlere dayanıp dayanmadığının ortaya konulması ve bölgesel kalkınma politikalarının somut sonuçlarının değerlendirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu bağlamda; 1. 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Şanlıurfa ilinden toplanan toplam vergi tutarı ne kadardır? Bu tutarların Türkiye toplam vergi gelirleri içindeki oranı nedir? 2. Aynı yıllarda Şanlıurfa ilinde merkezi yönetim bütçesinden yapılan toplam kamu yatırım tutarı ne kadardır? Bu yatırımların sektörlere göre dağılımı nedir? 3. 2019-2025 yılları arasında Şanlıurfa'da kişi başına düşen kamu yatırımı miktarı ne kadardır? Bu miktarın Türkiye ortalaması ile karşılaştırması nasıldır? 4. Aynı dönem itibarıyla Şanlıurfa'nın kişi başına kamu yatırımı bakımından 81 il içindeki yıllara göre sıralaması kaçıncıdır? lab GAP kapsamında Şanlıurfa'da planlanan sulama, enerji ve altyapı projelerinden hangileri tamamlanmıştır? Hangileri devam etmektedir? Hangileri ertelenmiş veya yatırım programından çıkarılmıştır? Şanlıurfa'da sağlık, eğitim, ulaşım ve tarım altyapısı alanlarında son 7 yıl içinde iptal edilen, ertelenen veya yatırım programından çıkarılan projeler var mıdır? Varsa her bir projenin adı, yılı ve iptal gerekçesi nedir? Şanlıurfa'nın nüfus büyüklüğü, demografik yapısı, ekonomik katkısı ve sosyal ihtiyaçları dikkate alınarak merkezi yatırım programlarında özel bir planlama veya pozitif ayrımcılık uygulanmış mıdır? Bölgesel kalkınma politikaları kapsamında Şanlıurfa'nın sosyo-ekonomik gelişmişlik göstergelerini iyileştirmek amacıyla 2026-2030 döneminde planlanan kamu yatırım tutarı ne kadardır? Bu yatırımların sektörlere göre dağılımı nedir? Şanlıurfa'nın elektrik altyapısı, sulama birlikleri, içme suyu sistemleri ve ulaşım altyapısının iyileştirilmesi amacıyla merkezi bütçeden ayrılan mevcut kaynaklar yeterli midir? Yetersiz ise bu kaynakların artırılmasına yönelik bir plan veya program bulunmakta mıdır? Şanlıurfa'nın vergi katkısı ile kamu yatırımı düzeyi arasında ortaya çıkan farklılıkların giderilmesi, bölgesel eşitsizliklerin azaltılması ve yatırım dağılımında adaletin sağlanması amacıyla hazırlanmış somut, takvimlendirilmiş ve bütçelendirilmiş bir politika veya eylem planı var mıdır? Şanlıurfa"ya yapılan kamu yatırımlarına ilişkin veriler hangi kurum veya kurumlar tarafından derlenmekte ve yayımlanmaktadır? Bu verilerin hesaplanma yöntemi ve veri kaynakları nelerdir? 2019-2025 döneminde Şanlıurfa için yatırım programına alınan projelerin öngörülen bütçeleri ile fiilen gerçekleşen harcama tutarları ne kadardır? Gerçekleşme oranları proje bazında nedir? Şanlıurfa'da yatırım programına alınmasına rağmen geciken, durdurulan veya iptal edilen projeler bakımından idari, mali veya teknik sorumluluk tespitine yönelik herhangi bir inceleme, soruşturma veya denetim yapılmış mıdır? Yapılmış ise bu inceleme veya soruşturmalar sonucunda sorumlu olduğu belirlenen kamu görevlileri veya diğer kişiler hakkında idari işlem, disiplin yaptırımı veya adli işlem tesis edilmiş midir? Edilmiş ise bunların sayısı, niteliği ve sonucu nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL 'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Merke Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12,.M Blok, Kat: 3-4 . 7141466 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Mahmut TANAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Uygulanmakta olan teşvik sistemi ile Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi Uygulamaları ve Bölgesel Teşvikler ana başlıkları altında bölgelere, konulara ve yatırımlara farklı yoğunlukta teşvikler sağlanmaktadır. Teşvik unsurları; katma değer vergisi iadesi ve indirimi, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işçi ve işveren hissesi desteği, faiz ve kar payı desteği, yatırım yeri tahsisi, enerji tüketim harcamalarının karşılanması, ücret desteği sağlanması, yatırıma ortak olunması, alım garantisi, alt yapı yatırım desteği, faiz hibe desteği gibi birçok bileşenden oluşmaktadır. Sağlanan teşviklerden olan indirimli kurumlar vergisi ile yatırımcılara, yatırım yapılan bölgeye, yatırım büyüklüğüne ve yatırım konusuna göre farklı oranlarda destek sağlanmaktadır. İlgili şartları sağlamaları koşuluyla tüm mükellefler bu teşviklerden yararlanabilmektedir. Diğer taraftan, yıllar ve iller itibarıyla toplanan vergi gelirlerine ilişkin bilgiler "htips://muhasebat.hmb.gov.tr/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Bakanlığımız tarafından yürütülen çeşitli proje ve yatırımlar ile söz konusu proje ve yatırımların durumlarına ilişkin bilgilere, Strateji ve Bütçe Başkanlığının internet adresinde yer alan yıllık Yatırım Programlarından ve Bakanlığımız bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarımızın internet adreslerinde yayımlanan yıllık faaliyet raporlarından erişilebilmektedir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruvnergeleriy.hmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “2019'dan bu yana Şanlıurfa ilinden toplanan vergilere ve Şanlıurfa'ya yapılan kamu yatırımlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41466, 27 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41466-2019-dan-bu-yana-sanliurfa-ilinden-toplanan-vergilere-ve-sanliurfa-ya-yapilan-kamu-yatirim (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e1877e6e-fe9d-4d3f-b1b4-019cb2b77c2d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.