# E-haciz uygulamasının kapsam ve yöntemine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/41588
- **Veren:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 4 Mart 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 7 Mayıs 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b90330cb-735d-49d9-89d6-019cbe5ab593
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41588-e-haciz-uygulamasinin-kapsam-ve-yontemine-iliskin

> Kadim Durmaz (CHP), 4 Mart 2026 tarihinde 7/41588 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 7 Mayıs 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederi

Kadim Durmaz

Esnaf ve sanatkârlarımız; artan maliyetler, daralan talep ve finansmana erişimdeki güçlükler nedeniyle ciddi bir sıkışıklık yaşamaktadır. Bu tabloyu ağırlaştıran unsurlardan biri de, vergi borçları başta olmak üzere kamu alacaklarına ilişkin e-haciz uygulamalarının kapsam ve yöntemidir. Uygulamada borcun tahsilini kolaylaştırmak yerine; esnafın banka hesaplarının topyekün bloke edilmesi, günlük ticareti çevirmek için zorunlu olan nakit akışının kesilmesi ve hatta borcunu ödemek amacıyla hesaba yatırdığı paranın dahi blokeye takılması gibi durumlar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, tedarikçi ödemesinden kiraya, personel giderinden faturalara kadar temel yükümlülüklerin aksamasına; çek-senet zincirinin kırılmasına ve işyerlerinin faaliyetinin durma noktasına gelmesine yol açmaktadır.

Öte yandan esnaf; borcunu kapatmak için varlığını satmak istese bile, taşınmaz/varlık üzerindeki hacizler nedeniyle satış ve tasfiye imkânının daraldığını, bankadaki paraya erişemediği için de borcunu ödeme iradesinin fiilen engellendiğini ifade etmektedir. Ayrıca krediye erişmek isteyen esnaf, Sosyal Güvenlik Kurumu ve vergi borcu engelleriyle karşılaşmakta; yapılandırma ve taksitlendirme imkânlarının yetersizliği, yüksek faiz ve teminat şartları nedeniyle "kısır döngü" derinleşmektedir. Esnaf camiasının temsilcileri; ödemeyi teşvik eden, ticari hayatı kilitlemeyen, orantılı haciz/hesaplarda asgari işletme sermayesi payı gibi düzenlemelerle birlikte kapsamlı ve uzun vadeli bir yapılandırmanın acilen hayata geçirilmesini, böylece hem esnafın ayakta kalmasının hem de kamu alacaklarının sürdürülebilir biçimde tahsilinin sağlanmasını talep etmektedir.

Bu çerçevede;

1. Son 3 yılda vergi dairelerince uygulanan e-haciz sayısı yıllar itibarıyla kaçtır? Bu e-hacizlerin kaçında banka hesabı blokesi, kaçında taşınmaz/araç haczi uygulanmıştır?

2. E-haciz uygulanan mükelleflerin (esnaf-sanatkâr ağırlıklı olmak üzere) sektörel dağılımı nedir? Esnaf ve sanatkâr niteliğindeki mükellef sayısı kaçtır?

3. E-haciz işlemlerinde, borcun aslı-faiz—ceza kırılımı nasıldır? Toplam bloke tutarının ne kadarı asıl borç, ne kadarı faiz ve cezalardan oluşmaktadır?

4. Borcunu ödemek amacıyla hesabına para yatırdığı halde bu tutarın blokeye takılması nedeniyle ödeme yapamadığını belirten mükelleflerle ilgili Bakanlığınıza/Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan şikâyet/başvuru sayısı son 3 yılda kaçtır? Başvuruların sonuçları nelerdir?

5. E-haciz uygulanırken, mükellefin ticari faaliyetini sürdürebilmesi için "asgari işletme sermayesi/yaşam payı" benzeri bir kısmi bloke veya orantılı haciz uygulaması var mıdır? Yoksa bu yönde bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

6. Borcun ödenmesini kolaylaştırmak amacıyla, bloke edilen tutarın doğrudan borca mahsup edilmesi veya mükellefin talebi halinde taksit/ödeme planına bağlanarak blokajın kademeli kaldırılması gibi bir idari mekanizma mevcut mudur?

7. Vergi borcu bulunan esnafın; Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri üzerinden krediye erişiminde karşılaşılan "borcu yoktur/borç engeli" sorununu azaltmak üzere, yapılandırma veya uzun vadeli taksitlendirme için yeni bir çalışma var mıdır?

8. Bakanlığınız, Sosyal Güvenlik Kurumu ile koordineli biçimde, vergi ve SGK borçlarının tek bir çerçevede uzun vadeye yayılarak ödenmesini sağlayacak kapsamlı bir yapılandırma hazırlığı yürütmekte midir? Yürütülüyorsa takvimi nedir?

| 9- Taşınmazına haciz konulan esnafın, borcunu kapatmak için taşınmazını satmak istemesi

| halinde ortaya çıkan fiili kilitlenmeyi gidermek üzere; satışa izin/teminat/emanet hesap gibi yöntemlerle borcun tahsilini garanti eden ama satışa da imkân tanıyan bir düzenleme yapılacak mıdır?

10- Esnafın ödeme gücünü artırmak için; gecikme faizleri ve cezaların indirimi/silinmesi, peşin ödeme teşviki, taksit sayısı ve vadesinin uzatılması gibi başlıklarda yeni bir yapılandırma paketinin hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi sa) 02/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1808753 sayılı yazınız.

b) 11/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815214 sayılı yazınız.

İlgi (a) ve (b)'de kayıtlı yazılarınız ekinde alınan Tokat Milletvekili Sayın Kadim DURMAZ 'a ait yazılı soru önergelerine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Muvalmke

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sybşorüoneryeleri chmb goyun Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7440916 ve 7/41588 Esas Sayılı Soru Önergelerine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Kadim DURMAZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ülkemizde anayasal olarak güvence altına alınmış olan "vergi ödevi" kapsamında mükellef grubu ve borç ayrımı gözetilmeksizin herkes elde ettiği gelir, servet ya da harcamaları üzerinden vergi ödemekle yükümlü bulunmaktadır. Vergi alacaklarının tarh, tahakkuk ve tahsili muhtelif kanunlar ile düzenlenmiştir. Ödeme süreleri içinde ödenmeyen amme alacaklarının takip ve tahsil işlemleri ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda öngörülen usuller çerçevesinde yürütülmektedir.

Buna göre, borçlunun üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklarının haczi için bu kişilere haciz keyfiyetinin bildirilmesi gerekmektedir. Haciz bildirilerinin tebliğ işleminin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi e-haciz olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte alacak takibi işlemlerinin her safhasında vergi dairelerimiz, gerek Hazine gerekse borçlu mükelleflerimizin menfaatini mümkün olan en üst düzeyde gözetmektedir. Haciz aşamasına geçilmeden önce borçlulara öncelikle ödeme emri tebliğ edilerek borç hatırlatması yapılmakta ve borçların 15 gün içinde ödenmesi talep edilmektedir.

Ayrıca, yasal bir zorunluluk olmamasına karşın, gönüllü uyumun artırılması bakımından vergi dairelerince mükellefler ile görüşmeler gerçekleştirilmekte, hakları ve yükümlülükleri hatırlatılarak amme alacağının Hazine'ye bir an önce intikali için gereken çaba gösterilmekte, buna rağmen borcunu ödeme konusunda uyum göstermeyen mükelleflerin varlıkları üzerine haciz tatbiki yoluna gidilmektedir.

Öte yandan, Anayasamızın "Vergi ödevi" başlıklı 73 üncü maddesi kapsamında kamu alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilecek bir kanunla yapılması gerekmekle birlikte, konu ile ilgili yapılmış son düzenleme olan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda

Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında taksit ödemeleri devam etmektedir.

Ayrıca, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında mükelleflerin çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını defaten ödeyemeyeceklerini belirterek bağlı bulundukları vergi dairesinden borçlarının tecilini talep etmeleri ve yapılacak değerlendirme sonucunda bu talebin kabul edilmesi halinde, tecil kapsamına giren borçlarını maddedeki genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dahilinde taksitler halinde ödemeleri mümkün bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Diğer taraftan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan bu kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9650 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.

Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.

Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 79'nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 15.02.2026 tarihli ve 10953 sayılı Cumhurbaşkanı

Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiştir.

Yeni düzenleme ile geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarında faaliyet gösteren esnafa kullandırılacak krediler 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış; diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara kredi kullandırım aşamasında yıllık 300.000 TL*yi aşmamak ve kredi tutarının 9025'i ile sınırlı kalmak kaydıyla borcun krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.

Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat). “E-haciz uygulamasının kapsam ve yöntemine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41588, 4 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41588-e-haciz-uygulamasinin-kapsam-ve-yontemine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b90330cb-735d-49d9-89d6-019cbe5ab593

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
