# Tohum ithalat ve ihracat rakamları ile üretilen tohum miktarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/41644
- **Veren:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 4 Mart 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 2 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1c8dca71-764a-4ac5-a085-019cbcca91a2
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41644-tohum-ithalat-ve-ihracat-rakamlari-ile-uretilen-tohum-miktarina-iliskin

> Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti), 4 Mart 2026 tarihinde 7/41644 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 2 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Burhanettin KOCAMAZ Mersin Milletvekili

Tohum tarımsal üretimin en önemli girdileri arasında yer almakla birlikte, stratejik bir ürün olarak üretimin artırılması ve gıda güvenliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Buna rağmen ne yazık ki tohumculuk bugüne kadar ihmal edilmiş, üretim konusunda yeterince yol alınamamıştır. Türkiye, bütün coğrafi ve iklim avantajına rağmen tohumda dışa bağımlılıktan bir türlü kurtulamamıştır. Sadece 2024 yılında dışarıdan birçok ülkeden 288 milyon dolarlık tohum ithalatı gerçekleştirmiştir.

Bu bilgiler ışığında;

1. Ülkemizde yılık toplam kaç ton tohum üretilmektedir? Bu tohum ülkemizin tohum ihtiyacını karşılamaya yetmekte midir? 2025 yılında ülkemiz toplam kaç ton tohum ihracatı ve ithalatı yapmış, ihracattan kazanılan ve ithalata ödenen para ne kadardır?

2. Ülkemiz, son 10 yıl içinde hangi ülkelerden toplam kaç ton ve ne kadarlık tohum ithalatı gerçekleştirilmiştir? Tohum ithalatı gerçekleştirilen bu ülkeler arasında İsrail var mıdır? Var ise İsrail'den hangi yıl toplam ne kadarlık tohum ithalatı gerçekleştirilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde 2002 yılında 145 bin ton olan sertifikalı tohum üretimi 2025 yılında (9,3 kat artışla)

I milyon 351 bin tona yükselmiştir. Ülkemizde kullanılan sertifikalı tohumlukların 996"sı yurt içinde üretilmektedir.

Tohum dış ticaretinde, 2002 yılında 17 milyon dolar olan sertifikalı tohum ihracatımız 2025 yılında (21,6 kat artışla) 368 milyon dolara yükselmiş olup 2025 yılında sertifikalı tohum ithalatı 286 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2002 yılında "631 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2025 yılında "0129'a yükselmiştir. Ayrıca İsrail Devleti ile ticaret yapılmamaktadır.

Ülkemizde son 10 yılda 12 milyon ton sertifikalı tohum üretimi yapılmıştır. Ülkemiz aynı dönemde 802 bin ton sertifikalı tohum ihracatı ve 458 bin ton sertifikalı tohum ithalatı gerçekleştirmiştir. Günümüz itibarıyla 117 ülkeye tohumluk ihracatı yapılmaktadır. Ülkemiz tohumculuk alanında net ihracatçı konumundadır.

Bakanlığımızca sertifikalandırılan tohumlukların satışında KDV oranı 901'e indirilmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Tohum ithalat ve ihracat rakamları ile üretilen tohum miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41644, 4 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41644-tohum-ithalat-ve-ihracat-rakamlari-ile-uretilen-tohum-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1c8dca71-764a-4ac5-a085-019cbcca91a2

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.