# İşitme engelli bireylerin seçilme haklarını kullanmalarına ve yasama faaliyetlerine katılmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41661 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Başkan Numan KURTULMUŞ - **Veriliş tarihi:** 25 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 16 gün sonra, 13 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4a2acffe-dac3-498b-9bec-019c99452e1c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41661-isitme-engelli-bireylerin-secilme-haklarini-kullanmalarina-ve-yasama-faaliyetlerine-katilm > Ali Karaoba (CHP), 25 Şubat 2026 tarihinde 7/41661 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 16 gün sonra, 13 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre milletvekili seçilme hakkı, engellilik durumuna bağlı herhangi bir ayrım içermemekte olup tüm vatandaşlar açısından eşit bir siyasi katılım hakkı tanınmaktadır. Bu kapsamda işitme engelli ve sağır bireylerin de milletvekili seçilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır. Ancak demokratik temsil yalnızca seçilme hakkının tanınmasıyla sınırlı olmayıp, seçilen kişinin yasama faaliyetlerine fiilen ve eşit koşullarda katılabilmesini sağlayacak fiziksel, teknik ve iletişimsel erişilebilirlik koşullarının da sağlanmasını gerektirmektedir. Sağır bireyler açısından yasama faaliyetlerine katılım; Genel Kurul görüşmeleri, komisyon toplantıları, parti grup toplantıları, resmi yazışmalar, elektronik oylama sistemleri, canlı yayınlar ve Meclis içi iletişim süreçlerinin işaret dili, altyazı ve erişilebilir iletişim yöntemleriyle | desteklenmesini zorunlu kılmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin engelli bireylerin temsiline ilişkin kurumsal hazırlık düzeyinin ortaya konulması, demokratik temsilin kapsayıcılığı açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Türkiye'de doğuştan sağır (26100 işitme engelli) bir vatandaşın milletvekili seçilmesine yönelik herhangi bir mevzuat engeli bulunmakta mıdır? TBMM tarihinde işitme engelli veya sağır bir milletvekilinin görev yaptığı bir dönem olmuş mudur? Olduysa hangi yasama dönemlerinde görev yapmıştır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu çalışmalarında işaret dili tercümesi hizmeti sürekli olarak verilmekte midir? Veriliyorsa hangi oturumlarda uygulanmaktadır? TBMM komisyon toplantılarında işaret dili tercümanı bulundurulmasına ilişkin kurumsal bir düzenleme var mıdır? TBMM bünyesinde kadrolu veya sözleşmeli olarak görev yapan işaret dili tercümanı sayısı kaçtır? Sağır bir milletvekilinin görev yapması hâlinde Genel Kurul görüşmeleri, komisyon çalışmaları ve resmi toplantılar sırasında eş zamanlı işaret dili çevirisi sağlanmasına yönelik hazırlanmış bir uygulama veya protokol bulunmakta mıdır? TBMM TV yayınları ve Meclis'in dijital platformlarında işaret dili çevirisi veya altyazı uygulaması bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kapsamı nedir? TBMM'de kullanılan elektronik oylama, konuşma talebi, gündem takip ve resmi doküman sistemleri işitme engelli bireylerin erişimine uygun şekilde tasarlanmış mıdır? Bu konuda yapılmış bir erişilebilirlik değerlendirmesi var mıdır? TBMM'nin fiziksel ve iletişimsel erişilebilirliğinin artırılması amacıyla o engelli milletvekillerine yönelik hazırlanmış bir erişilebilirlik eylem planı bulunmakta mıdır? Kapsamı nedir? 10- İşitme engelli bireylerin yasama faaliyetlerine eşit katılımını sağlamak amacıyla TBMM Başkanlığı tarafından planlanan yeni düzenleme veya çalışmalar bulunmakta mıdır? Varsa nelerdir? ## Bakanlığın cevabı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI Sayı : Z-43452547-120.07.03- (24708£ 13.03.2026 Konu : Soru Önergesi Sayın Ali KARAOBA Uşak Milletvekili İlgi O: 25.02.2026 tarihli ve 7/41661 esas numaralı yazılı soru önergeniz. İşitme engelli bireylerin seçilme haklarını kullanmalarına ve yasama faaliyetlerine katılmalarına ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır. Bilgilerinizi rica ederim. ekin BOZDAĞ Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili CEVAPLAR: Cevap1.,2.,3.,4.,5.,6.,7.,8., 9. ve 10.- Anayasa'nın "Milletvekili seçilme yeterliliği" başlıklı 76'ncı maddesinde; "Onsekiz yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir./En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlldar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler./Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur Slatüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler. " denilmektedir. Görüleceği üzere doğuştan sağır bir vatandaşın milletvekili seçilmesinde yasal bir engel bulunmamaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığınca milletvekillerinin engellilik durumlarına dair kayıt tutulmamaktadır. TBMM TVW'nin Genel Kuruldan yaptığı canlı yayın ve haber yayınlarında televizyon yayınlarının gerekleri çerçevesinde konuşulan konunun içeriğine ilişkin altyazılara yer verilmektedir. Siyasi partilerin grup toplantıları TBMM TW'den canlı yayınlanmakta ve bu yayında parti grupları tarafından görevlendirilen çevirmenin yaptığı işaret dili çevirisi ekrana yansıtılmaktadır. TBMM Başkanlığı bünyesinde işaret dili tercümanı olarak istihdam edilen personel bulunmamaktadır. 07.07.2005 tarihli 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun gereğince, kamu binaları ve kamuya açık alanların engellilerin kullanımına uygun duruma getirilmesi, temel hak ve özgürlüklerden faydalanmalarının sağlanması için konu ile ilgili Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün katkı ve görüşleri alınarak TBMM Yerleşkesi içerisinde inceleme yapılmış, engellilerin erişilebilirliğinin sağlanmasına yönelik bir inceleme raporu hazırlanmış ve bu doğrultuda gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Genel Kurul Salonunda yapılan düzenlemeler esnasında milletvekili konuşma kürsüsü, engelli milletvekillerinin kullanımına uygun olarak yüksekliği ayarlanabilir şekilde tasarlanmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “İşitme engelli bireylerin seçilme haklarını kullanmalarına ve yasama faaliyetlerine katılmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41661, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41661-isitme-engelli-bireylerin-secilme-haklarini-kullanmalarina-ve-yasama-faaliyetlerine-katilm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4a2acffe-dac3-498b-9bec-019c99452e1c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.