# TBMM Yerleşkesi'nde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/41664
- **Veren:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **Muhatap:** Başkan Numan KURTULMUŞ
- **Veriliş tarihi:** 26 Şubat 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 26 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1ad8fd15-9c36-40fa-9b1f-019cb78d2f7b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41664-tbmm-yerleskesi-nde-kullanilan-tek-kullanimlik-plastik-su-siselerine-iliskin

> Kayıhan Pala (CHP), 26 Şubat 2026 tarihinde 7/41664 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 26 Mart 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı tarafından Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü' nün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

Kamu kurumlarında tek kullanımlık plastik şişelerde sunulan içme suları; plastik atık miktarını artırmakta, karbon ayak izini büyütmekte ve kamusal kaynakların etkin kullanımını tartışmalı hâle getirmektedir. 0,20 L hacimli plastik şişe bu sorunun tipik bir örneğidir. Bu bağlamda;

I- TBMM" de tek kullanımlık plastik şişe ile içme suyu teminine ilişkin yıllık toplam tüketim miktarı (adet/litre) ve bunun maliyet karşılığı nedir?

2- 0,20 L gibi küçük hacimli şişelerin, litre başına maliyetinin daha büyük ambalajlara veya şebeke suyu * arıtma çözümlerine kıyasla ne kadar yüksek olduğu hesaplanmış mıdır? Hesaplandıysa sonuçlar nelerdir?

3- TBMM'de kullanılan bu plastik şişelerin geri dönüşüm oranı nedir? Geri dönüşemeyen atıkların doğaya ve yerel çevreye verdiği zarar için bir etki analizi yapılmış mıdır?

4- Plastik şişelerin üretim—taşıma—bertaraf süreçlerinde oluşan karbon ayak izi hesaplanmış mıdır? İklim hedefleriyle uyumlu bir azaltım planı bulunmakta mıdır?

5- Kamu kurumlarına, toplum nezdinde örnek olma sorumluluğu kapsamında plastik atığı azaltmaya dönük bağlayıcı hedefler belirlemesi planlanmakta mıdır?

6- TBMM'de dağıtılan tek kullanımlık plastik şişe suların ihale süreçlerinde, çevresel etki, karbon ayak izi veya ambalaj türü gibi ekolojik kriterler değerlendirme ölçütü olarak kullanılmakta mıdır?

7- Plastik şişe kullanımının azaltılmasına yönelik olarak, personel ve ziyaretçilere dönük farkındalık çalışmaları yürütülmekte midir? Yürütülüyorsa bu çalışmaların ölçülebilir çıktıları nelerdir?

8- Şebeke suyunun güvenilirliğinin artırılması yerine, şişelenmiş su kullanımının yaygınlaştırılmasının, kamusal sağlık politikalarıyla çeliştiği yönündeki bilimsel görüşler Başkanlığınızca dikkate alınmakta mıdır?

9- Kamu kurumlarında kullanılan plastik şişelerin mikroplastik salımı ve bunun uzun vadeli çevresel etkileri konusunda herhangi bir bilimsel izleme veya araştırma yapılmış mıdır?

10- Avrupa Birliği ülkelerinde kamu kurumlarında uygulanan plastik şişe kullanımını azaltmaya yönelik iyi uygulama örnekleri incelenmiş midir? İncelendiyse Türkiye'de neden benzer uygulamalar hayata geçirilmemektedir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654

## Bakanlığın cevabı

Sayı : Z-43452547-120.07.03-4825673 26 98.2026 Konu : Soru Önergesi

Sayın Kayıhan PALA Bursa Milletvekili

İlgi (O: 26.02.2026 tarihli ve 7/41664 esas numaralı yazılı soru önergeniz.

TBMM Yerleşkesi'nde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin ilgi

Bilgilerinizi rica ederim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili

Cevap 1.- Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) 2025 yılında tüketilen yıllık tek kullanımlık plastik şişe miktarı ve maliyeti aşağıdaki gibidir:

Miktar (Adet) Maliyet (TL) Su Pet Şişe (0,20 L) 370.660 1.154.297,02 Su Pet Şişe (0,33 L) 1.327.953 4.362.593,43 Su Pet Şişe (0,50 L) 93.275 317.079,13 Su Pet Şişe (1,50 L) 15.425 94.964,76 Su Pet Şişe (5 L) 4.269 76.610,52 Toplam 1.811.582 6.005.544,86

Cevap 2.- TBMM'de DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) makinelerinin hizmete başlamasıyla birlikte depozito iade bedelinin ödenebilmesi için bu makinelere uygun ambalajlı pet su alınmaya başlanmıştır.

Cevap 3.- TBMM Yerleşkesi içerinde kullanılan ve geri dönüştürülebilen plastik atıkların şişeleri 2025 yılı itibarıyla 7.478 kg olup, geri dönüştürülerek 19.503 litre varil petrol, 21.842 KWEH enerji tasarrufu sağlanmış ve 126 kg sera gazı salınımı engellenmiştir.

Geri dönüşmeyen atıkların doğaya ve çevreye verdiği zarar için etki analizleri belediyelerin geri dönüştürülemeyen atık bilgi sistemine girilen bilgiler doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılmaktadır.

Cevap 4.- Plastik su şişelerinin üretim-taşıma-bertaraf işlemleri farklı yüklenici firmalar aracılığı ile yapılmaktadır. TBMM Başkanlığı bu sürecin bir tarafı olmadığı için Başkanlığımızda bu konuyla ilgili bir veri bulunmamaktadır.

Cevap 5., 7. ve 10.- TBMM Başkanlığında geri dönüştürülebilen kâğıt, plastik, cam atıkların azaltılması için yapılan faaliyetler aşağıdaki gibidir:

• Bilinçlendirme amacıyla eğitim ve seminerlerin artırılması kapsamında, 2025 yılı içerisinde eğitim ve seminerler düzenlenmiş olup, seminerler ve eğitimler İnsan Kaynakları Başkanlığı ile koordineli olarak yapılmaya devam edilecektir.

• Yazılı, görsel ve işitsel materyallerin çoğaltılması işlemleri ile sıfır atık tanıtım animasyonlarının oluşturulması ve yaygınlaştırılması faaliyetleri yürütülmektedir.

• Geleceğimiz olan çocuklarımıza sıfır atık bilincinin aşılanması amacıyla kreş birimi ile ortaklaşa proje geliştirilip uygulanmaktadır. Kreş biriminde çocukların ilgisini çekecek renkli sıfır atık kutuları yerleştirilmiştir.

• Yerleşke içerisinde odalarda çöp kovalarının kullanımını asgari düzeye indirilerek personelin sıfır atık kutularına yönlendirilmesi amaçlanmaktadır. Milletvekili odaları hariç tüm personel odalarında çöp kovaları büyük ölçüde toplatılmıştır. Yerleşke genelinde dörtlü, ikili, tekli kumbaralar ile dış mekân kumbaraları düzenli olarak kontrol edilmekte; personelin sıfır atık bilincine yönlendirilmesi sağlanmaktadır.

• Atık Geçici Depolama Alanına gelen ve tamiri mümkün olan her türlü büro malzemesi ile eşya onarılarak yeniden kullanıma kazandırılmaktadır. Eskisinin tamir edilerek kullanıma sunulması seçeneği öncelikli olarak değerlendirilmekte ve teşvik edilmektedir. Onarılan malzemeler ihtiyaç bildiren birimlere sevk edilmektedir.

• TBMM personeli ve milletvekillerinin "Sıfır Atık Hareketine Katılımı ve Doğayı Koruma Bilincini Pekiştirmek" amacıyla 8000 adet cam sürahi ve bardak yaptırılmış ve hediye olarak takdim edilmiştir.

• Damacana su kullanımı yerine çay ocaklarına su arıtma sistemleri kurularak sürdürülebilir bir çözüm sağlanmıştır.

Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerinde kamu kurumlarında uygulanan plastik şişe kullanımını azaltmaya yönelik iyi uygulama örnekleri incelenmekte ve takip edilmektedir.

Cevap 6.- TBMM'de dağıtılan pet su alımlarının yapıldığı firmaların IS014001 Çevre Yönetimi Sistemi Belgesi bulunmaktadır.

Cevap 8. ve 9.- TBMM Başkanlığında şebeke suyu arıtılarak kullanılmakta olup, talep doğrultusunda şişelenmiş su da kullanıma sunulmaktadır.

Plastik şişe kullanımının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin bilimsel çalışmalar incelenmiş olup, bu çalışmalar plastik ambalajlardan suya kimyasal geçiş (migrasyon) ve mikroplastik oluşumu gibi risklere dikkat çekmektedir. Ancak söz konusu etkilerin büyük ölçüde uzun süreli maruziyet, yüksek sıcaklık, uygun olmayan depolama koşulları ve standart dışı ürün kullanımı ile ilişkili olduğu; mevzuata uygun, tek kullanımlık ve gıda ile temasa uygun olarak üretilmiş ambalajlarda riskin kabul edilebilir sınırlar içerisinde kaldığı belirtilmektedir.

Bu kapsamda, TBMM bünyesinde plastik tüketiminin azaltılmasına yönelik olarak mevcut uygulamalar çerçevesinde alternatif sistemler hayata geçirilmiştir. TBMM Yerleşkesi'nde su tüketiminin yoğunluğu ve kullanım alanlarının kalabalık ve yüksek sirkülasyonlu yapısı dikkate alındığında; özellikle yemekhanelerde cam şişe kullanımının kırılma riski nedeniyle tehlike arz etmesi, cam şişelerin daha düşük hacimli seçeneklere sahip olmaması nedeniyle içme suyu sarfiyatını artırabilecek olması ve lojistik süreçlerde zorluk oluşturması sebepleriyle 200 ml'lik tek kullanımlık plastik şişe kullanımı uygun görülmüştür. Ayrıca, bu ambalajların geri dönüşüm oranının yüksek olması, şişe hacminin düşürülmesiyle birlikte şişelerde kalan ve atığa dönüşen su miktarının azaltılması ve geri dönüşüm sistemleri aracılığıyla piyasadaki mevcut plastik atıkların ekonomiye kazandırılmasının sağlanması hususları da plastik şişe kullanımının sınırlı alanlarda devam ettirilmesinde etkili olmuştur.

Bilimsel gelişmeler ve ilgili mevzuat düzenlemeleri yakından takip edilmekte olup, ihtiyaç duyulması halinde insan sağlığı ve çevre açısından daha sürdürülebilir uygulamalara geçilmesi hususu değerlendirmeye açık tutulmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “TBMM Yerleşkesi'nde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41664, 26 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41664-tbmm-yerleskesi-nde-kullanilan-tek-kullanimlik-plastik-su-siselerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1ad8fd15-9c36-40fa-9b1f-019cb78d2f7b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.