# Ülke genelinde gübre satışlarının durdurulduğu iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41747 - **Veren:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 5 Mart 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 20 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b37e103-c0f4-43a4-9752-019cc34d16ef - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41747-ulke-genelinde-gubre-satislarinin-durduruldugu-iddiasina-iliskin > İzzet Akbulut (CHP), 5 Mart 2026 tarihinde 7/41747 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 20 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. İzzet AKBULUT Burdur Milletvekili Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yapılan açıklamada, İran savaşı nedeniyle gübre konusunda endişe edilecek bir durum olmadığı ve Türkiye'de yeterli gübre stoğu bulunduğu ifade edilmiştir. Buna karşın Türkiye'nin farklı bölgelerinden üreticiler, "zam beklentisi" nedeniyle gübre satışlarının durdurulduğunu veya kısıtlandığını, gübre temin edemediklerini belirtmektedir. Ayrıca bazı bölgelerde Tarım Kredi Kooperatiflerinde gübre satışlarının yalnızca kredili ve senet karşılığı yapılabildiği, peşin veya kredi kartı ile satışın ise durdurulduğu yönünde iddialar bulunmaktadır. Benzer şekilde çiftçiler, zam beklentisi nedeniyle daha önce veresiye olarak verilen mazotun da artık veresiye satılmadığını ve bu durumun üretim sürecinde ciddi mağduriyetlere yol açtığını ifade etmektedir. Bu kapsamda; I- Türkiye genelinde gübre satışlarının durdurulduğu veya kısıtlandığı yönündeki iddialar doğru mudur? 2- Tarım Kredi Kooperatiflerinde gübre satışlarının yalnızca kredili ve senet karşılığı yapılmasına yönelik bir uygulama var mıdır? 3- Gübre satışlarının zam beklentisi nedeniyle bekletildiği iddiaları hakkında Bakanlığınız tarafından bir inceleme yapılmış mıdır? 4- Çiftçilere daha önce veresiye verilen mazot satışlarının zam beklentisi nedeniyle durdurulduğu iddiaları doğru mudur? 5- Üreticilerin gübre ve mazot temininde yaşadığı bu sorunların giderilmesi için Bakanlığınız tarafından herhangi bir denetim veya düzenleme yapılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız il tarım ve orman müdürlüklerinde görevli 1.523 gübre denetçisi tarafından 81 ilimizde gübre bayileri, üreticileri ve ithalatçılarında denetimler sürdürülmekte olup tüm kayıtlarda yeterince gübre bulunmaktadır. Yapılan denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda, Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği kapsamında idari yaptırım ve para cezası uygulanmaktadır. Ülkemizde gübre üretiminde kullanılan amonyak, doğalgaz, fosfat kayası ve fosforik asit gibi hammaddelerin yaklaşık 9690" ithal edilmektedir. Gübre fiyatları, dünya gübre ve hammadde fiyatları ile döviz kuruna bağlı olarak serbest piyasa koşullarında belirlenmekte olup küresel emtia piyasalarındaki gelişmelere paralel olarak değişkenlik göstermektedir. İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve İran savaşının başlaması nedeniyle gübre firmalarının gübre hammadde tedariklerini yapmalarını sağlayacak çalışmalar Bakanlığımızca ilk andan itibaren sektörle koordineli bir şekilde yürütülmüştür. Gübre firmalarının tarımsal üretimde ve sanayide kullanılacak gübre ve gübre hammadde stokları, üreticilerimizin bu mevsim itibarıyla ihtiyaç duyacağı seviyeye ulaştırılmıştır. Güzlük ekilişler için üst gübre, yazlık ekilişler için ise taban gübresinin yoğun olarak kullanıldığı ilkbahar dönemi içerisinde gübre fiyat artışlarının kontrol edilmesi amacıyla alınan tedbirler aşağıda sıralanmaktadır; e İlk etapta alternatif ülkelerden uygun fiyata üre gübresi temininde 966,5 olan gümrük vergisi kaldırılmıştır. "e Amonyum sülfat, kalsiyum amonyum nitrat, amonyum nitrat, diamonyum fosfat (DAP), 20.20.0 kompoze gübresi ve diğer kompoze gübrelerde 96,5 olan gümrük vergisi de tüm ülkeler için kaldırılmıştır. e Gübre üretiminde hammadde olarak kullanılan kükürt ihracatına kısıtlama getirilmiştir. e Ülkemizin ihracat kapasitesine sahip olduğu amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat ve amonyum sülfat gübrelerinin yanında antrepolarda bulunan üre gübresinin ihracatı durdurularak bu ürünlerin yurt içinde kullanılması için tedbirler alınmıştır. e Kurulu yerli üretim kapasitemizi kullanmak ve daha uygun fiyatla gübreye ulaşılması amacıyla 2016 yılından itibaren kullanımı yasaklanan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanılmasına izin verilmiştir. Ayrıca, gübre ve gübre hammaddelerinin alternatif ülkelerden temini amaçlı tedarikçi ülkelerin bir kısmı ile anlaşma sağlanmış olup diğer ülkelerde de girişimlerde bulunulmuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmaların üretici maliyetlerine yansımasını azaltmak amacıyla Eşel Mobil Sistemi kapsamında ÖTV düzenlemeleri uygulanmaktadır. Bununla birlikte, 2026 üretim yılı için belirlenen destek katsayı değeri olan dekara 310 TL'nin mazot ve gübre fiyatlarındaki artışa bağlı olarak güncelleme çalışmaları devam etmektedir. Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu çerçevesinde üreticilerin ekonomik menfaatlerini korumak ve tarımsal girdileri en uygun şartlarda temin etmek amacıyla kooperatifler, bölge birlikleri, merkez birliği ve iştirak şirketlerinden oluşmaktadır. Tüm iş ve işlemler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 1163 sayılı TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Kooperatifler Kanunu, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 1581 sayılı Kanun ve ilgili iç mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmekte, denetlenmekte ve mevzuatın izin verdiği bilgiler şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri şirketlerinden "Halka Açıklık" statüsünde bulunanlar Sermaye Piyasası mevzuatı çerçevesinde gerekli açıklamaları yapmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Ülke genelinde gübre satışlarının durdurulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41747, 5 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41747-ulke-genelinde-gubre-satislarinin-durduruldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b37e103-c0f4-43a4-9752-019cc34d16ef Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.