# Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar köyünde yapılacağı iddia edilen GES projesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/41846 - **Veren:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 27 Şubat 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 172 gün sonra, 18 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5a1d374a-4105-4802-a55f-019cb8050211 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41846-diyarbakir-in-sur-ilcesine-bagli-kervanpinar-koyunde-yapilacagi-iddia-edilen-ges-projesine > Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 27 Şubat 2026 tarihinde 7/41846 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 172 gün sonra, 18 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Elektrik Piyasası Kanunu'nda Temmuz 2022'de yürürlüğe giren değişikliklerle, elektrik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden firmalara; ihale ve yarışma yapılmadan, ölçüm zorunluluğunun dahi istenmeyeceği rüzgâr enerji santralleri ve güneş enerji santralleri (RES/GES) kurmaları için önlisans verileceği hükme bağlanmıştır. DEM Parti Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit'in bir soru önergesine 21 Şubat 2025 tarihinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı'nın verdiği yanıta göre bu düzenleme kapsamında "RES ve GES önlisansı kapsamında birbirinden farklı yaklaşık 1.500 şirket tarafından 3.968 adet başvuru yapılmış"tır. Tek şartı, elektrik depolama tesisi kurma taahhüdü olan bu enerji lisansı kampanyasından faydalanmak isteyen; İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya başta olmak üzere çeşitli batı illerinden pek çok firma güneşlenme süresi uzun olan Diyarbakır ve Urfa'ya gözünü dikmiş; bu kapsamda Türk Telekom, İskenderun Demir ve Çelik AŞ (İsdemir), VBZ İnşaat, Çamlıca HES Elektrik Üretim AŞ, Varen İnşaat gibi firmaların Diyarbakır'ın Ergani, Dicle, Çınar, Çermik; Kulp gibi ilçelerinde kuracakları GES projeleri için arazi kiraladıkları ve peş i peşe ÇED olumlu raporları aldıkları basına yansımıştı. Ankara'dan peynir ekmek gibi dağıtılan bu enerji lisansları için "lisans alana ÇED bedava" yaklaşımıyla proje yapılmak istenen alanlarda; halkın görüşü alınmadığı, projenin yerel ekosistem ve geçim kaynakları üzerindeki olumsuz etkisinin hesaba katılmadığı ve Diyarbakır Sur'da yaşanan son örnekte proje alanının 1. derece arkeolojik SİT alanı olmasının bile önemi kalmadığını göstermiştir. Yukarıda anılan düzenleme kapsamında Zenkar Nak. İnş. Tem. Güv. Tar. Ve Pet. Ür. Ltd. Şti. de ZENKAR-I Güneş Enerji Santrali projesi için Diyarbakır Sur ilçesi Kervanpınar köyünü seçmişti. Kervanpınar köyü sakinleri, yaşam alanlarını ve geleceklerini tehdit eden bu projeye karşı itirazlarını defalarca dile getirmiş; 600 dönümlük arazilerinin 230 dönümüne yayılacak olan bu GES projesinin hemen yanı başındaki evlerine ve mezarlıklarına zarar vereceğini, mera alanlarının işgal edilmesiyle de tek geçim kaynakları olan hayvancılığın da bitme noktasına geleceğini ifade etmişlerdir. Halkın bu hayati uyarılarına rağmen bu proje için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED Olumlu kararı vermiştir. Ancak Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu tarafından yapılan açıklamalara göre, projenin uygulanmak istendiği alanın aslında Gırap Bajar Yerleşim Ören Yeri adıyla 1. derece arkeolojik SİT alanı olarak tescillenmiş, ancak SİT ve tampon bölge sınırları projeyi koruyacak şekilde kasıtlı olarak kaydırılmış, bilirkişi raporlarının proje sahasında tarihi mozaik hlğlb kalıntıları tespit etmesine rağmen Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü bu verileri görmezden gelerek sınırları kağıt üzerinde değiştirmiştir. 25 Şubat 2026'da yurttaşların; arkeolojik SİT alanı ile mera alanlarını korumak amacıyla ZENKAR-I GES projesine karşı başlattığı direniş karşısında olağanüstü güvenlik önlemleri alınmış, köy yüzlerce asker tarafından ablukaya alınmış, köyün giriş-çıkışı ile meralara, tarlalara ve kimi evlere keyfi şekilde ulaşım kapatılmıştır. Bu bağlamda: 1. Gırap Bajar Yerleşim Ören Yeri olarak tescillenen alanda bilirkişi raporuyla mozaik kalıntıları saptanmasına rağmen bu alanlar sit sınırı dışında tutulmuş mudur? 2. Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü bilirkişi raporlarını ve bilimsel verileri hangi gerekçeyle görmezden gelmiştir? 3. Sit ve tampon bölge sınırlarının ZENKAR-I projesine yer açacak şekilde kasıtlı olarak kaydırılması hakkında idari bir inceleme yapılmış mıdır? 4. Bağımsız olması gereken koruma kurullarının projelere göre sınır belirlemesi, firmalarla kurulan çıkar ilişkileriyle mi ilgilidir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Zenkar-1 GES projesinin yapılacağı proje sahasına ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün 31.10.2023 tarihli yazısı ile talep edilen kurum görüşü, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce 17.11.2023 tarihli yazı ile ilgili kuruma iletilmiştir. Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarınca yerinde yapılan inceleme sonucunda "Gırap Bajar Yerleşim Yeri" adıyla Diyarbakır Koruma Bölge Kurulunun 20.01.2026 tarihli kararıyla 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen alanda mozaik kalıntıları tespit edilmemiştir. Sit alanı 118 ada, 63 ve 70 no.lu parsellerin tamamını, 118 ada, 72 parselin ise bir kısmını kapsamaktadır. Söz konusu proje sahası ise 118 ada 73, 74 ve 78 no.lu parsellerde, sit sınırının dışında kalmakta olup yapılan incelemede, alanda herhangi bir kültür varlığına rastlanmamıştır. Söz konusu alanda yapılan incelemelerde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tespit edilen kültür varlıkları dikkate alınarak sit sınırları belirlenmiş olup Kurul Müdürlüğüne iletilen başvuru üzerine alınan 25.03.2026 tarihli Kurul kararıyla "Gırab Bajar Yerleşim Yeri" sit sınırlarının genişletilmesi talebinin uygun olmadığına, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 20.01.2026 tarihli Kurul kararının geçerli olduğuna karar verilmiştir. Diğer yandan, 1. Derece Arkeolojik Alanlarının tampon bölgesi bulunmamakta ve sit sınırları arkeolojik verilere göre belirlenmekte olup bahse konu proje alanına göre sınırın kaydırılması gibi bir işlemin yapılmış olması söz konusu değildir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar köyünde yapılacağı iddia edilen GES projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41846, 27 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41846-diyarbakir-in-sur-ilcesine-bagli-kervanpinar-koyunde-yapilacagi-iddia-edilen-ges-projesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5a1d374a-4105-4802-a55f-019cb8050211 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.