# Çorum'un Sungurlu ilçesinde yapılması planlanan diyorit ocağına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/41894
- **Veren:** Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 10 Mart 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 20 Mayıs 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/301738bf-d870-4284-987e-019cdb9ac5d1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41894-corum-un-sungurlu-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-diyorit-ocagina-iliskin

> Mesut Doğan (Yeni Yol), 10 Mart 2026 tarihinde 7/41894 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 20 Mayıs 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Çorum ilinin Sungurlu ilçesine bağlı Karakaya köyü sınırları içerisinde Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından, Samsun-Ankara Yüksek Hızlı Tren hattı projesinde kullanılmak üzere Çelikler Holding'e yaptırılması planlanan diyorit ocağı ve kırma-eleme tesisi projesi, bölge halkının anayasal yaşam hakkını ve ekolojik dengeyi ciddi şekilde tehdit etmektedir.

Firma, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nden 350 dönümlük bir alan için işletme ruhsatı almasına rağmen, faaliyet alanını 180 dönüm olarak beyan etmiştir. Dahası, yılda 3,5 milyon ton taş çıkarılacak olmasına karşın, bu miktarın sadece 390 bin tonunun işleneceği gösterilerek 400 bin tonluk yasal sınırın altında kalınmış ve proje "ÇED Muafiyeti" kapsamına sokulmaya çalışılmıştır.

Hukuki süreçte hazırlanan bilirkişi raporu, Proje Tanıtım Dosyası'nda en yakın yerleşime 160 metre uzaklıkta olduğu iddia edilen tesisin, aslında evlere 60-62 metre mesafede olduğunu kanıtlamıştır. Aynı dosyada maksimum taş savrulma mesafesinin 74 metre olduğu hesaplanmışken, yılda 191 kez yapılması planlanan sismik patlatmaların bölge halkının can ve mal güvenliğini doğrudan tehlikeye atacağı açıktır. Köylülerin su kaynaklarının yetersizliği ve patlatmalarla suya yüksek oranda arsenik karışma riski yönündeki bilimsel itirazlarına rağmen hukuki süreç devam etmekte, yürütmeyi durdurma talepleri ise mahkemece reddedilmektedir. Tüm bu itirazlara ve hukuki belirsizliklere karşın şirketin jandarma eşliğinde köye girerek şantiye kurmaya çalışması, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırmaktadır.

Bu bağlamda;

. Şirket tarafından hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası'nda maden ocağının en yakın evlere 160 metre mesafede olduğu beyan edilmesine rağmen, mahkeme bilirkişi heyetinin bu mesafeyi 60- 62 metre olarak tespit etmesi karşısında; idareyi ve kamuyu açıkça yanıltan şirket hakkında Bakanlığınızca başlatılmış hukuki veya idari bir işlem bulunmakta mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No:F317. Bakanlıklar ANKARA

. Bizzat ÇED dosyasında maksimum taş savrulma mesafesi 74 metre olarak kabul edilmişken; ocağa sadece 62 metre mesafede yaşayan vatandaşların evlerinin yıkılma, çocukların ve hayvanların şarapnel etkili taşlarla yaralanma veya ölme riski nasıl bertaraf edilecektir?

. Yılda 3,5 milyon tonluk devasa bir hafriyat çıkarılacağı beyan edilmesine rağmen, bunun sadece 390 bin tonunun tesiste işleneceği beyan edilerek projenin kapsamlı ÇED denetiminden kaçırılması ve 400 bin ton sınırının altına inilmesi mevzuata uygun mudur?

. Bölgedeki köylülerin geçim kaynağı olan kapalı meyve bahçeleri, arı kovanları ve birinci sınıf tarım arazilerinin, yılda yapılacak ortalama 191 patlatmadan ve 100 bin kamyon seferinin yaratacağı toz ve partikül madde emisyonundan göreceği zararlara dair yapılmış bir maliyet analizi var mıdır?

. Yeraltı su kaynaklarının halihazırda yetersiz olduğu bölgede, patlatmalar nedeniyle su damarlarının yön değiştireceği ve içme/sulama sularına yüksek oranda "arsenik" karışacağı yönündeki bilimsel uyarılara karşı alınan tedbirler nelerdir?

. Yöre halkının ve avukatların beyanlarına göre, mevcut yerleşim alanına sadece 1 kilometre mesafede daha izole ve kayalık bir alternatif saha bulunduğu, hatta geçmişte TCDD'nin burada sondaj dahi yaptığı iddiaları doğru mudur? Doğruysa, hammadde temini için neden daha güvenli olan alternatif saha yerine ısrarla köylülerin 60 metre yakını seçilmektedir?

. Planlanan maden ocağı sahasının, Çorum Valiliği tarafından turizme kazandırılmaya çalışılan Antik Hitit Yolu güzergâhı içinde kaldığı, 5 km uzaklıktaki Alacahöyük ve 20 km uzaklıktaki Hattuşaş gibi küresel miraslara asidik toz ve sismik sarsıntılarla zarar vereceği dikkate alınmış mıdır?

. İdari yargı süreci henüz esastan sonuçlanmamışken ve vatandaşların bilirkişi raporundaki hayati risk uyarılarına karşı haklı itirazları sürerken, yüklenici firmanın jandarma eşliğinde köye girip fiili durum yaratmasına neden müsaade edilmektedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No:F317. Bakanlıklar. ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Soru önergesinde bahsi geçen projenin tanıtım dosyasına göre; taş savrulması riski; sıkılama uzunluğu, delik çapı ve patlayıcı miktarı gibi teknik faktörler doğrultusunda, en yakın yerleşim yeri dikkate alınarak planlama ve uygulama yapılacaktır. Bu kapsamda belirli periyotlarla yapılacak ölçümler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğüne sunulacaktır. Ayrıca diyorit ocağının Karakaya köyünün tersi yönünde ilerleyecek olması, çalışmalar devam ettikçe köyün projeden etkilenme oranını azaltacaktır.

Bilirkişi Raporu'nda belirtilen en yakın meskenin, resmi kayıtlarda ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. Ancak yapının hukuki durumundan bağımsız olarak, işletme ruhsatında belirtilen güvenli patlatma mesafelerine uyum sağlanacak şekilde çalışma yürütülecektir. Proje, ruhsat sahası içinde kalan ve etki mesafesinde bulunan tüm tarım arazileri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Proje kapsamında hazırlanan hidrojeolojik raporlar doğrultusunda, "İçme Suyu Temin Eden Akifer ve Kaynakların Korunma Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ" hükümlerine göre gerekli önlemler alınacak olup sahada çıkan malzemeye herhangi bir kimyasal işlem uygulanmayacaktır. Ayrıca bölge halkının önerdiği alternatif alanlar yüklenici firma tarafından hassasiyetle incelenmiş ve bizzat halkın katılımıyla sondaj çalışmaları yapılmıştır. Alınan numuneler üzerinde yapılan testler sonucunda, bu alanlardaki malzemenin proje standartlarını sağlamadığı tespit edilmiştir. Söz konusu alandaki çalışmalar sadece dolgu standartlarına uygunluk tespiti ve laboratuvar analizleri için numune alma amacıyla yürütülmüş olup büyük kübajlı bir malzeme alımı gerçekleştirilmemiştir.

Proje alanı içerisinde herhangi bir sit alanı veya kültür varlığı bulunmamakla birlikte; Doğa Koruma ve Milli Parklar 11. Bölge Müdürlüğü ile İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden uygunluk görüşleri alınmıştır. Projede planlanan üretim miktarı, ÇED sınırları ve yasal mevzuat dahilinde sürdürülecektir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Çorum'un Sungurlu ilçesinde yapılması planlanan diyorit ocağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41894, 10 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41894-corum-un-sungurlu-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-diyorit-ocagina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/301738bf-d870-4284-987e-019cdb9ac5d1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
