# TMO'nun açıkladığı çeltik alım fiyatına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/41974
- **Veren:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 5 Mart 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2797698e-ddf9-4569-a165-019cd699764b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41974-tmo-nun-acikladigi-celtik-alim-fiyatina-iliskin

> Serkan Sarı (CHP), 5 Mart 2026 tarihinde 7/41974 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması hususunda gereğini saygılarımla arz ederim.

Balıkesir Gönen ve Manyas ilçelerimiz ve çevreleri Türkiye'nin önemli çeltik üretim merkezleri arasında yer almaktadır. Bölgemizde, 2025 yılı üretim sezonunda Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından uygulanan alım politikaları nedeniyle çeltik üreticileri ciddi mağduriyet yaşamıştır.

TMO tarafından çeltik alım kriterlerinde rutubet oranı 9014 olarak belirlenmiş ancak bu kriter hasat döneminde değil, hasadın tamamlanmasının ardından şubat ayında açıklanmıştır. Oysa üreticiler ağustos-kasım ayları arasındaki hasat döneminde ürünlerini ortalama "16 rutubet oranıyla depolamak zorunda kalmıştır.

Hasat tamamlandıktan sonra ürünün yeniden kurutulması hem teknik açıdan zor hem de yüksek maliyetlidir. Bu nedenle üreticilerin önemli bir bölümü fiilen TMO'nun açıkladığı alım kriterlerini karşılayamaz hale gelmiştir.

Diğer taraftan hasat döneminde piyasada çeltik fiyatları 42 TL seviyelerinde işlem görürken, TMO tarafından açıklanan alım fiyatı yaklaşık 40 TL seviyesinde kalmıştır. TMO fiyatının piyasanın altında açıklanması nedeniyle serbest piyasa fiyatları da gerilemiş; kısa sürede 42 TL seviyesinden 35 TL hatta 32 TL seviyelerine kadar düşüş yaşanmıştır.

Bu durum TMO'nun piyasayı destekleyici rol üstlenmesi gerekirken, tam tersine fiyatların aşağı yönlü baskılanmasına neden olduğu yönünde üreticiler arasında ciddi eleştirilere yol açmıştır.

Öte yandan pirinç ithalatında uygulanan gümrük vergilerinin sıfırlanması veya düşürülmesi, yerli üreticinin piyasa karşısındaki gücünü daha da zayıflatmaktadır. Üreticiler artan mazot, gübre, enerji ve işçilik maliyetleri karşısında ürünlerini maliyetine hatta maliyetin altında satmak zorunda kaldıklarını ifade etmektedir.

Bu bağlamda; o LYA

I. TMO tarafından çeltik alımında uygulanan "014 rutubet kriteri neden hasat döneminde hatta hasattan önce değil de, hasadın tamamlanmasından sonra açıklanarak çiftçi tüccara mahkum bırakılarak mağdur edilmiştir?

2. Hasat döneminde ortalama 9016 rutubet oranıyla depolanan çeltik ürünlerinin "014 rutubet kriterine düşürülmesi için üreticilere herhangi bir teknik veya mali destek sağlanmış mıdır? Destek sağlamayacaksanız, TMO neden 016-4017 rutubet kriteri ile çiftçiden çeltiği almamaktadır? Tonlarca 9616-9017 rutubet kriteri ile depolarda bekleyen çeltiği TMO ne zaman alacaktır? TMO çiftçi dostu bir kurum değil midir?

3. TMO'nun alım fiyatını piyasanın altında açıklamasının gerekçesi nedir?

4. TMO'nun piyasayı düzenleyici rolü dikkate alındığında, açıklanan fiyat nedeniyle serbest piyasa fiyatlarının 42 TL seviyelerinden 35-32 TL bandına gerilemesi konusunda

Bakanlığınızın bir değerlendirmesi bulunmakta mıdır?

5. Çeltik alım fiyatlarının hasat döneminde açıklanmaması üreticilerin zararına yol açtığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? TMO çiftçinin kara gün dostu değil ise neden vardır?

6. Pirinç ithalatında uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesi veya sıfırlanmasının yerli üreticiler üzerindeki etkileri konusunda Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

7. Gönen başta olmak üzere Türkiye'nin önemli çeltik üretim merkezlerinde üretimin sürdürülebilirliği için TMO alım politikalarının yeniden düzenlenmesine yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?

8. Önümüzdeki üretim sezonu için çeltik üreticilerinin mağduriyet yaşamaması adına hasat öncesi taban fiyat açıklanması ve rutubet kriterlerinin yeniden düzenlenmesi planlanmakta mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** Serkan Sarı (CHP, Balıkesir). “TMO'nun açıkladığı çeltik alım fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41974, 5 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41974-tmo-nun-acikladigi-celtik-alim-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2797698e-ddf9-4569-a165-019cd699764b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.