# Covid-19 Eris varyantına ve olası salgın durumunda alınabilecek önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4199 - **Veren:** Murat Emir (CHP, Ankara) - **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Fahrettin Koca) - **Veriliş tarihi:** 8 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 18 Aralık 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a8fd36ec-def3-4362-81a7-018a7481acdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4199-covid-19-eris-varyantina-ve-olasi-salgin-durumunda-alinabilecek-onlemlere-iliskin > Murat Emir (CHP), 8 Eylül 2023 tarihinde 7/4199 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 18 Aralık 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca tarafından yanıtlanması saygılarımla arz ederim. 2019 yılında ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-1I9'un Omicron varyantının bir alt türü olan EG.5 (ERIS) varyantı, dünya genelinde 51 ülkede görülmektedir. Özellikle ABD ve Avrupa'da giderek yaygınlaşan ve koronavirüs önlemlerinin yeniden alınmasına neden olan varyantın ülkemizde de görülmesi beklenmektedir. Geçtiğimiz günlerde Sağlık Bakanı tarafından ülkemizde EG.5 varyantının görülmediği ve ülkemiz açısından herhangi bir tehlike yaratmadığı açıklaması yapılmıştır. Ancak Sağlık Bakanı'nın, 2019 yılında da COVID-19 vakaları ülkemizde ortaya çıkmadan önce benzer cümleler kurduğu bilinmektedir. Sürecin devamında ise COVID-19'un Türkiye'de de yayıldığı ve vakaların giderek arttığı ortaya çıkmıştır. Bununla kalmayıp Sağlık Bakanlığı vaka sayılarını gizlemiş, bunun ortaya çıkmasının ardından da tıp literatüründe bulunmayan "vaka-hasta" ayrımı ile dünyada eşi benzeri görülmemiş şekilde bu skandalın üstünü örtmeye çalışmıştır. 51 ülkede yaygınlaşan ve yayılım hızı giderek artan EG.S'in, birçok ülkeden turist alan ülkemizde görülmemiş olması akıllara test yapılmadığı ve Sağlık Bakanlığı'nın konunun üzerine yeterince eğilmediği ve varsa vakaların gizlendiği düşüncesini doğurmaktadır. Hastaneye başvuranlara yönelik test kriterlerinin koronavirüsün ağır seyrettiği döneme göre belirlendiği göz önünde bulundurulduğunda şu an hastaneye EG.5 belirtisi ile giden hastaların büyük kısmına test yapılmadığı bilinmektedir. Ancak, söz konusu varyantın ülkemizde yayılmadan Sağlık Bakanlığının bir an önce COVID testini yaygınlaştırması ve genel tablonun ortaya çıkartılması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Ülkemizde şu ana kadar EG.5 varyantı görülmüş müdür? 2. Görülecek olası vaka ve salgın durumlarına karşın ne gibi önlemler alınmış ve hazırlıklar yapılmıştır? 3. Hasta, yaşlı ve kronik rahatsızlığı bulunan yurttaşlar için sağlık önlemleri alınmış mıdır? Bu kişiler için hatırlatma dozu aşısı yapılması düşünülmekte midir? 4. Amerika Birleşik Devletleri okulların açılmasının ardından çocuklar arası yayılımı azaltmak amacıyla maske zorunluluğu getirmiştir. Ülkemizde okullarda yayılımı engellemek amacıyla herhangi bir önlem hazırlığı yapılmış mıdır? Yapıldı ise ne gibi önlemler alınmıştır? 5. Test kriterlerinin yeniden gözden geçirilmesi düşünülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi 19/09/2023 tarihli ve 43452547-120.07-12853 19 sayılı yazınız. Ankara Milletvekili Sayın Murat EMİR tarafından verilen "Covid-19 Enis varyantına ve olası salgın durumunda alınabilecek önlemlere ilişkin" 7/4199 esas numaralı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır. 2019 yılında ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-I19'un Omicron varyanıtını bir alt türü olan EG.5 (ERIS) varyantı, dünya genelinde 51 ülkede görülmektedir. Özellikle ABD ve Avrupa'da giderek yaygınlaşan ve koronavirüs önlemlerinin yeniden alınmasına neden olan varyantın ülkemizde de görülmesi beklenmektedir. Geçtiğimiçz günlerde Sağlık Bakanı tarafından ülkemizde EG.5 varyantının görülmediği ve ülkemiz açısından herhangi bir tehlike yaratmadığı açıklaması yapılmıştır. Ancak Sağlık Bakanı'nın, 2019 yılında da COVID-19 vakaları ülkemizde ortaya çıkmadan önce benzer cümleler kurduğu bilinmektedir. Sürecin devamında ise COVID-19*un Türkiye'de de yayıldığı ve vakaların giderek arttığı ortaya çıkmıştır. Bununla kalmayıp Sağlık Bakanlığı vaka sayılarını gizlemiş, bunun ortaya çıkmasının ardından da tıp literatüründe bulunmayan "vaka-hasta" ayrımı ile dünyada eşi benzeri görülmemiş şekilde bu skandalın üstünü örtmeye çalışmıştır. 51 ülkede yaygınlaşan ve yayılım hızı giderek artan EG.5'in, birçok ülkeden turist alan ülkemizde görülmemiş olması akıllara test yapılmadığı ve Sağlık Bakanlığı'nın konunun üzerine yeterince eğilmediği ve varsa vakaların gizlendiği düşüncesini doğurmaktadır. Hastaneye başvuranlara yönelik test kriterlerinin koronavirüsün ağır seyrettiği döneme göre belirlindiği göz önünde bulundurulduğunda şu an hastaneye EG.5 belirtisi ile giden hastaların büyük kısmına test yapılmadığı bilinmektedir. Ancak, söz konusu varyantın ülkemizde yayılmadan Sağlık Bakanlığını bir an önce COVID testini yaygınlaştırması ve genel tablonun ortaya çıkartılması gerekmektedir. Bu bağlamda; SORULAR: 1. Ülkemizde şu ana kadar EC.5 Varyantı görülmüş müdür? 2. Görülecek olası vaka ve salgın durumlarına karşın ne gibi önlemler alınmış ve hazırlıklar yapılmıştır? 3. Hasta, yaşlı ve kronik rahatsızlığı bulunan yurttaşlar için sağlık önlemleri alınmış mıdır? Bu kişiler için hatırlatma dozu aşısı yapılması düşünülmekte midir? 4. Amerika Birleşik Devletleri okulların açılmasının ardından çocuklar arası yayılımı azaltmak amacıyla maske zorunluluğu getirmiştir. Ülkemizde okullarda yayılımı engellemek amacıyla herhangi bir önlem hazırlığı yapılmış mıdır? Yapıldı ise ne gibi önlemler alınmıştır? 5. Test kriterlerinin yeniden gözden geçirilmesi düşünülmekte midir? CEVAPLAR: Dünya Sağlık Örgütü tarafından 5 Mayıs 2023 tarihinde COVID-19' un halk sağlığı açısından küresel bir acil durumu teşkil etmediği açıklanmıştır. Bununla birlikte DSÖ tarafından yapılan 9 Ağustos 2023 tarihli açıklamada şu anda birçok ülkede yükselişte olan EG.5 de dahil olmak üzere çeşitli COVID-19 varyantlarının takip edildiği belirtilmiştir. Aynı şekilde ülkemizde de durum takip edilmektedir. Bakanlığımız tarafından COVID-19 ile ilgili dünyadaki gelişmeler, yeni varyantlar ve etkileri yakından takip edilmekte; hastalığa yönelik tanı, vaka tespiti, temaslı takibi, korunma ve kontrol önlemleri ve tedavi süreçleri belirlenmektedir. Enis varyantının hasta etme gücünün (virülansının) düşük olmasından dolayı ek tedbirler alma ihtiyacı bulunmamaktadır. Bakanlık olarak ölçütümüz Enis varyantı sebebiyle hastaneye yatanların sayısıdır ki buda çok düşüktür. Bağışıklama programlarımız bilimsel veriler ışığında yürütülmektedir. Salgının etkisinin azalması, aşılamanın yaygınlaşması, toplumsal hayatı eskisine oranla daha az etkilemesi ile birlikte alınacak önlemlerin dünyada olduğu gibi ülkemizde de toplumun her noktasında kısıtlama şeklinde değil bireysel düzeyde uygulanması önem arz etmektedir. Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim. --- **Kaynak gösterme:** Murat Emir (CHP, Ankara). “Covid-19 Eris varyantına ve olası salgın durumunda alınabilecek önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4199, 8 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4199-covid-19-eris-varyantina-ve-olasi-salgin-durumunda-alinabilecek-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a8fd36ec-def3-4362-81a7-018a7481acdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.