# ÇKS kaydı olmadan üretim yapan kişilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/42097
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 12 Mart 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b10be50-e0ff-41bb-82f8-019ce756eac5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42097-cks-kaydi-olmadan-uretim-yapan-kisilere-iliskin

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 12 Mart 2026 tarihinde 7/42097 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99*uncu maideleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ömer Fethi GÜRER Niğde Milletvekili

Pilot illerde uygulamaya geçirilen bitki koruma ürünleri satış ve kajıt sisteminde yetkili bayiler çeşitli sorunlar yaşamaktadır. Üretim yapan çiftçilerin önemli bir kısmının ÇKS kayıtlarında yalnızca ana ürün olarak çoğunlukla buğday, arpa vb. yer almaktadır. Bunun yanında bağ, bahçe, sebze üretimi, meyve ağaçları ve küçük ölçekli tarımsal faaliyetlerin de mevcuttur.

Ancak mevcut sistem uygulamalarında; ÇKS'de kayıtlı olmayan ürünler ve alanlar için bitki koruma ürünü satışı ve sistem kaydı yapılamamaktadır. Üretim olmasına rağmen resmi kayıt yokluğu nedeniyle, ürün bazlı dar ruhsatlı ilaçların çıkışı yapılamamaktadır. SMS doğrulaması, ürün-zararlı—aktif madde eşleştirmesinin her ürün için ayrı ayrı yapılması gibi uygulamalar satış süresini uzatmakta ve pratikte işlemez hâle getirmektedir. Bu durum karşında yetkili bayiler satış kaybı ve stok zararı yaşarken, çiftçiler de kayıt dışına yönelmek durumunda kalmaktadır. Sistemsel kısıtlar nedeniyle bu satışların kayda alınamaması, sorumluluğun da bayilerin üzerinde kalmasına sebep olmaktadır.

Bu çerçevede;

I- ÇKS kaydı bulunmayan ancak fiilen üretim yaptığı beyan edilen kişiler için, bayi sorumluluğu ve taahhüdü esas alınarak kontrollü satış ve kayıt imkânı tanınması için yapılacak bir çalışma var mıdır?

2- Mevcut sistemde her ürün için ayrı ayrı yapılan giriş süreçlerinin daha basit olmasına yönelik ve dar ruhsatlı ürünler için, beyan ve bayi onayı esaslı alternatif bir kayıt yöntemi planlamayı düşünüyor musunuz?

3- Bayilerin stoklarında bulunan ve iadesi mümkün olmayan dar ruhsatlı ürünlerin satılamaz hâle gelerek ekonomik zarara dönüşmesine sebebiyet vermemek adına önlem almayı düşüyor musunuz?

4- Kayıt dışılığı azaltmak, çiftçinin ilaca erişimini zorlaştırmamak, yetkili bayileri mağdur etmeden denetimi sürdürülebilir kılmak ve tarımsal üretimin devamlılığını korumak için bayinin mesleki sorumluluğunu esas alan bir düzenleme yapmayı planlıyor musunuz?

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “ÇKS kaydı olmadan üretim yapan kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42097, 12 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42097-cks-kaydi-olmadan-uretim-yapan-kisilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b10be50-e0ff-41bb-82f8-019ce756eac5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.