# Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kiralanan hava araçlarının temini için gerçekleştirilen ihalelere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/42106 - **Veren:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 12 Mart 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 168 gün sonra, 27 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06dfd0da-e038-4fef-9824-019ce618af42 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42106-orman-yanginlariyla-mucadele-kapsaminda-kiralanan-hava-araclarinin-temini-icin-gerceklesti > Sevda Erdan Kılıç (CHP), 12 Mart 2026 tarihinde 7/42106 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 168 gün sonra, 27 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98*inci, TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. ge, Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili Orman Genel Müdürlüğü'nün 2025 yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde, Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kullanılan hava araçları, yapılan kiralama harcamaları ve yangınların yol açtığı tahribat hakkında dikkat çekici veriler yer almaktadır. Rapora göre 2025 yılı yangın sezonunda Orman Genel Müdürlüğü envanterinde 9 helikopter, 14 uçak ve 10 insansız hava aracı bulunmasına rağmen yangınla mücadelede 68 helikopter ve 13 uçak olmak üzere toplam 81 hava aracı kiralama yoluyla temin edilmiştir. Bu kapsamda yalnızca hava aracı kiralama hizmeti için 10 milyar 262 milyon 279 bin 437 TL ödeme yapıldığı ifade edilmektedir. Buna karşın aynı raporda, 2025 yılında 3.224 orman yangını meydana geldiği ve 81.473 hektar orman alanının zarar gördüğü belirtilmektedir. Son yıllara ilişkin veriler incelendiğinde yangın başına zarar gören alan miktarında önemli artış olduğu görülmektedir. Öte yandan faaliyet raporunda hava araçlarının kiralanmasına ilişkin toplam maliyet belirtilmesine rağmen, bu ihaleleri hangi şirketlerin kazandığı, firma bazında ödeme tutarlarının ne olduğu ve sözleşme koşulları hakkında herhangi bir bilgiye yer verilmemektedir. Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kamu kaynaklarından yapılan milyarlarca liralık harcamaların etkinliği, şeffaflığı ve kamu yararına uygunluğu büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle söz konusu faaliyet raporunda yer alan verilerin ayrıntılı biçimde açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. 2025 yılında yangın söndürme amacıyla kiralanan 68 helikopter ve 13 uçağın temini için yapılan ihaleleri hangi şirketler kazanmıştır? 2. Bu kapsamda yapılan 10.262.279.437 TL'lik ödemenin firma bazında dağılımı nedir? 3. Söz konusu hava aracı kiralama ihaleleri hangi ihale usulleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir? 4. 2025 yılında kiralanan hava araçları için araç başına ortalama kira bedeli ne kadardır? 5. Son 5 yıl içerisinde (2021-2025) yangın söndürme hava araçlarının kiralanması için yapılan toplam harcamalar yıllara göre ne kadardır? 6. Orman Genel Müdürlüğü'nün kendi hava aracı filosunun güçlendirilmesi amacıyla son 5 yıl içerisinde kaç adet yangın söndürme uçağı ve helikopter satın alınmıştır? 7. Yangınla mücadelede kiralama yöntemine ağırlık verilmesi yerine kurum &nVanterinin güçlendirilmesine yönelik bir satın alma planı bulunmakta mıdır? 8. Hava aracı kiralama yöntemi ile kurum envanterine hava aracı kazandırılması seçeneklerinin maliyet-fayda analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise söz konusu analizlerin sonuçları nelerdir? 9. Yangınla mücadele için yapılan milyarlarca liralık harcamaya rağmen bazı yıllarda, özellikle 2025 yılında yangın başına yanan alan miktarının artmasının sebepleri nelerdir? 10. Yangınlara ilk müdahale süresinin azaltılması ve yangınların büyümeden kontrol altına alınması amacıyla hangi yeni tedbirlerin alınması planlanmaktadır? 11. ORKÖY desteklerinden yararlanan aile sayısının 2024 yılından daha düşük seviyede gerçekleşmesinin sebepleri nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 2025 yılında 58 adedi iç ve dış kaynaklardan kiralık, 88 adedi ise Orman Genel Müdürlüğümüz (OGM) envanteri ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde bulunan doğrudan kamuya ait 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) ndan oluşan toplam 146 adet hava aracı aktif olarak görev yapmıştır. Bu kapsamda kiralanan hava araçları; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları aracılığıyla temin edilmiştir. Söz konusu hava aracı kiralama ihaleleri "Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3'üncü Maddesinin (b) Bendi Kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında ulusal ve uluslararası katılıma açık olarak açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir. 2021 yılında yangın söndürme hava araçlarının kiralanması için toplamda 639.701.920 TL ödeme yapılmıştır. 2022-2024 yıllarını kapsayan 3 yıl için hava aracı kiralamaları Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından ihale edilmiştir. Bu kapsamda yüklenici firmalara toplamda 144.313.134 dolar ödeme yapılmıştır. Ayrıca SSB ile MGİ Uluslararası Savunma Sanayi A.Ş. arasında imzalanan Hafif Sınıf, Ağır Sınıf ve Gece Görüşlü Helikopter Kiralama Projesi Sözleşmeleri NGİ Uluslararası Savunma Sanayi A.Ş'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle 18.10.2024 tarihinde feshedilmiştir. Bu kapsamda firma hakkında gerekli idari ve hukuki işlemler başlatılmıştır. Bu sebepten dolayı 2024 yılında yapılan ödemelerin miktarı hukuki süreç tamamlandığında netleşecektir. SSB tarafından 4734 sayılı Kanun'un istisna maddesi kapsamında ihale edilen 2022-2026 yılları arasında 5 yıl süreli olarak 30.03.2022 tarihinde SSB ile Bordo Mimarlık- EAB İş Ortaklığı arasında imzalanan Büyük Tanker Uçağı Kiralama Sözleşmesi devam etmektedir. 2025-2027 yılları arası yangınlara müdahale amacıyla kiralanan hava araçlarının toplam maliyeti, ilgili sözleşme usul ve esasları kapsamında yapılan ödemelerin sözleşme sürelerinin tamamlanması sonrasında belirlenebilecektir. Orman yangınlarına havadan müdahale faaliyetleri kapsamında son 5 yılda; 3 adet 1-70 genel maksat helikopteri, | adet insanlı havadan yönetim uçağı, 10 adet İHA satın alınmış, 2023 yılında satın alma sözleşmesi imzalanmış olan 20 adet 3 ton su atma kapasiteli Airtractor AT - 802F amfibi yangın söndürme uçağından 14 adedi teslim alınmış olup aktif olarak görev yapmaktadır. Kalan 6 adet uçaktan 2 adedinin 2026 yılında 4 adedinin ise 2027 yılına kadar teslim alınması planlanmaktadır. Ayrıca, 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretimine yönelik olarak Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ile 2023 yılında sözleşme imzalanmış olup helikopterlerin ilk teslimatlarının 2028 yılında yapılması planlanmaktadır. Hava gücü oluşturulurken yangın söndürme hava araçlarının tamamının satın alınarak envanterde olması hem temin noktasında hem de işletme noktasında çok ekonomik TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı olmamaktadır. Bu maksatla işletme maliyeti düşük fiyat performans hesabına göre satın alınması kiralamadan daha ekonomik olan ve kıt kaynak pozisyonunda olan hava araçlarından özellikle öncelikle amfibik uçakların envantere satın alınması planlanmış, işletme maliyeti yüksek, kiralama maliyetleri daha uygun olan helikopterlerin bir kısmının satın alınması bir kısmının kiralanmasının daha uygun olduğu görülmektedir. Orman yangınlarıyla mücadelede meteorolojik faktörler (yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgâr gibi) yangının enerjisini kısa sürede artırmakta ve birkaç dakika içinde büyük alanlara yayılmasına neden olmaktadır. Ayrıca arazi koşulları yanıcı madde açısından kendine has özellikler taşımaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi ekstrem şart ve ortamlarda orman yangınları ile günlerce mücadele edilebilmektedir. 2026 yılında ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. 2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2026 yılında 462 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞÖ'a sahiptir. 194'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.953 arazöz, 2.766 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 878 iş makinesi bulunmaktadır. Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.859 yangın işçisi, 4.419 teknik personel, 7.787 orman muhafaza memuru ve 141.283 gönüllü bulunmaktadır. Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. se Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. " İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e" Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde Ni çi b TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI ÜN 4 Strateji Geliştirme Başkanlığı müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.852 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır. se 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. "e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. "e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. " OOrmanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2026 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. "e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma Genel Komutanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır. " Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir. Bunun yanı sıra Yangıncell Sistemi ile İş Emri Takip ve Navigasyon Sistemi orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında kullanılan teknolojik yeniliklerdendir. Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir. Bunun yanı sıra Yangıncell Sistemi ile İş Emri Takip ve Navigasyon Sistemi orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında kullanılan teknolojik yeniliklerdendir. • yat M4 EN TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımız tarafından orman köylerinde yaşayan orman köylülerine ve bu köylülerin kurmuş oldukları kooperatiflere ORKÖY destekleri verilmektedir. Ferdi destekler kapsamında orman köylülerimize yönelik sosyal ve ekonomik nitelikli yaklaşık 50 farklı ferdi tip proje uygulanmakta olup verilen destek tutarının 9020"si hibedir. Geri kalan 9080'lik kısım ise yılda bir taksit olacak şekilde 3 ila 7 yılda faizsiz olarak geri alınmaktadır. Bu kapsamda 2024 yılında 11.014 haneye 2025 yılında ise 10.830 haneye destek verilmiştir. Ferdi destekler kapsamında uygulanan proje sayısı orman köylüsünün talepleri doğrultusunda şekillenmektedir ORKÖY desteklemeleri yıllık olarak gerçekleşmekte ve cari yılın başlangıcında, her bir proje için kredi üst limitleri belirlenmektedir. Proje türüne göre limitler düşük ya da yüksek olabilmektedir. Desteklenecek hane sayısını, projelere olan talep değişkenliği şekillendirmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında kiralanan hava araçlarının temini için gerçekleştirilen ihalelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42106, 12 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42106-orman-yanginlariyla-mucadele-kapsaminda-kiralanan-hava-araclarinin-temini-icin-gerceklesti (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06dfd0da-e038-4fef-9824-019ce618af42 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.