# Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatılmasının tedarik zinciri ve dış ticarete etkisine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/42559 - **Veren:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 26 Mart 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 21 Mayıs 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e2990d0-d160-4796-92b4-019d2e630851 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42559-hurmuz-bogazi-nin-iran-tarafindan-kapatilmasinin-tedarik-zinciri-ve-dis-ticarete-etkisine > Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 26 Mart 2026 tarihinde 7/42559 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 21 Mayıs 2026). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın, Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak askeri saldırı başlatmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerini fiilen engellemiştir. Resmi bir kapatma kararı açıklanmamış olmakla birlikte 3 Mart 2026 itibarıyla boğazdaki trafik yüzde 40-70 oranında azalmış; yüzlerce tanker açık sularda beklemeye başlamıştır. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sini, küresel LNG ticaretinin de yaklaşık yüzde 20'sini taşıyan stratejik bir geçiş noktasıdır. Açık kaynaklardaki verilere göre krizin uzaması halinde Türkiye ekonomisi; enerji maliyetleri, sanayi üretim giderleri, gübre fiyatları ve lojistik maliyetler başta olmak üzere geniş bir cephede baskıya maruz kalabilecektir. Türkiye'nin yıllık enerji ithalat faturası 60-65 milyar dolar seviyesindedir. Uzman değerlendirmelerine göre petrol fiyatlarında her 10 dolarlık artış cari açık üzerinde yaklaşık 4,5- 5 milyar dolarlık ek yük oluşturmaktadır. Petrol fiyatlarının kriz öncesi 67 dolar seviyesinden spekülatif hareketlerle 119 dolara kadar yükseldiği bildirilmiş; akabinde kısmen geri çekilse de 87 dolar bandında kalmaya devam etmiştir. Bu düzeyde enerji maliyeti artışı, başta lojistik ve gıda sektörleri olmak üzere maliyet enflasyonunu besleyecektir. Türkiye'nin MEG (monoetilen glikol) ithalatının yüzde 35-40'ı, azotlu gübre ithalatının ise yüzde 15-25'i Körfez ülkelerinden sağlanmaktadır. Bu durum tekstil-hazır giyim, plastik, kimya ve tarım sektörlerini doğrudan etkilemektedir. LNG tankerlerinin günlük spot navlun ücretlerinin yüzde 600'e varan oranlarda artarak yaklaşık 300 bin dolar seviyesine çıktığı belirtilmektedir. Savaş riski sigorta primleri de birkaç kat yükselmiştir. Bu bağlamda; 1. Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik zinciri aksamaları nedeniyle ihracat teslimat sürelerinde ve navlun maliyetlerinde somut olumsuz gelişmeler yaşandığı tespit edilmiş midir? 2. Türkiye'nin tekstil-hazır giyim, plastik ve kimya sektörlerinde kullanılan petrokimya hammaddelerinin yüzde 35-40'ı Körfez ülkelerinden sağlanmaktadır. Körfez kaynaklı bu tedarik kesintisine karşı alternatif tedarikçi ve güzergah diversifikasyonu çalışmaları yürütülmekte midir? . Azotlu gübre başta olmak üzere Hürmüz Boğazı üzerinden temin edilen tarımsal girdilerdeki olası aksama nedeniyle gıda enflasyonu ve gıda güvenliği konusunda ne tür önleyici tedbirler planlanmaktadır? . Gümrük idarelerinde ithalat ve ihracat işlemlerini hızlandırmak, navlun maliyetlerindeki artışı hafifletmek amacıyla uygulanan ya da uygulanması düşünülen kolaylaştırıcı prosedürler nelerdir? . Türkiye'nin coğrafi konumunu değerlendiren Orta Koridor ve Irak Kalkınma Yolu gibi alternatif ticaret koridorları, mevcut kriz ortamında ne ölçüde hayata geçirilmiş ya da hızlandırılmıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 03.04.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1829485 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU tarafından verilen 7/42559 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Çankaya/ANKARA EE Ser Fatih Mehmet ÖZCAN gp Pas e 24491341 leri(Gticaret.gov.t Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni al e e- : ejisoruonergeleri(Oticaret.gov.tr | PR. İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334 sl İN LD TİCARET BAKANLIĞI İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU?'ya Ait 7/42559 Sayılı Yazılı Soru Önersesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 5) Uluslararası piyasalarda hammadde, yarı mamul ve mamul maddelerin fiyat ve tedarik sürecinde yaşanan gelişmeler ile birlikte ülkemiz üretim yapısı ve piyasa koşulları yakından takip edilmekte, ilgili kurumlarımızla koordineli şekilde gerekli tedbirler alınmaktadır. Öte yandan, Körfez bölgesinde yaşanan ABDj/İsrail-İran savaşı nedeniyle uluslararası piyasalarda ham madde, yarı mamul ve mamul maddelerin fiyat ve tedarik sürecinde yaşanan gelişmeler ile birlikte ülkemiz gübre üreticilerinin üretim yapısı, üretim miktarı, üretim maliyetleri ve ülkemiz içerisindeki tüketim miktarları da dikkate alınarak gübre ve hammaddeleri ihracatımız Tarım ve Orman Bakanlığımız ile koordineli olarak yakından takip edilmekte, gerekli tedbirler alınmaktadır. Ayrıca, alternatif ticaret koridorlarına yönelik altyapı, kapasite ve sınır geçişlerine ilişkin çalışmalar ilgili kurum ve kuruluşlarımızla birlikte sürdürülmekte, Türkiye'nin küresel lojistik merkez rolünün güçlendirilmesine yönelik adımlar atılmaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımız gıda ve tarım sektörünün hammaddelerinde arz güvenliğinin sağlanması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi ile üretici-tüketici refahının dengeli bir şekilde korunabilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli olarak üre, amonyum nitrat, monoamonyum fosfat, azotlu ve kompoze gübre cinsi eşyanın gümrük vergilerini sıfırlamıştır. Diğer taraftan, gümrük işlemleri açısından da hayata geçirilen dijital gümrük uygulama ve kolaylıkları sayesinde lojistik süreçlerin hızlandırılıp bu süreçte operasyonel verimliliğin artırılmasına katkıda bulunulmuştur. Kâğıdın ve manuel gümrük işlemlerinin yerini aldığı dijital gümrük projelerimizle gümrük işlem süreçleri hızlandırılırken dış ticaret erbabımıza zaman ve maliyet açısından yarar sağlanmıştır. "Liman Kapı Otomasyon Sistemi" gibi dijital uygulamalarımız sayesinde liman işlem süreçleri hızlandırılmış; "NCTS", "İzinli Gönderici" ve "Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (Y YS)" gibi dünyadaki dış ticaret işlemlerindeki gelişmeler ışığında sürdürülen gümrük kolaylıkları sayesinde de eşyanın teslim süreçleri süratlendirilerek navlun maliyetlerinin azaltılmasına katkıda bulunulmuştur. Diğer taraftan; sınır ötesi e-ticaret ve mikro ihracat işlemleri de basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamasıyla kolaylaştırılarak ihracatçılarımıza zaman ve maliyet avantajı sağlanmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatılmasının tedarik zinciri ve dış ticarete etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42559, 26 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42559-hurmuz-bogazi-nin-iran-tarafindan-kapatilmasinin-tedarik-zinciri-ve-dis-ticarete-etkisine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e2990d0-d160-4796-92b4-019d2e630851 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.