# Ücretli öğretmenlerin mali ve özlük haklarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/4258 - **Veren:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 12 Eylül 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 26 Ekim 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8e487a5e-4efe-4069-b37f-018a8da78711 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4258-ucretli-ogretmenlerin-mali-ve-ozluk-haklarina-iliskin > Sevda Karaca Demir (EMEP), 12 Eylül 2023 tarihinde 7/4258 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 26 Ekim 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. S&€€da KARACA DEMİR İktidarınızın eğitim ve ekonomi politikalarının bir sonucu olarak öğretmenler; kadrolu, ücretli, sözleşmeli gibi parçalara bölünmüş durumdadır. Aynı eğitimi görüp aynı işi yapan öğretmenler arasındaki bu parçalı hal, ücret başta olmak üzere diğer haklar konusunda da ayrılık yaratmaktadır. Ücretli öğretmenler ise diğer eğitim emekçilerinin ortak sorunlarının yanı sıra neredeyse kölelik koşullarında çalışmaktadır. Haftada yalnızca 30 saate kadar ders verebilen ücretli öğretmenler; asgari ücrete dahi yaklaşmayan ücretler karşılığında ve açlık sınırında çalışmaktadırlar. SGK primleri bir ayda yalnızca 16 gün üzerinden yatırılan ücretli öğretmenler, bütün tatil dönemlerinde herhangi bir ücret almadıkları gibi SGK primleri de yatırılmamaktadır. Üstelik nöbet tutma, destekleme ve yetiştirme kursu açma gibi haklardan da yoksun durumdadır. Bunların yanı sıra güvencesiz çalışmanın birlikte getirdiği mobbing nedeniyle işten çıkartma tehdidiyle ücret verilmeksizin nöbet tutturulabilmekte ve aynı şekilde sınıf rehber öğretmenliği yaptırılabilmektedir. Sayısı günden güne artan ve uzun yıllardır iş güvencesi ve eşit hak talep eden ücretli öğretmenlerin talepleri görmezden gelinmektedir. Bu bağlamda; 1. Aynı eğitimi alarak aynı işi yapmalarına karşın öğretmenler neden çeşitli sınıflandırmalarla farklı ücret almakta ve farkı haklardan faydalandırılmaktadır? 2. Ücretli öğretmenler Temmuz 2023'te düzenlenen seyyanen zamdan neden faydalandırılmamıştır? 3. Asgari ücretin altında çalıştırma uluslararası sözleşmeler ve yasalarla yasaklanmasına karşın ücretli öğretmenlerin asgari ücretin altında ve eksik sigorta pirimi ile çalıştırılması suç değil midir? 4. Araştırmalar, yaklaşık 80 bin norm kadro ihtiyacına karşılık 80 bine yakın ücretli öğretmen olduğunu gösterirken; eğitim fakültesi mezunu olan ve formasyon eğitimi almış ücretli öğretmenlere kadro verilmemesinin açıklaması nedir? Mobbing ve tehdit karşısında hiçbir güvenceye sahip olmayan ücretli öğretmenlerin bu keyfi uygulamalardan korunması için nasıl önlemler alınmaktadır? İntihar eden ücretli öğretmen sayısı kaçtır? Öğretmenler arasında neredeyse kast sistemine dönen parçalı istihdam hali çalışma barışını nasıl etkilemektedir? Eğitimde saygınlık ve disiplin gibi başat konularda özellikle veliler ve öğrenciler açısından ne tür sorunlar doğurmaktadır? Farklı statüdeki öğretmenlerin özlük hakları ve disiplin hukukları neden farklı şekillerde düzenlenmektedir? Birden fazla yasa ve yönetmelik ile düzenlenen; genelgelerle şekil verilmeye çalışılan ve bu sebeple hem angarya hem de gelişigüzel tariflere yol açan öğretmenlik mesleğinin parçalı halini ortadan kaldırmak için uzmanlar, emek ve meslek örgütlerinin görüşleriyle oluşturulacak yeni bir Öğretmenlik Meslek Kanunu düzenlemesi ihtiyacına ilişkin nasıl adımlar atmayı planlıyorsunuz? TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23 E-Posta : sevdakaraca(Dtbmm.gov.tr ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımıza İlgi'de kayıtlı yazıyla iletilen Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA DEMİR'in 7/4258, Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/4259, Tekirdağ Milletvekili Nurten YONTAR"ın 7/4274 ve Kocaeli Milletvekili Lütfü TÜRKKAN"ın 7/4284 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Yusuf TEKİN Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (11 Sayfa) Elektronik Ağ : www.meb.gov.tr Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ 16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda"; Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususlar belirlenmiştir. Söz konusu Kararın 9*uncu maddesinde; "(1) Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde; a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla; 1. Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmi görevliler ile sınıf öğretmenlerine ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında okul öncesi öğrencilerine destek eğitim odasında verilecek eğitimle sınırlı olmak üzere okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğilim, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 8 saate, 2. Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate kadar ek ders görevi verilebilir. b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden; 1. Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate, 2. Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir. (2) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları her 5 saat ders için I saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir." hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan, Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle karşılanamadığı durumlarda yukarıda sözü edilen Yönetmeliğe göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, okul öncesi, mesleki ve teknik ortaöğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 48, ayda 197 saate kadar ek ders ücreti karşılığında ders görevi verilebilmektedir. Söz konusu Yönetmelikte belirlenen nitelikleri taşımayanlara ise okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 36, ayda 144 saate kadar ek ders ücreti karşılığında ders görevi verilebilmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 176'ncı maddesinde; "Bu Kanunun 89'uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 130 gösterge rakamının bu Strateji Geliştirme Başkanlığı Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. " denilmektedir. Görüleceği üzere Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında; uzman ve usta öğreticiler ile bu nitelikleri taşımayanlardan olmak üzere iki farklı şekilde görevlendirme yapılmakta ve bunlar, fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 176'ncı maddesinde öngörülen gösterge rakamının aynı Kanuna göre altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez arttırılan aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden hesap edilen ek ders ücretinden yararlanmaktadır. Bu çerçevede; ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görev yapanların, yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları mümkün olup bunun dışında bir uygulama yapılabilmesi mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde: "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddenin (4) bendinde ise: "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz." denilmiştir. Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve 45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunacağını; uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesi suretiyle tespit edileceğini belirtmiştir. Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının yazısında belirtilen açıklama çerçevesinde işlem yapılmaktadır. Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 9'uncu maddesi kapsamında ek ders ücreti karşılığında (uzman ve usta öğreticiler dâhil) görev yapanlardan 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 15'inci maddesine göre 2018 yılında 5.000 sözleşmeli öğretmen pozisyonuna öğretmen ataması yapılmıştır. Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 15'inci maddesi kapsamında yürütülecek iş ve işlemler için yürürlük tarihinden itibaren 6 ay süre verildiğinden bu kapsamda bugün itibarıyla herhangi bir atama işlemi yapılması mümkün olamamaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Bununla birlikte, 2016 yılından itibaren Bakanlığımız öğretmen ihtiyacı 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek-4'üncü maddesine göre sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır. 03.02.2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun kimi hükümlerinin iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi istemiyle Anayasa Mahkemesine açılan davaya ilişkin Anayasa Mahkemesinin 13.07.2023 tarihli ve E:2022/47, K:2023/124 sayılı gerekçeli kararı 27.09.2023 tarihli ve 32322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Yusuf TEKİN Milli Eğitim Bakanı --- **Kaynak gösterme:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Ücretli öğretmenlerin mali ve özlük haklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4258, 12 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4258-ucretli-ogretmenlerin-mali-ve-ozluk-haklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8e487a5e-4efe-4069-b37f-018a8da78711 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.