# Van-Hakkari karayolunun iyileştirilmesi ve yol güvenliğinin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/42604
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 26 Mart 2026
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/585015b4-cf35-4c14-b282-019d2f4f3b4f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42604-van-hakkari-karayolunun-iyilestirilmesi-ve-yol-guvenliginin-artirilmasi-icin-yapilan-calis

> Öznur Bartin (DEM Parti), 26 Mart 2026 tarihinde 7/42604 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

Van—Hakkâri Karayolu, uzun yıllardır kamu otoritelerinin bilgisi dâhilinde olan ancak giderilmeyen yapısal, jeoteknik ve mühendislik eksiklikleri nedeniyle kronik bir güvenlik riski üretmeye devam etmektedir. Söz konusu güzergâh, yalnızca trafik kazalarıyla değil; kaya düşmesi, heyelan, toprak kayması ve yamaç stabilitesi sorunlarıyla da çok boyutlu bir afet-risk hattına dönüşmüş durumdadır.

30 Kasım 2025 tarihinde Zernek Barajı çevresinde meydana gelen ve üç yurttaşın yaşamını yitirdiği kaza; yol geometrisi, bariyer eksikliği ve koruyucu sistemlerin yetersizliğinin doğrudan sonucu olarak kayıtlara geçmiştir. Bununla birlikte aynı güzergâhta 2025 yılı içerisinde gerçekleşen ve çok sayıda yurttaşın yaşamını yitirdiği kazalar, sorunun münferit değil yapısal olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.

Öte yandan 25 Mart 2026 tarihinde Hakkâri—Yüksekova kara yolunun Çöplük ve Yeniköprü mevkilerinde meydana gelen heyelan; yalnızca bir doğa olayı değil, önceden öngörülebilir ve gerekli mühendislik tedbirleriyle etkisi azaltılabilir bir riskin gerçekleşmesidir. Yoğun yağış sonrası zeminin gevşemesi, yamaç stabilitesinin sağlanmamış olması ve yeterli kaya tutucu sistemlerin bulunmaması nedeniyle büyük kaya parçaları ve toprak kütleleri yola akmış; bölgenin tek ana ulaşım arterinin tamamen kapanmasına yol açmıştır.

Bu olay sonucunda:

" Yüksekova'nın Van ve Hakkâri ile kara bağlantısı saatlerce kesilmiş, " Yurttaşlar yolda mahsur kalmış, " Hastalar ve acil durum taşıyan araçlar ilerleyememiş,

" Kamu hizmetlerine erişim fiilen durmuştur.

Bu tablo, yalnızca teknik bir altyapı sorunu değil; aynı zamanda kamusal hizmet sunumunda eşitsizlik ve ihmal tartışmasını da beraberinde getirmektedir. İlgili Bakanlığa defalarca yönelttiğimiz soru önergelerine verilen yanıtlarda "çalışmaların sürdüğü", "çelik ağ ve perde duvar uygulamalarının yapıldığı" ifade edilmesine rağmen, sahada yaşanan gerçeklik bu beyanlarla örtüşmemektedir.

Şayet iddia edildiği gibi çelik perde sistemleri, kaya tutucu ağlar ve yamaç stabilizasyon projeleri bütüncül şekilde hayata geçirilmiş olsaydı; 25 Mart 2026 tarihinde yaşanan heyelan ve yol kapanması gerçekleşir miydi? Aynı şekilde, 16 Kasım 2025 tarihinde Ser& Solan mevkiinde yaşanan ve iki yurttaşın yaşamını yitirdiği kaya düşmesi vakası önlenemez miydi?

Bu noktada temel sorun; parçalı, reaktif ve gecikmeli müdahaleler yerine bütüncül risk yönetimi yaklaşımının hayata geçirilmemesidir. Van—Hakkâri hattı artık "yüksek riskli yol" kategorisinin ötesinde, sürekli can kaybı üreten bir yapısal güvenlik sorunu hâline gelmiştir. Bu durum, Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüklerin ihlali anlamına gelmektedir.

Daha kaç yurttaşın yaşamını yitirmesi beklenmektedir? Ulaşım hakkı, can güvenliği ve kamu hizmetlerine erişim hakkı bakımından bölge halkının maruz bırakıldığı bu tablo, idarenin önceliklendirme politikalarının sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır. Hakkâri hattında yaşanan bu ihmal zinciri, kamusal hizmetlerde bölgesel eşitsizlik ve ayrımcılık iddialarını güçlendirmektedir.

Bu çerçevede, Van-Hakkâri Karayolu'nda yaşam hakkını esas alan bütüncül ve bilimsel bir risk yönetimi yaklaşımının hayata geçirilmemesi hâlinde ortaya çıkacak her yeni can kaybı, yalnızca teknik bir eksiklik değil; doğrudan iktidarın ve ilgili Bakanlıkların siyasi sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gereken öngörülebilir bir ihmal olarak kayıtlara geçecektir.

Bu bağlamda;

1. Heyelan riski yüksek olduğu bilinen bir hatta güncel jeoteknik etütlerin yapılmamış veya uygulanmamış olması, doğrudan planlama ve denetim sorumluluğunuzun ihlali değil midir?

2. İklim değişikliğine bağlı artan yağışların heyelan riskini büyüttüğü bilimsel olarak bilinirken, buna uygun bir risk azaltma stratejisinin geliştirilmemiş olması, öngörülebilir bir afetin gerçekleşmesine zemin hazırlamak anlamına gelmemekte midir?

3. Yamaç stabilitesi ve drenaj eksikliklerinin giderilmemesi nedeniyle meydana gelen heyelanlar karşısında, Bakanlığınızın teknik sorumluluğunun bulunduğu bilinmekte midir?

4. 25 Mart 2026 tarihinde meydana gelen heyelanın öngörülebilir ve önlenebilir olduğuna ilişkin teknik değerlendirmeler dikkate alındığında, söz konusu olayın idari ihmal kapsamında incelenmesi yönünde Bakanlığınızca herhangi bir idari soruşturma veya inceleme başlatılmış mıdır; başlatılmadıysa bu yönde bir işlem tesis edilmesi planlanmakta mıdır?

5. Bilimsel kriterlere uygun denetim yapılmaması nedeniyle riskli alanlarda sürdürülen faaliyetlerin bu felaketlere zemin hazırladığı yönündeki tespitler karşısında herhangi bir sorumluluk üstlenilecek midir?

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Van-Hakkari karayolunun iyileştirilmesi ve yol güvenliğinin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42604, 26 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42604-van-hakkari-karayolunun-iyilestirilmesi-ve-yol-guvenliginin-artirilmasi-icin-yapilan-calis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/585015b4-cf35-4c14-b282-019d2f4f3b4f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
