# Karşılıksız çek kullanımı nedeniyle hapis cezası alan kişilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/42672 - **Veren:** Semih Işıkver (MHP, Elazığ) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 31 Mart 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 4 Mayıs 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6e8c92c7-b187-4290-a551-019d43db5d60 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42672-karsiliksiz-cek-kullanimi-nedeniyle-hapis-cezasi-alan-kisilere-iliskin > Semih Işıkver (MHP), 31 Mart 2026 tarihinde 7/42672 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 4 Mayıs 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim. 2025 yılında Türkiye'de karşılıksız çek tutarı ve sayısı, artan ibraz tutarlarıyla birlikte yükseliş eğilimi göstermiştir. Ocak-Kasım 2025 döneminde bankalara ibraz anında karşılıksız çıkan 272 bin adet çekin toplam tutarı 225 milyar TL'ye ulaşmıştır. Karşılıksız çek tutarının ibraz edilen çeklere oranı bir önceki yıla göre çok ciddi bir artış göstermiştir. Ülkemizde karşılıksız ÇEK konusundaki en caydırıcı uygulama muhatabın hapis cezasına çarptırılması olup, bu durumun sorunun çözümü için caydırıcı olmadığı görülmektedir. Buna göre; Karşılıksız ÇEK kullandığı için hapis cezasına çarptırılan ve cezası tamamlananlar içinde borcunu ödeyen iş insanı sayısı 2025 yılı için kaç kişi olmuştur? Karşılıksız ÇEK kullanımına verilen hapis cezası caydırıcı bir müeyyide olmuş mudur? 2025 yılının Ocak-Şubat dönemi ile 2026 yılının Ocak-Şubat dönemindeki karşılıksız ÇEK sayıları kaç adettir? AB ülkelerinin bir çoğunda ÇEK kullanımıyla ilgili banka yükümlülük ve sorumlulukları daha ciddi boyutlardadır. Bu gerçekten hareketle ülkemizde de ÇEK kullanımıyla ilgili banka yükümlülüklerinin artırılması için her hangi bir düzenleme yapılmakta mıdır? BDDK kayıtlarına göre 2026 yılı ilk 2 ayında karşılıksız ÇEK kullanımının 400 bini aştığı görülmektedir. Bu durum sürdürülebilir iç ticaret için bir risk olarak görülmekte midir? Karşılıksız ÇEK kullanımıyla ilgili yasal hapis sürecine düşmüş iş insanlarının bir defaya mahsus olmak üzere af edilmesi ve ticaretin sürdürülebilir kılınarak ÇEK kullanımının tacir ve KOBİ seviyesine taşınması için öncelikle teminat tutarı hususları olmak üzere kapsamlı bir yasal düzenleme yapılmakta mıdır? Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 6. Kat Oda F604 TBMM Dikmen Çankaya/ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (O: 07.04.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1830748 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Elazığ Milletvekili Sayın Semih IŞIKVER tarafından verilen 7/42672 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) 9.km,No:151,Çankaya/ANKARA Zehra CAN gişesi Telefon No: (0312) 449 1342 Faks No: (0312) 449 1341 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Büro Personeli ii TİCARET BAKANLIĞI Elazığ Milletvekili Sayın Semih IŞIKVER'e Ait 7/42672 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 55) o Karşılıksız çeke ilişkin müeyyideler ile bu hususta bankaların sorumluluğu 5941 sayılı Çek Kanunu'nda düzenlenmiştir. Kanun'un 5'inci maddesinde "Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, 1.500 güne kadar adli para cezasına hükmolunur." yaptırımına yer verilmiş, söz konusu adli para cezalarının ödenmemesi durumunda bu cezanın 13.12.2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106'ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamuya yararlı bir işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrileceği belirtilmiştir. Karşılıksız çeke ilişkin açılan davaların icra mahkemesinde görülmesi, öngörülen yaptırımların ve verilen cezaların infazının yargı süreçlerine ilişkin olması nedeniyle Bakanlığımız uhdesinde herhangi bir veri bulunmamakta olup, konu Adalet Bakanlığı'nın yetki ve görev alanında bulunmaktadır. Diğer taraftan, bankalara ibraz edilen ve "'karşılıksızdır"? işlemi yapılan çeklere ilişkin istatistikler Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından aylık dönemler itibarıyla kamuoyuyla paylaşılmakta olup, konuya ilişkin verilere "www.riskmerkezi.org" isimli internet adresinden erişilebilmektedir. Söz konusu veriler incelendiğinde, 2026 yılının ilk iki ayında ""karşılıksızdır"" işlemi yapılan çek sayısının 2025 yılının aynı döneminden daha az olduğu görülmüştür. Bu çerçevede, karşılıksız çekin önlenmesi ve çek hamillerinin korunması adına 5941 sayılı Kanunda yer verilen adli tedbirlerin takibi hususunda Adalet Bakanlığı'ndan bilgi alınabileceği değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Semih Işıkver (MHP, Elazığ). “Karşılıksız çek kullanımı nedeniyle hapis cezası alan kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42672, 31 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42672-karsiliksiz-cek-kullanimi-nedeniyle-hapis-cezasi-alan-kisilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6e8c92c7-b187-4290-a551-019d43db5d60 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.