# Akçakale Gümrük Kapısındaki geçişlerin sınırlandırıldığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/42836 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 2 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 22 Mayıs 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b0491ae-0aad-4890-a440-019d61f5d47b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42836-akcakale-gumruk-kapisindaki-gecislerin-sinirlandirildigi-iddiasina-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 2 Nisan 2026 tarihinde 7/42836 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 22 Mayıs 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasa'nı 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınea yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesinde bulunan Akçakale Gümrük Kapısı, sınır ticareti, bölgesel kalkınma ve ekonomik hareketlilik açısından stratejik öneme sahip olmasına rağmen uzun süredir etkin ve tam kapasiteyle kullanılmamaktadır. Kapının pasaportlu geçişlere kapalı tutulduğu, ticari faaliyetlerin ise sınırlı düzeyde yürütüldüğü yönündeki uygulamalar; bölge esnafı, tüccar ve iş insanları açısından ciddi ekonomik kayıplara yol açmakta, sınır ticaretinin gelişimini engellemektedir. Diğer sınır kapılarında uygulanan geçiş kolaylıkları ve ticari imkânların Akçakale Gümrük Kapısı'nda sağlanmaması; Anayasa'nın 10'uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi bakımından tartışma yaratmakta, bölgesel kalkınma politikaları açısından da açık bir çelişki ortaya koymaktadır. Ayrıca, Anayasa'nın 48'inci maddesinde güvence altına alınan çalışma ve ticaret özgürlüğü ile 166'ncı maddesinde yer alan ekonomik ve sosyal kalkınma hedefleri birlikte değerlendirildiğinde, gümrük kapısının etkin şekilde işletilmemesi kamu yararı ile bağdaşmamaktadır. Sınır kapılarının işleyişi yalnızca ticari değil; güvenlik, dış politika ve idari koordinasyon boyutlarıyla da birden fazla kurumun sorumluluğunu ilgilendirmektedir. Bu nedenle, Akçakale Gümrük Kapısı'nın mevcut durumuna ilişkin yetki ve sorumluluk dağılımının ve alınan idari kararların gerekçelerinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Sahadan alınan bilgiler ve vatandaşların talepleri doğrultusunda; kapının aktif hale getirilmesi, pasaportlu geçişlere açılması ve ticaretin önündeki idari ve bürokratik engellerin kaldırılması yönünde güçlü bir beklenti bulunmaktadır. Bu bağlamda; 1. Akçakale Gümrük Kapısı'nın mevcut faaliyet durumu nedir? Kapasitesi nedir ve mevcut kapasitenin ne kadarı fiilen kullanılmaktadır? 2. Akçakale Gümrük Kapısı'nın pasaportlu geçişlere kapalı tutulmasının somut idari ve hukuki gerekçeleri nelerdir? Bu karar hangi kurumların görüş ve değerlendirmeleri doğrultusunda alınmıştır? 3. Kapının pasaportlu geçişlere açılması yönünde Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma veya belirlenmiş bir takvim var mıdır? Varsa hangi aşamadadır? 4. Akçakale Gümrük Kapısı'nda son 5 yıl itibarıyla yıllara göre gerçekleştirilen ticaret hacmi nedir? 5. Diğer sınır kapılarında uygulanan ticari kolaylıklar, muafiyetler ve geçiş düzenlemeleri Akçakale Gümrük Kapısı'nda neden uygulanmamaktadır? Bu konuda bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? 6. Kapının etkin kullanılmamasının bölge ekonomisine etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi veya değerlendirme çalışması bulunmakta mıdır? 7. Akçakale Gümrük Kapısı'nın tam kapasiteyle faaliyete geçirilmesi için planlanan altyapı, personel ve idari düzenlemeler nelerdir? 8. Sınır ticaretinin geliştirilmesi ve bölge esnafının desteklenmesi amacıyla Akçakale özelinde yürütülen veya planlanan somut proje ve teşvikler nelerdir? 9. Kapının etkin kullanılmaması nedeniyle oluşan ekonomik kayıpların telafisine yönelik herhangi bir politika veya destek mekanizması öngörülmekte midir? 10. Akçakale Gümrük Kapısı'nın diğer sınır kapılarıyla eşit şartlarda faaliyete geçirilmesi için hangi somut adımlar atılacaktır ve bu adımlar için öngörülen takvim nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından verilen 7/42836 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL'a Ait 7/42836 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 10) Güvenlik riski nedeniyle faaliyetleri 2014 tarihinden itibaren durdurulan Akçakale Gümrük Kapısı, Barış Pınarı Harekâtı sonrasında; bölgede güvenlik durumu ve bölgenin acil insani yardım ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak kamu düzeninin yeniden tesis edilmesini sağlamak amacıyla, 24 Aralık 2019 tarihinde yeniden hizmete açılmıştır. Akçakale Gümrük Kapısında, 2025 yılında 373.717 yolcuya, 2026 yılında (Ocak-Mart) 64.655 yolcuya gümrük hizmeti verilmiştir. 12 Nisan 2026 itibarıyla, günlük ortalama 111 aracın giriş işlemi ve 102 aracın çıkış işleminde gümrük hizmeti verilmektedir. Bununla birlikte, Suriye'de 8 Aralık 2024 tarihinden sonra gelişen yeni durum kapsamında Bakanlığımızın 21 Nisan 2025 tarihli düzenlemesi ile; ilgili Hudut Kapısı veya Güvenlik Komisyonlarınca geçişlerine izin verilen yolcu ve kişisel kullanıma mahsus araçların giriş-çıkış işlemlerinde gümrük hizmeti verilmesi serbest hale getirilmiştir. Ayrıca, İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığının 08.05.2026 tarih ve 471288 sayılı yazısı çerçevesinde Akçakale Gümrük Kapısında gerekli hazırlıklar tamamlanarak 12.05.2026 tarihinden itibaren pasaportla giriş çıkış işlemleri başlatılmıştır. Diğer taraftan, ülkemizde sınır ticaretine ilişkin uygulamalar; 3/12/2021 tarih ve 31678 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2/12/2021 tarihli ve 4874 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki "Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar" ile 13/12/2016 tarihli ve 29917 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/11 sayılı 'Sınır Ticaretinin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ" kapsamında yürütülmekte olup, mezkur Karar'ın 14'üncü maddesi ile Şanlıurfa ilimiz Akçakale Gümrük Kapısı üzerinden Suriye ile sınır ticaretine yetkili bulunmaktadır. Suriye'de 8 Aralık 2024 tarihi sonrasında sınır ticaretinin yeniden tesis edilmesine yönelik hususlar Bakanlığımızca ilgili kuruluşlarla birlikte değerlendirilmektedir. Suriye Arap Cumhuriyeti'nde yaşanan güncel gelişmeler kapsamında, halihazırda 43 dönümde hizmet veren Akçakale Gümrük Kapısının genişletilerek yeniden modernize edilmesine ihtiyaç duyulmuş olup, bu yönde yapılan çalışmalar sonucunda tahsisi yeni sağlanan alanlar da dahil olmak üzere yaklaşık 109 dönüm alan üzerinde Kapının modernizasyonu planlanmış ve modernizasyon projesi Bakanlığımız Yatırım Programında yer almıştır. Söz konusu projeye yönelik çalışmalar Şanlıurfa Valiliği ile koordineli olarak sürdürülmekte olup, proje kapsamında; İdari Bina, X-Ray, Teknik Bina, Peron, Yolcu Salonu, Sosyal Tesis, Köpek Evi, Arama Hangarı, Kaçak Eşya Ambarı ve Tasfiyelik Eşya Ambarı inşa edilecektir. Diğer taraftan, modernizasyon sürecinin belli bir zaman alacağı göz önünde bulundurulduğunda yeni tesisler faaliyete geçirilinceye kadar mevcut sahada ihtiyaç duyulan bakım onarımların yapılabilmesi ve bu yönde saha içerisinde gerekli önlemlerin alınarak kapasitenin arttırılması planlanmıştır. Bu kapsamda, kapıda yapılması planlanan işler, Bakanlığımız 2026 yılı Yatırım Programında Gümrük Kapılarında Alt Yapı İyileştirme ve Kapasite Artırımı" toplu projesi adı altında yer alan "Akçakale Gümrük Kapısı Bakım Onarımı" projesi için tahsis edilen ödenekten karşılanacaktır. Bununla birlikte, bahse konu Idareye ilişkin insan kaynakları planlaması Bakanlığımızca oluşturulan çalışma grupları vasıtasıyla tespit edilen standart kadro verileri ve mevcut kadro imkanları çerçevesinde yapılmaktadır. Ayrıca taşra teşkilatının görev ve faaliyetlerinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesini teminen gümrük idarelerinin personel ihtiyaçları doğrultusunda sözleşmeli ve kadrolu personel alımı yapılmaktadır. Bu itibarla, ilgili idarelerde herhangi bir personel eksikliği görülmesi halinde, gerek geçici görevlendirme gerek personel alımı yapılmak suretiyle personel zafiyetine neden olabilecek bir duruma mahal verilmemektedir. Son olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Akçakale Gümrük Kapısındaki geçişlerin sınırlandırıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42836, 2 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42836-akcakale-gumruk-kapisindaki-gecislerin-sinirlandirildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b0491ae-0aad-4890-a440-019d61f5d47b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.