# Maaşların belirlenme usulüne ve enflasyona karşı korunması için alınan önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/42873
- **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 3 Nisan 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 17 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f1cf77d-6607-4955-9d31-019d62bd5374
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42873-maaslarin-belirlenme-usulune-ve-enflasyona-karsi-korunmasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin

> Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 3 Nisan 2026 tarihinde 7/42873 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 17 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.

Türkiye'de işçiler, memurlar, kamu görevlileri ve emekliler; yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve yetersiz ücret artış mekanizmaları nedeniyle ciddi bir geçim sıkıntısı yaşamaktadır. Mevcut maaş belirleme sistemi, çalışanların alım gücünü koruyamamaktadır. Özellikle maaş artışlarının 6 aylık periyotlarla yapılması ve enflasyon farkının gecikmeli yansıtılması; çalışanların yıl boyunca sürekli gelir kaybına uğramasına neden olmaktadır. Bu durum, ücretlerin enflasyon karşısında sistematik olarak erimesine yol açmaktadır. Bunun yanı sıra; ek ödemelerin emekliliğe yansımaması, memurların bayram ikramiyesinden yararlanamaması, yardımcı hizmetler sınıfı personelinin kadro sorunu, staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmaması ve sendikalaşma oranlarının düşüklüğü gibi yapısal sorunlar çalışma hayatında ciddi adaletsizlikler yaratmaktadır. Artan kira fiyatları karşısında özellikle büyükşehirlerde görev yapan çalışanlar için barınma sorunu derinleşmiş; sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği emekçilerin yaşam standartlarını olumsuz etkilemiştir. Dolayısıyla ücret politikalarının, sosyal güvenlik sisteminin ve çalışma hayatına ilişkin uygulamaların bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda;

SORU 1- Mevcut maaş artış sistemi (6 aylık artış + enflasyon farkı) çalışanların alım gücünü ne ölçüde korumakta ve hangi oranda kayba uğratmaktadır? Bu konuda Bakanlığınızın yaptığı bir analız çalışması var mıdır?

SORU 2- Maaşların enflasyona karşı korunabilmesi amacıyla "eşel mobil sistemi"ne geçilmesine yönelik bir çalışma programı uygulanmasına ilişkin bir hazırlığınız veya konuya dair bir araştırmanız var mıdır?

SORU 3- Asgari ücretin belirlenmesinde açlık ve yoksulluk sınırlarının dikkate alınması gerekliliği ile ilgili Bakanlık olarak bir öneriniz veya bir düzenleme planlanmanız bulunmakta mıdır?

SORU 4- En düşük emekli maaşının asgari ücretin üzerine çıkarılmasına yönelik bir değerlendirmeniz veya bir çalışmanız söz konusu mudur?

SORU 5- Ek ödeme, döner sermaye ve benzeri gelir kalemlerinin emekli maaşına yansıtılması konusunda bir düzenleme yapılacak mıdır?

SORU 6- Memurların bayram ikramiyesinden yararlanmasına yönelik bir çalışma, gelecekteki planlamalarınız arasında olmasıyla ilgili Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? SORU 7- Büyükşehirlerde görev yapan kamu çalışanlarına kira desteği veya bölgesel tazminat verilmesi hususunda herhangi bir çalışmanız mevcut mudur, yoksa da olacak mıdır? SORU 8- Yardımcı Hizmetler Sınıfı personelinin kadroya geçirilmesine yönelik bir çalışma gündeminizde yer alıyor mu?

SORU 9- Staj ve Çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmasına ilişkin bir düzenleme yapılacak mıdır?

SORU 10- Türkiye'de sendikalaşma oranının artırılmasına yönelik Bakanlığınızın somut politikası ya da bir çalışması var mıdır, varsa nelerdir?

SORU 11- Bakanlık olarak, sağlık hizmetlerinde alınan katkı paylarının kaldırılmasına veya azaltılmasına yönelik bir çalışmanız söz konusu mudur?

SORU 12- Toplu sözleşme sisteminin daha şeffaf ve daha etkin ve daha verimli hale getirilmesi için hangi adımlar atılmaktadır?

SORU 13- Reel ücret kayıplarının çalışma barışı üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ile Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından yöneltilen 7/42873 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

22/5/2003 tarihli ve 4857 Sayılı Iş Kanununun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında gerçekleşen toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir.

Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Iş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Kanunda, 4857 sayılı Kanunda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.

Emekli aylığını belirleyen en etkili parametre çalışma hayatında bildirilen kazançlar olup sigortalıların çalışma hayatında kaldıkları süre uzadıkça ve kazançları yükseldikçe emekli aylığı da artmaktadır. Çalışma hayatı boyunca asgari ücret üzerinden çalışan sigortalılara emeklilik döneminde aynı tutarda emekli aylığı ödenmesi talebi, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından gerçekçi degildir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 'Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri' başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrası; 'Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı (TUFE) kadar artırılarak belirleneceği öngörülmüştür.

Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun 'Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi' başlıklı 38 inci maddesinde; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcının sigortalının, 5510 sayılı Kanunla mülga kanunlara, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tabi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönünden ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edileceği öngörülmüştür. Buna göre, Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmış olup kısa vadeli sigorta kolları kapsamında haklarında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası uygulanmaktadır. Bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ise genel yk sigoras hükümleri uygulanmaktadır."

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Maaşların belirlenme usulüne ve enflasyona karşı korunması için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42873, 3 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42873-maaslarin-belirlenme-usulune-ve-enflasyona-karsi-korunmasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f1cf77d-6607-4955-9d31-019d62bd5374

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
