# Mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının eğitim hizmetlerine erişimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43022 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 7 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 1 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/114d5324-50aa-4ecb-b21a-019d6d106b28 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43022-mevsimlik-tarim-iscilerinin-cocuklarinin-egitim-hizmetlerine-erisimine-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 7 Nisan 2026 tarihinde 7/43022 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 1 Haziran 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'mın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Şanlıurfa' dan mevsimlik tarım işçiliği nedeniyle farklı illere göç eden çocukların önemli bir kısmı eğitim sürekliliğini sağlayamamakta, eğitimden kopmakta ya da düzensiz eğitim almak zorunda kalmaktadır. Bu durum, Anayasa'nın 42'nci maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının fiilen kullanılamaması anlamına gelmektedir. Mevsimlik göç süreci öngörülebilir ve her yıl tekrar eden bir olgu olmasına rağmen, çocukların eğitim sürekliliğini sağlayacak kalıcı ve etkili bir mekanizmanın oluşturulamamış olması, idarenin planlama ve yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği konusunda ciddi bir soru Çocukların yalnızca kayıtlı görünmesi değil, fiilen eğitime erişmesi ve devamlılığının sağlanması devletin sorumluluğundadır. Aksi durum, eğitim hakkının kağıt üzerinde kalması anlamına gelmektedir. Bu bağlamda; 1. 1 Nisan 2026 itibarıyla Şanlıurfa'dan mevsimlik tarım işçiliği kapsamında göç eden çocuk sayısı kaçtır? Bu çocuklardan kaçı göç süreci boyunca eğitimine kesintisiz devam edebilmektedir? 2. Mevsimlik göç nedeniyle eğitimden kopan çocuk sayısı son 5 yıl itibarıyla kaçtır? 3. Bu çocukların eğitim sürekliliğini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen somut uygulamalar nelerdir? 4. Göç edilen illerde bu çocukların okullara kaydı hangi usulle yapılmaktadır ve bu kayıtların fiili devamlılığı nasıl denetlenmektedir? 5. Taşımalı eğitim, geçici eğitim merkezi veya benzeri uygulamalar hangi illerde ve hangi kapsamda uygulanmaktadır? Bu uygulamalardan yararlanan çocuk sayısı nedir? 6. Mevsimlik işçilik nedeniyle eğitimden kopan çocukların yeniden eğitime kazandırılmasına yönelik özel bir program bulunmakta mıdır? Varsa kapsamı ve sonuçları nelerdir? 7. Okul öncesi çağdaki çocukların göç sürecinde eğitime erişimini sağlamak için herhangi bir özel politika uygulanmakta mıdır? 8. Bu çocukların eğitim hakkına erişiminin sağlanamaması nedeniyle herhangi bir idari sorumluluk değerlendirmesi yapılmakta mıdır? 9. Mevsimlik tarım işçiliği nedeniyle eğitimden kopuşun önlenmesine yönelik uzun vadeli ve kalıcı bir planlama bulunmakta mıdır? 10. Bakanlığınız, her yıl tekrarlanan bu durum karşısında çocukların eğitim hakkının fiilen kesintiye uğramasını kabul edilebilir bir durum olarak mı değerlendirmektedir? ## Bakanlığın cevabı 09.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836037 sayılı yazınız. b) 21.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız. 21.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. g) 24.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1843513 sayılı yazınız. d) 24.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1845089 sayılı yazınız. e) 29.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1846863 sayılı yazınız. f) 05.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1849186 sayılı yazınız. g) 11.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1852982 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g)'de kayıtlı yazılarla iletilen Yalova Milletvekili Tahsin BECAN'ın 7/42773, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/43021, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'in 7/43022, GERGERLIOGLU'nun 7/43268, Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/43273, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN'ın 7/43419, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/43528, Hatay Milletvekili Adnan Şefik ÇİRKİN'in 7/43623, Manisa Milletvekili Bekir BAŞEVİRGEN'in 7/43634, Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK'ın 7/43637, Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ ERTUĞRUL'un 7/43755 ile Manisa Milletvekili Şenol SUNAT'ın 7/44099 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgNer Ek'te sunulmuştur. 7/ 42773 GiK 138 7/43528 GK 145 7/43021 GK 143 7/43623 GK 149 7 / 43022 Gk 143 7/43634 Gk 149 7 / 43268 6 K 143 7/43637 Gk149 7/43273 Gl 143 7 / 43755 7143419 Gik 145 7 / 44099 Elektronik Ag: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39 Mevsimlik tarım işçisi aileler ile göçer ve yarı göçer ailelerin çocuklarının eğitim hakkından kesintisiz yararlanabilmeleri, Bakanlığımızca eğitimde fırsat eşitliği ve eğitime erişim politikalarının öncelikli alanlarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda çocukların yalnızca okula kayıtlı görünmeleri değil, fiilen eğitime erişmeleri, devamlarının izlenmesi, göç sürecinde oluşabilecek öğrenme kayıplarının giderilmesi ve eğitim sisteminden kopmalarının önlenmesi amacıyla çok boyutlu çalışmalar yürütülmektedir. Cumhurbaşkanlığının 2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Genelgesinin eğitim hizmetlerine ilişkin hükümleri doğrultusunda Bakanlığımızca "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge hazırlanarak 06.08.2024 tarihinde yayımlanmıştır. Söz konusu Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik önleme, tespit, takip ve telafi süreçleri tanımlanmış; il ve ilçe düzeyinde yürütülecek çalışmaların planlı, izlenebilir ve sürdürülebilir şekilde gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından il eylem planları hazırlanmakta; göç veren ve göç alan iller arasında öğrencilerin eğitim süreçlerinin izlenmesine yönelik koordinasyon sağlanmaktadır. Bakanlığımızca 19-21 Ağustos 2024 tarihleri arasında Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiş, çalıştay sonunda ortaya konulan örnek eylem planları kılavuz hâline getirilerek illere gönderilmiştir. Ayrıca kamu kurumları arası koordinasyonun geliştirilmesi amacıyla 27 Kasım 2024 tarihindeiMevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Tespitinde ve Eğitime Erişim Durumlarının Takibinde Kamu Kurumları Arası Koordinasyonun Geliştirilmesi Çalıştayı" gerçekleştirilmiştir. Mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitim süreçlerinin elektronik ortamda izlenmesi amacıyla Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takip Modülü" geliştirilmiştir. Modül aracılığıyla öğrencilerin göç süreçleri, gittikleri il ve ilçeler, eğitim kurumlarına yönlendirilmeleri, nakil işlemleri ve daimi ikametlerine dönüş süreçleri takip edilmekte; böylece göç eden öğrencilerin kayıt dışı kalmalarının ve eğitimden kopmalarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Mevsimlik göç sürecinde öğrencilerin gittikleri yerlerde okula erişimlerinin sağlanmasının yanı sıra daimi ikametlerine döndüklerinde ortaya çıkabilecek öğrenme kayıplarının giderilmesi amacıyla telafi ve destek programları uygulanmaktadır. Bu doğrultuda okul öncesi kademesinde çocuğun yaş grubu ve göç ettiği zaman; ilkokul ve ortaokul kademelerinde ise göç alan illerde göç dönemi ve sınıf düzeyi, daimi ikamet edilen illerde mevcut sınıf ve bir önceki sınıf düzeyi dikkate alınarak Temel Eğitim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda ve Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü iş birliğiyle toplam 72 kurs modülü hazırlanmış ve e-Yaygın sistemi üzerinden erişime açılmıştır. Öğrencilerin geçici ikamet ettikleri yerlerde eğitime erişimleri taşıma yoluyla eğitim uygulamalarıyla da desteklenmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında, mevsimlik işler nedeniyle ikamet adresinin geçici olarak değişmesi "geçici ikamet" kapsamında değerlendirilmekte; öğrencinin geçici ikamet adresi esas alınarak bulunduğu yerde gidebileceği türde okul, kurum veya toplu taşıma hizmeti bulunmaması NE HU EN * T.C. durumunda öğrencilerin taşıma yoluyla eğitime erişimleri sağlanmakta ve ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlanmalarına imkân tanınmaktadır. Okul öncesi çağdaki çocukların eğitime erişimini güçlendirmek amacıyla da esnek eğitim saatli ve esnek eğitim zamanlı erişim modelleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda 10.02.2025 tarihli Makam Oluru ile yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Kurumları Eğitime Erişim Modelleri Uygulama Yönergesi ile mevsimlik tarım işçileri ile göçer ve yarı göçer ailelerin çocuklarının yoğun olduğu bölgelerde okul öncesi eğitime erişimi sağlamak üzere Mevsimlik Tarım İşçisi ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocukları İçin Erişim Modeli" geliştirilmiştir. 2025-2026 eğitim öğretim yılında 6 ilde 9 gezici öğretmenle 20 geçici köy ana sınıfında 91 çocuk için geçici köy ana sınıfı uygulaması, 21 ilde 319 köy ve 87 taşıma merkezinde 989 çocuk için taşıma merkezinde ana sınıfı uygulaması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca örgün okul öncesi eğitimden faydalanamayan çocuklara yönelik "Evde Okul Öncesi Eğitim" modeli kapsamında ülke genelinde imkânları kısıtlı 1.150 ailenin çocuğuna, içinde 52 farklı materyal ve günlük eğitim takvimi bulunan "Benim Oyun Sandığım Seti" dağıtılmıştır. Bakanlığımızca mevsimlik tarım işçiliği nedeniyle eğitimden kopuşun önlenmesi uzun vadeli ve kalıcı bir planlama alanı olarak ele alınmaktadır. Bu çerçevede öğrencilerin göç öncesinde tespit edilmesi, ailelerin bilgilendirilmesi, öğrencilerin göç ettikleri yerlerde okula yönlendirilmesi, geçici ikamet alanlarında eğitime erişimin sağlanması, daimi ikametlerine döndüklerinde öğrenme kayıplarının telafi edilmesi, sosyal ve duygusal gelişimlerinin desteklenmesi ve ekonomik nedenli devamsızlıkların azaltılması için ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içinde çalışmalar sürdürülmektedir. Şanlıurfa Valiliğince konuya ilişkin olarak; 1 Nisan 2026 itibarıyla Şanlıurfa'dan mevsimlik tarım işçisi olarak başka illere giden ailelerin çocukları e-Okul sistemi üzerinde yer alan Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takibi" modülüne kaydedilerek göç ettikleri yerde istedikleri okula kayıt yaptırabildiği, bu sayede göç eden öğrencilerin eğitim öğretimden mahrum kalmamasının amaçlandığı, Göç eden öğrencilerin "eğitimden kopmuş" olarak nitelendirilemeyeceği, ortaya çıkabilecek öğrenme kayıplarının her eğitim döneminin başında tespit edilerek telafi eğitimleri yoluyla giderildiği, Mevsimlik tarım göçü kapsamında olan öğrencilerin e-Okul sistemi üzerindeki "Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takibi" modülü aracılığıyla anlık olarak takip edildiği, bu modül sayesinde öğrencinin gittiği il veya ilçenin tespit edilerek eğitimden kopmasının engellendiği, kayıtlı olduğu okul ile gittiği yerdeki okul arasında dijital bir köprü kurulduğu, modül üzerinden takip edilen öğrencilerin muhtemel öğrenme kayıplarının dönüş dönemlerinde uygulanan destekleme ve yetiştirme kursları ile telafi edildiği, Göç edilen illerdeki kayıt işlemlerinin doğrudan e-Okul sistemi üzerinde yer alan "Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takibi" modülü üzerinden gerçekleştirildiği, göç eden öğrencinin gideceği il ve ilçenin modüle işlendiği, böylece öğrencinin göç edeceği yerdeki okula sorun yaşamadan kaydının yapılabildiği, Mevsimlik tarım işçiliği nedeniyle öğrenme kaybı yaşayan öğrencilerin takibi ve desteklenmesi amacıyla Şanlıurfa Valiliği tarafından "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimlerinin Sağlanması Projesi'nin yürütüldüğü, Şanlıurfa Valiliğinin 2025/5 sayılı Telafi Genelgesi kapsamında bilgilendirme, önleme, tespit, takip ve telafi olmak üzere beş aşamalı telafi programı uygulandığı, Hayat Boyu Öğrenme kurumları bünyesinde hazırlanan toplam 72 farklı kurs modülü sayesinde çocukların hem göç ettikleri yerlerde hem de daimi ikametlerine döndüklerinde öğrenme kayıplarının giderilmesinin hedeflendiği, proje kapsamında sınıf içi güçlendirme, yaygın eğitim telafi kursları ve IYEP (İlkokullarda Yetiştirme Programı) gibi esnek modeller kullanılarak çocukların akademik eksikliklerinin tamamlandığı, Mevsimlik tarım işçiliği nedeniyle çocukların eğitimden kopmasını önlemek amacıyla Millî Eğitim Bakanlığınca yayımlanan 2024/52 sayılı Genelge kapsamında uzun vadeli ve kalıcı bir eylem planının yürütüldüğü, özellikle ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin aileleriyle göç etmeden kendi illerinde eğitimlerine kesintisiz devam edebilmeleri için pansiyonlarda barınma imkânı sunulduğu, il ve ilçe düzeyinde oluşturulan izleme kurulları aracılığıyla her yıl şubat ayında güncellenen ve Bakanlığa sunulan il eylem planları hazırlanarak sürecin denetim altına alındığı, öğrencilerin göç süreçlerinin e-Okul sistemi üzerinden elektronik ortamda anlık olarak takip edilerek kayıt dışı kalmalarının engellendiği, valilikler aracılığıyla öğrencilerin kıyafet, kırtasiye ve şartlı eğitim yardımı gibi ihtiyaçlarının karşılanarak ekonomik nedenli devamsızlıkların önüne geçilmesinin hedeflendiği, göç alan bölgelerde taşımalı eğitimin mümkün olmadığı durumlarda mobil veya prefabrik sınıflar açılarak eğitimin sürekliliğinin fiziksel altyapıyla desteklendiği, bildirilmiştir. Yusuf TEKİN Milli Eğitim Bakanı --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının eğitim hizmetlerine erişimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43022, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43022-mevsimlik-tarim-iscilerinin-cocuklarinin-egitim-hizmetlerine-erisimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/114d5324-50aa-4ecb-b21a-019d6d106b28 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.