# Mardin Artuklu Üniversitesinin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43023 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 7 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 1 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0e485a10-f5e2-4646-9f77-019d6cf2930a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43023-mardin-artuklu-universitesinin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliyetleri > Ali Karaoba (CHP), 7 Nisan 2026 tarihinde 7/43023 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 1 Haziran 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir. Üniversitelerin yerel kalkınma dinamikleriyle kurduğu ilişki bu nedenle büyük önem taşımaktadır. Mardin ili; çok katmanlı tarihî mirası, kültür ve inanç turizmi potansiyeli, geleneksel el sanatları, zengin mutfağı ve Mezopotamya ovasına dayanan güçlü tarımsal üretim kapasitesiyle Türkiye'nin en özgün şehirlerinden biridir. Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklarında Dara Antik Kenti, Deyrulzafaran Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Kasımiye Medresesi ve Midyat gibi çok sayıda tarihî ve kültürel alan öne çıkmakta; Mardin Valiliği açıklamalarında da kentin turizm altyapısının, gastronomi potansiyelinin ve kültürel mirasının geliştirilmesine özel vurgu yapılmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2025 tarihli Mardin Tarımsal Yatırım Rehberi'nde ise ilin verimli Mezopotamya Ovası'nda yer aldığı, polikültür tarıma uygun olduğu ve GAP sulamasıyla birlikte tarımsal kapasitesinin daha da güçlendiği belirtilmektedir. Bu özellikler; engelli ve özel gereksinimli bireylerin tarım, turizm, gastronomi, el sanatları ve hizmet sektörlerinde üretime ve istihdama katılımı açısından önemli fırsatlar barındırmaktadır. Mardin Artuklu Üniversitesi başta olmak üzere şehirdeki yükseköğretim kurumlarının; eğitim, sosyal hizmet, sağlık, turizm, tarım ve tasarım alanlarındaki akademik birikimini engelli ve özel gereksinimli bireylerin yaşam kalitesini artıracak somut projelere dönüştürüp dönüştüremediği kamuoyunda yeterince şeffaf biçimde ortaya konulamamaktadır. Mardin Artuklu Üniversitesi'nde Engelli Öğrenci Birimi bulunduğu, bu birime ilişkin yönergenin yürürlükte olduğu, bazı akademik birimlerde "Engelsiz MYO", "Engelsiz Fakülte", "Engelsiz Enstitü" ve dijital erişilebilirlik uygulamalarına dair bilgiler yayımlandığı görülmektedir. 2023 ve 2024 yılı faaliyet raporları da websitesinde yer almakta, özellikle 2024 raporunda görsel detaylar da yer almaktadır. Ancak bu düzenlemelerin 2020-2026 dönemindeki kapsamı, kısa-orta-uzun vadeli projeler, şehrin genelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, mesleki yönlendirmeye, istihdama ve sosyal yaşama katılımına ne ölçüde katkı sunduğu kamuoyuna bütünlüklü ve karşılaştırılabilir verilerle yansımamakta, üniversitenin ortaklık yaptığı kurumlar ve içinde bulunduğu çalışmaların detaylarına ulaşılamamaktadır. Özellikle Mardin gibi turizm, tarım ve kültürel üretim kapasitesinin bir arada bulunduğu bir şehirde üniversitelerin; erişilebilir turizm uygulamaları geliştirmesi, tarımsal üretim süreçlerinde engelli bireylerin yer almasını sağlayacak mesleki eğitim modelleri üretmesi, geleneksel el sanatları ve gastronomi alanlarında kapsayıcı programlar oluşturması, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde sosyal katılımı güçlendirmesi beklenmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı ile üniversiteler arasındaki koordinasyon; özel eğitim, kapsayıcı eğitim, mesleki yönlendirme ve yerel kalkınma süreçlerinin bütüncül şekilde yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle Mardin ili ve üniversiteleri özelinde 2020-2026 döneminde yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 1. Mardin Artuklu Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, programlar, projeler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir? Bu çalışmaların sayısal ve nitel çıktıları nelerdir? 2. Mardin Artuklu Üniversitesi'nde engelli ve özel gereksinimli bireylere ilişkin kurumsal koordinasyon hangi birimler üzerinden yürütülmektedir? 2020-2026 döneminde kampüslerde ve uygulama alanlarında erişilebilirlik konusunda yapılan düzenlemeler nelerdir? 3. Mardin Artuklu Üniversitesi ile Mardin Il Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim ve kapsayıcı eğitim kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir? 4. Tarım, gıda ve kırsal kalkınma alanında faaliyet gösteren fakülte ve meslek yüksekokulları tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireylerin üretim süreçlerine katılımını destekleyen projeler yürütülmüş müdür? 5. Mardin'de, GAP sulama alanları ve tarımsal üretim potansiyeli dikkate alındığında, engelli bireylerin tarım ve gıda sektörlerinde istihdamını artırmaya yönelik üniversite destekli mesleki eğitim, sertifika programı veya uygulamalı eğitim modeli geliştirilmiş midir? 6. Turizm, sanat tarihi, mimarlık, gastronomi ve benzeri alanlarda faaliyet gösteren birimler tarafından 2020-2026 döneminde erişilebilir turizm, kapsayıcı gastronomi eğitimi ve engelli bireylerin turizm sektörüne katılımını destekleyen çalışmalar yapılmış mıdır? 7. Mardin'in kültür ve inanç turizmi potansiyeli dikkate alındığında, üniversitelerin engelli bireylerin turizm, konaklama, rehberlik, gastronomi, el sanatları ve kültürel üretim alanlarında üretici, girişimci veya çalışan olarak yer almasına yönelik özel programları var 8. Mimarlık, tasarım ve şehircilik alanında evrensel tasarım, erişilebilir kampüs, erişilebilir tarihî çevre ve kamusal alanların erişilebilirliğine yönelik 2020-2026 döneminde yürütülen akademik ve saha çalışmaları nelerdir? 9. Sağlık bilimleri, sosyal hizmet ve ilgili birimler tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesi, mesleki rehabilitasyonu ve toplumsal hayata katılımının güçlendirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar var mıdır? 10. Mardin Artuklu Üniversitesi 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+ veya benzeri ulusal ve uluslararası projeler yürütmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları ve çıktıları nelerdir? 11. Mardin'de faaliyet gösteren yerel yönetimler, kamu kurumları ve engelli alanındaki sivil toplum kuruluşları ile üniversiteler arasında 2020-2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir? 12. Mardin Artuklu Üniversitesi 2020-2026 yılları arasında engelli öğrenci, engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu sayıların yıllara göre dağılımı nasıldır? 13. Mardin ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, istihdama, tarımsal üretime, turizm faaliyetlerine ve sosyal yaşama katılımını artırmaya yönelik çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler nelerdir? 14. 2020-2026 yılları arasında Mardin'deki üniversitelere CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireyler ile ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır? 15. Mardin Artuklu Üniversitesi web sitesi ve dijital platformları görme, işitme ve diğer erişim ihtiyaçları bulunan kullanıcılar için erişilebilir midir? Bu konuda yapılan veya planlanan çalışmalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı c) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız. ç) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. d)24/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1843513 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/41863, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/42072, Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK'ın 7/42074, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/43023 ve 7/43272 ile Istanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/43527 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 31842 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YIK T.C. - 49285685 Sayı : E-57802651-610-31842 Konu : Soru Önergeleri-7/43023 Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verileni 23 esas numaralı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevaplara aas teşkil etmek üzere Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlüğünün vermiş olduğu bilgiler ekte sunu yadır. Sayı : E-61509119-610-254635 04/05/2026 Konu : Soru Önergeleri-7/43023 İlgi yazı ile 7/43023 esas numaralı yazılı soru önergesi kapsamında talep edilen bilgiler, Üniversitemizin kalite güvence sistemi, öz değerlendirme raporları, akreditasyon hazırlık dosyaları ve ilgili birimlerden temin edilen mevcut kurumsal bilgifer çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, soru önergesinde yer alan maddelere ilişkin açıklamalar ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.e 7/43023 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Açıklamalar 856850 Yuksekögretım Kurulu Başkanlığının ilgili yazısı ekinde Üniversitemize iletilen 7/43023 esas numaralı yazılı soru önergesi kapsamında talep edilen bilgiler, Üniversitemizin kalite güvence sistemi, oz degerlendirme raporları, akreditasyon hazırlık dosyaları ve ilgili birimlerden temin edilen mevcut kurumsal bilgiler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, soru önergesinde yer alan 1, 6, 7, 11 ve 13. maddelere ilişkin açıklamalar aşağıda sunulmuştur. Madde 1'e ilişkin açıklama: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylerin. desteklemek amacıyla Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü faaliyet göstermektedir. Söz konusu birim, engelli öğrencilerin öğrenim, kampüş, ve yurt yaşamı sürecinde karşılaşabilecekleri güçlüklerin azaltılması, erişilebilirlik uygulamalarının geliştirilmesi ve ilgili akademik/idari birimler arasında koordinasyon sağlanması amacıyla çalışmalar yürütmektedir. Kalite ve öz değerlendirme dosyalarında kampüs ve fakülte düzeyinde rampa, asansör, engelli tuvaleti, kabartmalı zemin, yönlendirme tabelaları, Braille destekli düzenlemeler, görme engelli öğrenciler için bilgisayar ve materyal desteği, sınavlarda ek süre tanınması, dersliklerin erişilebilirliğinin iyileştirilmesi, yemekhane ve sosyal alanlara erişimin geliştirilmesi gibi uygulamalara yer verilmiştir. Ayrıca dezavantajlı öğrencilerin akademik, psikolojik ve sosyal destek hizmetlerine erişimi Engelli Öğrenci Birimi, akademik danışmanlık sistemi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Birimi ve Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı aracılığıyla desteklenmektedir. Turizm Fakültesi özelinde, dezavantajlı gruplara yönelik erişilebilirlik uygulamalarının yanı sıra çölyak glütensiz yaşam farkındalığına yönelik toplumsal katkı faaliyetleri de kalite dosyalarında kanıt olarak gösterilmiştir. Örnek Faaliyetler Faaliyet: 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü Etkinliği Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü tarafından, 2 Nisan Dünya s Otizm Farkındalık Günü kapsamında bir farkındalık etkinliği gerçekleştirilmiştir. Etkinlik çerçevesinde düzenlenen söyleşi programında, üniversitenin akademik personellerinden Doç. Dr. Serap Toprak Döşlü tarafından otizm spektrum bozukluğuna ilişkin güncel yaklaşımlar ele alınmış ve toplumsal farkındalığın önemi vurgulanmıştır. Gerçekleştirilen bu faaliyet ile otizmli bireylerin anlaşılması, toplumsal duyarlılığın artırılması ve kapsayıcı eğitim anlayışının güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Program, akademisyenlerin bilgi oluşturulmasına katkı sağlamıştır. N56851 KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-birimi/haberler/2-nisan-dünya-otizni-farkındalık-gunü Faaliyet: "MS Okulu Mardin'de" Etkinliğine Katılım Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü, sağlık temelli farkındalık çalışmalarına katkı sunmak amacıyla düzenlenen "MS Okulu Mardin'de" etkinliğine katılım sağlamıştır. Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen programa, Birim Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Yakup Işıker üniversiteyi temsilen iştirak etmiştir. Etkinlik kapsamında Multiple Skleroz (MS) hastalığına ilişkin güncel tıbbi bilgiler, tanı ve teşhis süreçleri ile yeni nesil tedavi yöntemleri ele alınmıştır. "MS'i Tanıyoruz, Birlikte Güçleniyoruz" temasıyla gerçekleştirilen programda ayrıca, hastalık sürecinde bireylerin ve hasta yakınlarının dikkat etmesi gereken hususlar detaylı biçimde aktarılmıştır. Programın sonunda gerçekleştirilen soru-cevap bölümü ile katılımcıların soruları yanıtlanmış ve uygulamaya dönük öneriler paylaşılmıştır. Bu faaliyet ile kronik hastalıklara yönelik toplumsal farkındalığın artırılması, engelli ve özel gereksinimli bireylerin sağlık süreçlerine ilişkin bilgi düzeylerinin geliştirilmesi ve sosyal katılımlarının desteklenmesi amaçlanmıştır. Üniversitenin ilgili birimi, bu tür etkinliklere katılım sağlayarak erişilebilirlik ve kapsayıcılık odaklı çalışmalarını sürdürmektedir. KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-birimi/haberler/mau-engelli-ögrenci-birimi-koordinatorlugu-ms-okulu-etkinliğine-katilini-sagladı Faaliyet: Mardin Otizm Aile Rehberi (Hizmet Haritası) Çalışmalarına Katılım II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında yürütülen yerel çalışmalar çerçevesinde, Mardin ilinde otizmli bireyler ve ailelerinin kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla "Mardin Otizm Aile Rehberi"nin hazırlanmasına yönelik koordinasyon sürecine Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü katılım sağlamıştır. Söz konusu toplantıya, birimi temsilen Doç. Dr. Serap Toprak Döşlü iştirak etmiştir. Gerçekleştirilen toplantıda, otizm spektrum bozukluğu tanılı bireylerin eğitim, sağlık, istihdam ve sosyal destek hizmetlerine hızlı ve doğru biçimde erişim sağlayabilmeleri için güncel ve kapsamlı bir veri havuzunun oluşturulmasın önemi vurgulanmıştır. Bu doğrultuda kaynak olması hedeflenmiştir. m işiti kurumig ye hazırlanacak rehberin, ailelerin ilgili kurumlara yönlendirilmesini kolaylaştıran işlevsel bir Çalışmalar kapsamında, üniversite dahil ilğili tüm kurumların sundukları hizmetlere ilişkin "Hizmet Envanteri Veri Formu"nu doldurarak sürece katkı sağlaması planlanmıştır. Bu faaliyet ile kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, hizmetlerin görünürlüğünün artırılması ve otizmli bireylerin yaşam kalitesinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-birimi/haberler/mardinde-otizmli-bireyler-icin-hizmet-haritası-cikariliyor Faaliyeti Ağaç Dikme Etkinliğine Katılım #Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü, üniversite bünyesinde Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü tarafından düzenlenen "Ağaç Dikme Etkinliği"ne katılım sağlamıştır. "Ahlak Bilgi Üretim" temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte, çevre bilincinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir bir gelecek anlayışının desteklenmesi amaçlanmıştır. 24 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirilen etkinlik kapsamında katılımcılar tarafından fidan dikimi gerçekleştirilmiş, doğaya katkı sunulması hedeflenmiştir. Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü'nün etkinliğe aktif katılımı ile hem çevresel farkındalığın artırılmasına katkı sağlanmış hem de toplumsal sorumluluk bilincinin geliştirilmesi desteklenmiştir. Bu faaliyet ile üniversite öğrencileri arasında çevre duyarlılığının artırılması, sosyal dayanışma ve kapsayıcı katılım anlayışının güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, engelli öze gereksinimli bireylerin sosyal etkinliklere katılımının teşvik edilmesi yönünde önemlibir adım atılmıştır. KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%€3%B6%C4%9Frenci-birimi/haberler/agacdikme-etkinliğine-katilini Engelli Bireylerle İletişim Eğitimi Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü ile Lisansüstü Eğitim Enstitüsü iş birliğinde, kurum personeline yönelik "Engelli Bireylerle İletişim" konulu eğitim faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Eğitim kapsamında; iletişim kavramı ve toplumsal önemi, engel gruplarının özellikleri, farklı engel türlerine sahip bireylerle sağlıklı iletişim kurma yöntemleri ve iletişim sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlarle alınmıştır. Katılımcılara, engelli bireylerle etkili ve duyarlı iletişim kurabilme becerisi kazandırılması hedeflenmiştir. Bu faaliyet ile üniversite personelinin engelli bireylere yönelik farkındalık düzeyinin artırılması, kapsayıcı iletişim becerilerinin geliştirilmesi ve kurumsal hizmet kalitesinin yükseltilmesi amaçlanmıştır. 28568501 - KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü ve Engelsi Yaşam Topluluğu iş birliğinde, 13 Ekim 2025 tarihinde üniversite atletizm pistindes *'Golbol Görme engelli bireylere yönelik bir takım sporu olan golbolün tanıtılması amaçıyla düzenlenen etkinlikte, katılımcıların deneyimleyerek öğrenmeleri sağlanmış ve engelli bireylerin spor yoluyla sosyal hayata katılımlarının önemi vurgulanmıştır. Etkinlik kapsamında öğrencilerin aktif katılımı teşvik edilmiş, empati geliştirmeye yönelik uygulamalara yer verilmiştir. Bu faaliyet ile engelli bireylerin sportif faaliyetler aracılığıyla desteklenmesi, üniversite öğrencileri arasında farkındalık oluşturulması ve kapsayıcı üniversite kültürünün geliştirilmesi KANIT: https://www.artuklu.edu.tr/tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-birimi/haberler/engelliogrenci-birim-koördinatorlugu-ve-engelsiz-yasam-topluluğu-golbol-farkındalık-faaliyeti Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü ve Engelsiz Yaşam Topluluğu iş birliğinde, üniversite öğrencilerine yönelik "Bocce Tanıtım ve Deneyim Etkinliği" düzenlemiştir. Etkinlik, Mardin Artuklu Üniversitesi atletizm pistinde gerçekleştirilmiştir. Faaliyet kapsamında, katılımcılara bocce branşı tanıtılmış ve öğrencilerin bu sporu uygulamalı olarak deneyimlemeleri sağlanmıştır. Etkinlik ile özellikle engelli bireylerin de aktif olarak katılım sağlayabildiği spor dallarına dikkat çekilmiş ve kapsayıcı spor anlayışının Bu faaliyet, öğrenciler arasında sportif farkındalığın artırılmasına, engelli bireylerin sosyal ve 2856 fiziksel etkinliklere katılımının teşvik edilmesine ve üniversite bünyesinde kapsayıcı bir sosyal birimi/haberler/engelsiz-vasam-toplulu-ve-engelli-ögrenci-birim-koordinatorlugu-bocce- Mardin Artuklu Üniversitesi Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü tarafından, öğrencilerin bağımlılık ve bağlılıktan kurtulma, bilinçlenme ve farkındalık düzeylerini artırmak amacıyla Etkinlik kapsamında öğrencilerle birlikte "Yok-Ofuş" adlı kısa film izlenmiş, film sonrasında katılımcıların görüş, öneri ve değerlendirmeleri alınmıştır. Gerçekleştirilen tartışma ortamında öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri desteklenmiş ve bir sonraki etkinlikler için katılımcı Bu faaliyet ile ögrencilerin sosyal. psikolojik farkındalıklarının artırılması, bağımlılıkla mücadele konusunda bilinçlendirilmesi ve katılımcı odaklı etkinlik kültürünün geliştirilmesi Engelsiz Fakülte Uygulamaları ve Dezavantajlı Öğrencilere Yönelik Düzenlemeler İKTİSADİ VE İDAR BİLİMLER FAKÜLTESİ, "Engelsiz Fakülte" anlayışı doğrultusunda engelli ve dezavantajlı öğrenciler, akademik ve idari personel ile ziyaretçilerin kampüs yaşamına eşit ve erişilebilir biçimde katılımını sağlamak amacıyla çeşitli fiziksel ve yapısal Bu kapsamda, fakülte ana girişinde engelli ve dezavantajlı bireyler için özel olarak düzenlenmiş engelli araç park alanı oluşturulmuştur. Hizmet binası, modern mimari ilkeler çerçevesinde erişilebilirlik esas alınarak tasarlanmış olup fiziksel engel oluşturmayan bir yapı özelliği Bina içerisinde yer alan asansör sistemi aracılığıyla tüm katlara erişim kolaylaştırılmış; her katta bulunan amfi, sınıf, laboratuvar ve atölyelere engelsiz ulaşım imkânı sağlanmıştır. Ayrıca tüm katlarda engelli bireylerin kullanımına uygun erişilebilir tuvaletler yer almaktadır. bir ilke olarak benimsemekte; tüm bireyler için eşit öğrenme fırsatlarının sağlandığı 2856 Fakülte, fiziksel erişilebilirliğin yanı sıra kapsayıcı eğitim ortamlarının geliştirilmesini de temel destekleyici bir akademik ortam oluşturmayı hedeflemektedir. Bu yaklaşım, eğitimde fırsat eşitliğini yalnızca teorik bir ilke olmaktan çıkararak uygulamaya dönük bir kurumsal politika ögrenciler-ve-engelsiz-fakülte Diğer Kanıtlar: https://drive.google.com/file/d/10K1WkjpYOzbRwzzwsZfP3SOYT6rSgY3g/view ›-shanin glutensiz-kafesi https://drive.google.com/file/d/117z/JhMSwgnnAVH/AgBsHi YHu3i@/ySwq/view?usp-shani Madde 2'e ilişkin açıklama: Mardin Artuklu Universitesi'nde engelli ve özel gereksinimli bireylere ilişkin kurumsal koordinasyon temel olarak "Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü" üzerinden yürütülmektedir. Üniversitenin kampüs ve uygulama alanlarında 2020-2026 dönemini kapsayan erişilebilirlik düzenlemeleri, 2020 yılında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerin ardından başlamış; Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 2022 ve 2023 yıllarındai1. Etap ve 2. Etap Engelli Erişilebilirlik İmalatları Yapım İşleri" adıyla büyük ölçüde hayata geçirilmiştir. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve güncel erişilebilirlik standartlarına uygun olarak yapılan bu fiziki düzenlemeler şu şekilde detaylandırılmaktadır: Hissedilebilir Yüzey (Kılavuz Iz) Uygulamaları: Görme engelli bireylerin yön bulmasını kolaylaştırmak için bina giriş kapısından danışma bankosuna veya hissedilebilir kat planlarına kadar kesintisiz yönlendirme hatları oluşturulmuştur. Ayrıca tehlike uyarı yüzeyleri merdiven ve asansör girişlerinden 60 cm önce yerleştirilmiş, kampüs içine dış mekan hissedilebilir yüzeyler de eklenmiştir. • Engelli Rampaları ve Merdiven Düzenlemeleri: Kot farkı bulunan bina girişlerindeki rampalar en fazla %6 eğimle tasarlanmış, her iki yanına 70 cm ve 90 cm yükseklikte çift korkuluk sistemi yapılmış ve yüzeylerde kaymaz malzeme kullanılmıştır. Merdivenler için çift yönlü merdiven küpeştesi, kaydırmaz bantlar ve duvara monte paslanmaz çelik korkułuklar inşa edilmiştir. • Erişilebilir Tuvaletler: İlgili yönetmelik ölçülerine sadık kalınarak engelli tuvaletlerinde minimum 150 cm manevra alanı, 80 cm kapı genişliği ve 45 cm oturma yüksekliği Standartları sağlanmıştır. Ayrıca bu alanlar; engelli aynası ve lavabosu, acil çağrı butonu ve tutunma barları ile donatılmıştır. Yönlendirme Levhaları ve Bilgilendirme: Bina içindeki yönlendirme levhaları yüksek kontrastlı renklerle ve Braille alfabesiyle hazırlanmıştır. Oda tanımlama levhaları yerden 1.20 cm, düşey yönlendirme levhaları ise 2.20 cm yüksekliğe sabitlemiştir. Buna ek olarak kampüste Braille baskılı kat haritaları ve asansör kullanım talimatları yer almaktadır. • Diğer Fiziki ve Teknolojik Imkanlar: Asansörler engelli erişimine uygun hale getirilmiş, otopark alanlarında engelli park yerleri boyanarak levhalandırılmış, kampüsün belirli noktalarına engelli araç şarj istasyonları kurulmuş, merdiven tırmanıçilar temin edilmiş ve binalara sesli anons sistemi ile cam uyarı bantları entegre edilmiştir 2025 yılında Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından yapılap denetimlerde tüm bu imalatların erişilebilirliği engellemediği teyit edilmiştir. Zamanla zarar gören imalatların yenilenmeşi, mevzuat değişikliklerine uyum sağlanması ve küçük çaplı diğer eksikliklerin giderilmesi amacıyla 2026 yılı bütçesinden ödenek talep edilmiş olup planlamalar bu yönde devam etmektedir. Ek- Örnek Imalat Fotoğrafları :8568501 - 49285 020960501 - 49285 492856851 028568501 -. 001 - 492856851 28300501 - 60500501 -49. 492856854 28568501 -492 28568501 - 49285685. 28568501 - Madde 3'e ilişkin açıklama: 5685. Mardin Artuklu Üniversitesi ile Mardin Il Millî Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yıları arasında engelli ve özel gereksinimli bireyler, özel eğitim ve kapsayıcı eğitim alanlarında kurumsal düzeyde planlanmış, sistematik ve doğrudan ortak yürütülen bir faaliyet veya program bulunmamaktadır. Bununla birlikte, her iki kurumun kendi görev alanları çerçevesinde yürüttüğü akademik ve uygulamalı çalışmalar aracılığıyla dolaylı iş birliği ve bilgi paylaşımına dayalı etkileşimler gerçekleşmiştir. Bu kapsamda, özellikle üniversitenin akademik birimleri tarafından yürütülen araştırmalar, eğitim faaliyetleri, farkındalık çalışmaları ve bilimsel etkinlikler; Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesindeki okul ve öğretmenlerle dolaylı düzeyde etkileşim ve katkı sağlamıştır. Özellikle kapsayıcı eğitim, özel eğitim uygulamaları ve engelli bireylerin eğitsel süreçlerine yönelik olarak gerçekleştirilen akademik seminerler, bilimsel toplantılar ve farkındalık etkinlikleri; öğretmenlerin mesleki gelişimine ve eğitim ortamlarında kapsayıcı yaklaşımların güçlenmesine dolaylı katkı sunmuştur. Ayrıca üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel çalışmaların ve saha temelli araştırmaların, eğitim uygulamalarına yönelik bilgi üretimi açısından önemli bir akademik zemin oluşturduğu değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, doğrudan bir ortak program yürütülmemekle birlikte, akademik üretim, bilimsel etkinlikler ve paydaş etkileşimi üzerinden şekillenen bir bilgi alışverişi ve dolaylı katkı mekanizması mevcuttur. Madde 6: Turizm, sanat tarihi, mimarlık, gastronomi ve benzeri alanlarda faaliyet gösteren birimler tarafından 2020-2026 döneminde erişilebilir turizm, kapsayıcı gastronomi eğitimi ve engelli bireylerin turizm sektörüne katılımını destekleyen çalışmalar yapılmış mıdır? Madde 6'ya ilişkin açıklama: Turizm Fakültesi bünyesinde yürütülen Turizm İşletmeciliği ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları programları, turizm ve yiyecek-içecek sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine yönelik eğitim-öğretim faaliyetleri yürütmektedir. Gastronomi ve Mutfak Sanatları Programı kapsamında öğrencilerin yiyecek-içecek hazırlama, sunum, servis, mutfak uygulamaları, yerel yemek kültürü, yabancı dil ve sektör bilgisi gibi alanlarda mesleki yeterlik kazanmalarr hedeflenmektedir. Kalite dosyalarında engelli ve dezavantajlı öğrencilerin eğitim ortamlarına erişimini destekleyen rampa, asansör, engelli tuvaleti, kabartmalı zemin, bireysel sınav uyarlamaları, akademik danışmanlık ve dijital erişim uygulamaları yer almaktadır. Ayrıca çölyak/glütensiz yaşam konusunda yürütülen farkındalık ve toplumsal katkı faaliyetleri, gastronomi alanında özel gereksinimlere duyarlı bir yaklaşımın örneği olarak değerlendirilebilir. "Bununla birlikte, mevcut kalite dosyalarında "erişilebilir turizm" veya "engelli bireylerin "turizm sektörüne katılımı" başlığı altında doğrudan adlandırılmış, hedef kitlesi özellikle engelli edilememiştir. Bu nedenle mevcut kanıtlar, erişilebilir eğitim ortamı ve kapsayıcı gastronomi/toplumsal katkı uygulamalarını desteklemekte; engelli bireylerin turizm sektörüne katılımını doğrudan hedefleyen özel çalışmaların bildirilmesi için ise ek kurumsal kanıt gerekmektedir. 49285685. Kanıtlar: rSunit=5766# https://drive.google.com/file/d/10K1Wkjp YOzbRw/zws//iP3S0X765gY3g/view?usp-shanin Madde 7'e ilişkin açıklama: Madde 7: Mardin'in kültür ye inanç turizmi potansiyeli dikkate alındığında, üniversitelerin engelli bireylerin turizm, konaklama, rehberlik, gastronomi, el sanatları ve kültürel üretim alanlarında üretici, girişimci veya çalışan olarak yer almasına yönelik özel programları var Madde 7 ye ilişkin açıklama: Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Fakültesi bünyesinde yürütülen programlar, turizm, konaklama, gastronomi ve hizmet sektörlerine yönelik nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlayan genel eğitim-öğretim yapısına sahiptir. Bu kapsamda öğrenciler, program müfredatları, uygulamalı dersler, işbaşında mesleki uygulama, isteğe bağlı staj, kariyer danışmanlığı ve mezun izleme süreçleri aracılığıyla sektörle ilişkilendirilmektedir. • Engelli öğrencilerin bu genel eğitim süreçlerine erişimi Engelli Öğrenci Birimi, akademik https:/h:atu/ku.edu./r/orbebologna/ındex aspx:?7ang-traewOp-showPac&eurUni:=26 rSunit=5790# 192856851 rSunit=5766# Madde 9'a ilişkin açıklama: Mardin Artuklu Üniversitesi engelli bireylerin kampüs hayatına ve toplumsal yaşama katılımını güçlendirmek amacıyla üniversite genelinde ve Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü bünyesinde; Fiziksel Erişilebilirlik Çalışmaları: 2020 yılında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Mardin Il Müdürlüğü Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından yapılan denetimler sonucunda, kampüs alanlarında kapsamlı bir düzenlemeye gidilmişti. 2022 ve 2023 yıllarında tamamlanan bu imalatlar kapsamında; görme engelli bireyler için hissedilebilir yüzey uygulamaları, %6 eğimi geçmeyen ve çift korkuluklu engelli rampaları, yönetmeliklere uygun erişilebilir tuvaletler ve Braille alfabeli yönlendirme levhaları inşa edilmiştir Sosyal Hayata Katılım ve Farkındalık Faaliyetleri: Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü, kendi bünyesinde öğrencilerin sosyal yaşama katılımını destekleyen güncel faaliyetler yürütmektedir. Bunlar arasında; II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında Mardin'de otizmli bireyler için "Hizmet Haritası" çıkarılması, toplumda farkındalık yaratmayı hedefleyen "MS Okulu" etkinliğine katılım sağlanması ve sosyal uyumu güçlendiren "Ağaç Dikme Etkinliği" yer almaktadır. Eğitim Süreçlerini Destekleme: Birim ayrıca engelli öğrencilerin eğitim süreçlerindeki engelleri kaldırmak amacıyla "Vize ve Final Haftalarında Sınavlara Erişilebilirlik" çalışmaları yürütmekte ve öğrencilere yönelik "Tanışma ve Bilgilendirme Toplantıları" düzenlemektedir. Madde 10'a ilişkin açıklama: Mardin Artuklu Universitesi'nin Engelli ve Özel Gereksinimli Bireyler Odağında Yürüttüğü Ulusal ve Uluslararası Projeler (2020-2026) Mardin Artuklu Üniversitesi'nin 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireyler odağında doğrudan TÜBİTAK veya Erasmust kapsamlı çok sayıda proje yürüttüğüne ilişkin sınırlı sayıda yapılandırılmış proje bulunmakla birlikte, mevcut uluslararası projeler kapsamında kapsayıcılık, dezavantajlı grupların katılımı ve erişilebilirlik ilkeleri dikkate alınarak çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Erasmust programı çerçevesinde yürütülen Tasarruf Ettiğin Su Geleceğindir Geç Olmadan Eyleme Geç" (2024-3-TR01-KA154-YOU-000272738) adlı proje, doğrudan engelli bireyleri de kapsayan geniş bir katılımcı profili ile uygulanmıştır. Proje, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, çevre bilinci ve gençlerin politika süreçlerine aktif katılımını artırmayı amaçlamaktadır. Proje Kapsamı ve Engelli Bireylerin Dahiliyeti Proje kapsamında 17-30 yaş arası gençler hedef kitle olarak belirlenmiş; ekonomik, sosyal ve sağlık açısından dezavantajlı bireylerin yanı sıra engelli ve özel gereksinimli gençlerin de sürece dahil edilmesi sağlanmıştır. Bu yönüyle proje, kapsayıcı katılım yaklaşımı ile dezavantajlı grupların karar alma süreçlerine erişimini destekleyen bir yapı taşımaktadır. Yürütülen Faaliyetler Proje kapsamında aşağıdaki faaliyetler gerçekleştirilmiştir: • Fikri ve sınai mülkiyet hakları eğitimleri • Girişimcilik ve iş modeli geliştirme eğitimleri 501 - 4928 • Tasarım ve atölye çalışmaları • Erasmus+ KA154 gençlik katılımı proje eğitimleri • Youthpass hazırlama süreçleri • Elazığ, Hatay ve Mardin illerinde çalıştaylar • Karar alıcıların katılımıyla bölgesel sunum ve bilgilendirme giki keri Proje Çıktıları Projenin başlıca çıktıları şu şekilde gerçekleşmiştir: • Politika öneri raporları • Akademik yayınlar (bildiri, kitap bölümü, makale vb.) • Gençlerin çevre ve su yönetimi konusunda farkındalık düzeyinin artırılması • Dezavantajlı ve engelli gençlerin proje süreçlerine aktif katılımının sağlanması • Gençlerin "Su ve Çevre Elçileri" olarak toplumsal farkındalık rollerinin güçlendirilmesi Genel Değerlendirme KA131 Erasmus+ uygulamaları kapsamında ayrıca engelli ve özel gereksinimli öğrencilerin hareketlilik faaliyetlerine katılımını teşvik etmek amaçıyla pozitif ayrımcılık uygulanmakta ve ek mali destek mekanizmaları sunulmaktadır. Bu durum, üniversitenin kapsayıcı uluslararasılaşma politikasının bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Sıra Destekleyen Proje Adi Proje Proje Konusu Proje Faaliyetleri Proje Kuruluş sodu Çıktıları AB Tasarrut Proje, çağrı kapsamında -AB, BM ve Türkiye Politika öneri Erasmus+ Ettiğin Sü 2024-3- suyun tasarruflu su politikalai; su metni, Geleceğindir TR01- kullanımını ve tasarruf stratejileri ve akademik Geğ KA154- sürdürülebilirliğini suyun kritik durumu çıktılar Olmadan YOU- sağlamak için azalan temiz konusunda eğitimler (Bildiri, kitap Eyleme Geç 000272738 su kaynaklarına dikkat -Girişimcilik ve iş bölümü sağlık ve sosyal Vb etkinlikler yapımış dezavantajlılıkları olan ayrıca farklı kurym ve gençler dahil edilmiştir. kuruluşlardan 48568501 - 4928568501 - 49285685 2026 Yılı İtibariyle Üniversitemizde Yürütülen TÜBİTAK-4008 Projeleri 85685 S. Proje PROJE ADI PROJEDEKİ No Yıh GÖREVİ BÜTÇESİ 1 2024 Gülümse Daha TÜBİTAK Yürütücü: Doç. :110:330 I SAGLIK LILIMLERİ 2 2026 Anne Gücüyle TUBITAK Yürütücü: Doç. 325.200 GLIK BİLİMLERİ 3 2026 Disiplinlerarası Sanat TÜBİTAK Yürütücü: Arş. 292.0 Madde 11'e ilişkin açıklama: Turizm Fakültesi kalite dosyalarında, toplumsal katkı faaliyetlerinin yerel kalkınma, toplumla bütünleşme ve paydaş odaklılık hedefleriyle ilişkilendirilerek yürütüldüğü; faaliyet sonuçlarının EBYS, web sitesi, sosyal medya ve yıllık faaliyet raporları aracılığıyla kayıt altına alındığı belirtilmektedir. Ayrıca dış paydaş toplantıları, çalıştay raporları, paydaş geri bildirimleri ve çölyak/glütensiz yaşam odaklı toplumsal katkı faaliyetleri dosyalarda kanıt olarak gösterilmiştir. Bu çerçevede, Turizm Fakültesi'nin yerel paydaşlar, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve toplum kesimleriyle çeşitli toplumsal katkı ve farkındalık faaliyetleri yürüttüğü anlaşılmaktadır Kanıtlar: InSight Conteur Management Madde 12: Mardin Artuklu Üniversitesi 2020-2026 yılları arasında engelli öğrenci, engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu sayıların yıllara göre dağılımı nasıldır? Madde 12'ye ilişkin açıklama: Engelli İdari Personel (2026) 285685 • Toplam Sayı: Üniversite bünyesinde görev yapan 11 engelli idari personel bulunmaktadır • Hizmet Sınıfı: Personelin 8i Genel İdare Hizmetleri, 3'ü ise Yardımcı Hizmetler Sufındadır. • Mezuniyet Durumu: 6 ön lisans, 3 lisans ve 2 ortaöğretim mezunu personel mevcutfur. Madde 13: Mardin ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, istihdama, tarımsal üretime, turizm faaliyetlerine ve sosyal yaşama katılımı artırmaya yönelik çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler nelerdir? Madde 13'e ilişkin açıklama: Kalite ve öz değerlendirme dosyaları incelendiğinde, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime erişimini destekleyen kurumsal mekanizmaların bulunduğu; özellikle Engelli Öğrenci Birimi, erişilebilir fiziksel altyapı, akademik danışmanlık, psikolojik danışmanlık, sınav uyarlamaları ve dijital erişim uygulamalarının mevçut olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, mevcut dosyalardan hareketle güçlendirilmesi, gereken başlıca alanlar bulunmaktadır. Bu alanların başında, 2020-2026 döneminde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik taalıyetlerin yıllara göre sayısal ve nitel çıktılarla izlenmesini sağlayacak bütüncül bir veri tabanı oluşturulması gelmektedir, Ayrıca turizm ve gastronomi alanlarında erişilebilir turizm, kapsayıcı gastronomi eğitimi ve engelli bireylerin sektörel istihdam/girişimcilik süreçlerine katılımını doğrudan hedefleyen özel programların geliştirilmesi yararlı olacaktır. Yerel yönetimler, kamu kurumları, Milli Eğitim Müdürlüğü, engelli alanındaki sivil toplum kuruluşları ve sektör tenişlicileriyle yapılan veya yapılacak iş birliklerinin protokol, faaliyet ve çıktı düzeyinde sistematik biçimde raporlanması da ihtiyaç duyulan alanlardan biridir. Kanıtlar: https:/www.artuklu.edu.tr/engelli-%C3%B6%C4%9Frenci-birimi Mardin İli Özelinde Engelli ve Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Çalışmalar ve Geliştirilmesi Gereken Alanlar Mardin ili genelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, istihdama, tarımsal üretime, turizm faaliyetlerine ve sosyal yaşama katılımını artırmaya yönelik çeşitli kamu kurumları, yerel yönetimler ve üniversite birimleri tarafından farklı düzeylerde çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar, sosyal destek hizmetlerinden farkındalık faaliyetlerine, erişilebilirlik düzenlemelerinden eğitim ve sağlık alanındaki uygulamalara kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Bununla birlikte, mevcut çalışmalar önemli katkılar sunmakla birlikte, uygulama düzeyinde bazı yapısal ve işlevsel alanlarda geliştirilmesi gereken unsurların bulunduğu görülmektedir. 1. Fiziksel Erişilebilirlik ve Altyapı Çalışmaları Kamu binalarında, üniversite yapılarında ve bazı sosyal alanlarda engelli bireylerin erişimini kolaylaştırmaya yönelik rampa, asansör, hissedilebilir yüzey ve park alanı gibi düzenlemeler yapılmıştır. 2. Eğitim Alanındaki Çalışmalar ¿05685‹ Ancak kent genelinde özellikle kaldırımlar, toplu taşıma durakları, üst geçitler ve kırsal alanlarda erişilebilirlik standartlarının tam olarak sağlanamadığı görülmektedir. Bu durum, mevcut iyileştirmelere rağmen fiziksel erişilebilirliğin geliştirilmesi gereken temel alanlardan biri olduğunu ortaya koymaktadır Özel eğitim, kaynaştırma uygulamaları ve farkındalık faaliyetleri kapsamında çeşitli eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Üniversite ve yerel kurumlar tarafından öğretmenlere ve personele yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilmiş, kapsayıcı eğitim anlayışının geliştirilmesine katkı sunulmuştur Ancak özel eğitim hizmetlerinin kapasite açısından sınırlı olması, kırsal bölgelerde erişim sorunları vel bireyselleştirilmiş eğitim modellerinin yaygınlaşmaması önemli bir geliştirme alanı olarak değerlendirilmektedir. 3. İstihdam ve Ekonomik Katılım Çalışmaları Engelli bireylerin istihdamına yönelik kamu destekli bazı uygulamalar ve sosyal yardim programları bulunmaktadır. Ayrıca mesleki rehabilitasyon ve beceri geliştirme yönünde sınırlı sayıda faaliyet yürütülmektedir. Bununla birlikte, özel sektör katılımının düşük olması, sosyal girişim ve kooperatif modellerinin yeterince gelişmemiş olması ve yerel istihdam olanaklarının sınyhlığı, ekonomik katılım açısından geliştirilmesi gereken önemli alanlardır. % 4. Tarımsal Üretime Katılım Çalışmaları Bölgenin tarımsal yapısı dikkate alındığında, engelli bireylerin tarımşal üretime katılımını desteklemeye yönelik bazı sınırlı girişimler bulunmaktadır. Ancak uyarlanmış tarımsal üretim modelleri, tarımsal rehabilitasyon uygulamaları ve gelir getirici üretim süreçlerinin yeterince yaygın olmadığı görülmektedir. Bu nedenle tarım ve rehabilitasyonun entegre edildiği modellerin geliştirilmesi önemli bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. 5. Turizm Faaliyetlerine Katılım Mardin'in güçlü turizm potansiyeline rağmen, erişilebilir turizm altyapısı henüz istenilen düzeyde değildir. Tarihi ve kültürel alanlarda engelli erişimine uygun düzenlemelerin sınırlı olması, hem turist olarak katılımı hem de turizm sektöründe istihdamı kısıtlamaktadır. Engelsiz turizm rotaları ve erişilebilir kültürel alan düzenlemeleri bu alanda geliştirilmesi gereken başlıca unsurlardır. 6. Sosyal Yaşama Katılım Engelli bireylerin sosyal yaşama katılımı için spor, kültür ve farkındalık temelli çeşitli etkinlikler yürütülmektedir. Üniversite ve yerel kurumlar tarafından düzenlenen sosyal etkinlikler, kapsayıcı katılımı desteklemektedir. Bununla birlikte, sosyal dışlanma, toplumsal algı sorunları ve bağımsız yaşam olanaklarının sınırhılığı, sosyal katılımın geliştirilmesi gereken yönlerini oluşturmaktadır. 7. Genel Değerlendirme Genel olarak değerlendirildiğinde, Mardin ilinde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik önemli düzeyde faaliyet ve hizmet yürütülmektedir. Ancak bu çalışmaların daha sistematik, yaygın ve sürdürülebilir hale getirilmesi görenektedir. Özellikle erişilebilirlik, eğitimde fırsat eşitliği, istihdam olanaklarının artırılması ve sosyal katılımın güçlendirilmesi alanlarında bütüncül politika ve uygulamaların geliştirilmesi önem arz etmektedir. 28568501 - 49288 2 Engelli bireyler için formasyon eğitiminin ücretsiz olması talebi 2402529128 Atanan engelli personelin uzun süre göreve başlatılmaması 4 2400859430 Engelli memurun sağlık ve aile gerekçesiyle Mardin'e atanma 5 2400538818 Engelli personelin iş yerinde baskı, ayrımcilk ye zorunlu görev 2300144917 Sınav aralarında kapalı alan yetersizliği nedeniyle engelli 2101797822 Engelli raporu bulunan personelin pandemi nedeniyle idari izin Mardin Artuklu Üniversitesi, dijital erişilebilirlik konusunda son dönemde önemli adımlar atmış ve bu alanda farkındalık oluşturmaya başlamıştır. Üniversitenin resmi web sitesine eklenen erişilebilirlik menüsü sayesinde, görme, işitme ve motor beceri farklılıklarına sahip kullanıcılar için yazı boyutu büyütme, kontrast ayarları, klavye ile gezinme ve ekran okuyucu uyumluluğu gibi temel erişilebilirlik özellikleri sunulmaktadır. Bu gelişme, dijital kapsayıcılık 856 Bununla birlikte, erişilebilirlik yalnızca teknik araçların eklenmesiyle sınırlı olmayıp; içerik yapısı, doküman formatları, multimedya içeriklerin altyazı ve sesli betimleme desteği gibi unsurları da kapsamaktadır. Üniversite bünyesinde hazırlanan bazı dokümanlarda, web ve dijital sistemlerin uluslararası standartlar olan WCAG (Web Content Accessibility Gudelines) kriterlerine uygun hale getirilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. %B0%20B%C4%B0REYLER%20%C4%B0%C3%87%C4%B0N%20%20R%C4%B0SK %20A NAL%C4%B0Z%C4%B0%20VE%20ALINACAK%20%C3%96NLEMLER.pdf * Üniversitenin genel yaklaşımı incelendiğinde, erişilebilirliğin sadece dijita k ortamla sınırlı kalmadığı; kampüs genelinde yapılan "engelsiz kampüs" çalışmaları, erişilebilir kütüphane hizmetleri ve fiziksel düzenlemelerle bütüncül bir politika olarak ele alındığı görülmektedir. Bu kapsamda Braille yönlendirmeler, işitsel uyarı sistemleri ve erişilebilir altyapılar hayata geçirilmiştir. https://www.artuklu.edu.tr/kütüphane/engelsiz-kütüphane aes iletiti sendenler Ancak mevcut web sitesi ve dijital platformların, uluslararası erişilebilirlik standartları (özellikle WCAG 2.1 / 2.2) açısından tam uyumlu olduğuna dair kapsamlı ve bağımsız bir çalışmalarının devam eden bir süreç olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Mardin Artuklu Üniversiteşi dijital erişilebilirlik konusunda başlangıç ve gelişim aşamasını tamamlayıp ilerleme sürecine_girmiştir. Mevcut araçlar temel ihtiyaçları karşılamaya yöneliktir; ancak içerik standardizasyonu, sistem entegrasyonu ve uluslararası sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması ile erişilebilirlik düzeyinin daha ileri seviyelere taşınması beklenmektedir. Üniversite yönetimi, de bu yönde çalışmaların devam edeceğini ifade etmektedir. • 28568501 - 4928568501 --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Mardin Artuklu Üniversitesinin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43023, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43023-mardin-artuklu-universitesinin-engelli-ve-ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-faaliyetleri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0e485a10-f5e2-4646-9f77-019d6cf2930a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.