# TMO'nun randevu sistemi sebebiyle çiftçilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/4304
- **Veren:** Adnan Beker (İYİ Parti, Ankara)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 15 Eylül 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 17 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ed2434c-315e-4dff-98e8-018aa85f9343
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4304-tmo-nun-randevu-sistemi-sebebiyle-ciftcilerin-yasadigi-magduriyete-iliskin

> Adnan Beker (İYİ Parti), 15 Eylül 2023 tarihinde 7/4304 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 17 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), ülkemizin tarımsal üretimini desteklemek ve gıda güvenliğini sağlamakla yükümlü bir kuruluştur. Bu yükümlülüğü yerine getirirken en temel görevlerinden biri ise hububat alım-satımıdır. TMO Hars sistemi üzerinden gerçekleştirilen ofis randevusu ile çiftçiler mahsullerini, ürününe düşük fiyat veren tüccar veya diğer piyasa aktörleri yerine Toprak Mahsulleri Ofisine satabilmektedir. Ancak randevu sisteminde yaşanan aksaklıklar, artan yakıt, ilaç, gübre, yem fiyatları ile halihazırda borçla üretim yapabilen çiftçilerimizi daha da mağdur etmektedir.

Kazanamayan çiftçinin tarım yapmaktan vazgeçmesini engellemek, tarımsal üretimi hak ettiği değere kavuşturmak ve Toprak Mahsulleri Ofisinin günlük politikalarla geçiştirdiği sorunlara kalıcı ve etkili çözümler üretebilmek için aşağıdaki soruları sormam hasıl olmuştur.

Bu kapsamda ;

1. TMO'nin çiftçilere randevu vermemesinde gerekçe olarak gösterdiği "depolarının doluluk oranı" nedir ? Mevcut depoların kapasitesinin artırılmasına yönelik yürütülen bir çalışma var mıdır ?

2. Randevu alabilmiş çiftçilere bir ayı aşan süreler içerisinde randevu verilmesinin ve ödemelerin gecikmesinin sebebi nedir ? Aksaklığın giderilmesi, randevu sisteminin ve ödeme sürelerinin standarda bağlanması için bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz ?

3. Çiftçimizin ürettiği ve harmanda bekleyen ürününün ucuz bir şekilde aracıya, komisyoncuya veya yem satıcısına gitmemesi için Tarım Mahsulleri Ofisince ivedi bir şekilde alım merkezlerinin artırılması ve yığınlar açılması gerekmektedir. Buna yönelik bir çalışmanız var mıdır ?

4. Çiftçilerimizin, mahsullerinin ilk elden ve randevusuz bir şekilde alınması taleplerine yönelik bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz ?

## Bakanlığın cevabı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır.

TMO alımları hasadın başladığı ilk andan itibaren ülke genelinde yoğun bir şekilde devam etmektedir. TMO alım randevu sisteminde, saatlik değil günlük randevu alınabilmektedir. Randevu tarihinde ürününü getiren üreticilerin işlemleri, işyerine geliş sıralarına göre yapılmaktadır. Randevu gününde TMO'ya ürünlerini getiren üreticilerin ürünleri, teknik aksaklıklar olması dışında (elektrik kesintisi, teknik arıza vb.) aynı gün teslim alınmaktadır.

2022 yılında 510 olan alım noktası 614'e yükseltilmiş, iş yerlerinin günlük alım kapasiteleri azami seviyeye çıkarılmış, TMO iş yerlerinin çalışma süreleri 12 saat olacak şekilde artırılmıştır. Üreticilerimiz tarafından arz edilen son ürün alınana kadar randevu verilerek alım faaliyetine devam edilecektir.

TMO işyerlerinin günlük alım miktarları alım merkezinin durumu (sabit alım merkezi, geçici alım merkezi, kiralık işyeri vb.) depo durumu (silo, yatay depo, açık yığın vb.) ve bölgedeki üretim potansiyeli ile ürün arz durumu dikkate alınarak belirlenmektedir.

Hasat başında boş depolama kapasiteleri; TMO 2 milyon ton, Lisanslı depo 3 milyon ton, kiralanan depo 2,5 milyon ton, açık yığın depolama kapasitesi 6,5 milyon ton olmak üzere toplam 14 milyon tondur.

Hâlihazırda ülkemiz lisanslı depo kapasitesi 9,6 milyon ton"dur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Adnan Beker (İYİ Parti, Ankara). “TMO'nun randevu sistemi sebebiyle çiftçilerin yaşadığı mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4304, 15 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4304-tmo-nun-randevu-sistemi-sebebiyle-ciftcilerin-yasadigi-magduriyete-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4ed2434c-315e-4dff-98e8-018aa85f9343

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
