# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen esnaf için mücbir sebep süresinin uzatılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/43124 - **Veren:** Servet Mullaoğlu (CHP, Hatay) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 8 Nisan 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 58 gün sonra, 5 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/701f915f-d8f1-450d-95ae-019d7223b2e2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43124-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-esnaf-icin-mucbir-sebep-suresinin-uzatilmasi-t > Servet Mullaoğlu (CHP), 8 Nisan 2026 tarihinde 7/43124 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 58 gün sonra, 5 Haziran 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler, Hatay ilimizde büyük bir yıkıma neden olmuştur. Deprem illerinde faaliyet gösteren esnaf ve küçük işletmeler, işyerlerinin yıkılması veya ağır hasar görmesi, müşteri kaybı ve finansal yükümlülüklerin devam etmesi nedeniyle ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Hatay Kahveciler, Otelciler ve Lokantacılar Esnaf Odası'nca yapılan açıklamada, deprem bölgesindeki uygulamaların esnafları ayağa kaldırmak yerine tam tersine ekonomik çöküşü derinleştirdiği ifade edilmektedir. Deprem sonrası süreçte birçok esnaf geçici konteyner çarşılarda faaliyet göstermeye çalışsa da altyapı eksiklikleri, düşük müşteri potansiyeli ve artan maliyetler nedeniyle ticari faaliyetlerin sürdürülebilirliği sağlanamamaktadır. Ayrıca kredi borçları, vergi ve SGK yükümlülükleri esnaf üzerinde önemli bir baskı oluşturmaya devam etmektedir. Bölge esnafı; borçların ertelenmesi veya silinmesi, faizsiz kredi imkânları, hibe destekleri, kalıcı işyerlerinin hızla inşa edilmesi, vergi muatıyetleri veya yapılandırılması, mücbir sebep halinin uzatılması gibi çeşitli talepleri gündeme getirmektedir. Bu bağlamda; SORULAR: 1. Deprem yaşayan illerimizdeki esnafların mücbir sebep halinin en az 5 yıl süreyle uzatılması taleplerini değerlendirmeyi ve bu süreyi uzatmayı düşünüyor musunuz? 2. Hatay ilinde depremden etkilenen esnaf ve küçük işletmelerin sayısı kaçtır? Bunların ne kadarı faaliyetlerine devam edebilmektedir? 3. Deprem sonrası Hatay'daki esnafa yönelik sağlanan hibe, kredi ve desteklerin toplam tutarı ne kadardır? Bu desteklerden yararlanan esnaf sayısı kaçtır? 4. Esnafların kredi borçlarının ertelenmesi veya yapılandırılmasına yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir? 5. Esnaflara vergi muafiyeti getirmek veya mevcut vergi borçlarını yapılandırmak gibi herhangi bir çalışmanız var mıdır? 6. Deprem bölgelerinde faaliyet gösteren esnaflar için faizsiz veya düşük faizli yeni kredi ve benzeri özel ekonomik destek paketleri oluşturulması yönünde bir çalışmanız var mıdır? 7. Deprem bölgelerinde esnafın yeniden ayağa kalkabilmesi ve ticari hayatın canlandırılması için Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli planları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Hatay Milletvekili Sayın Av. Servet MULLAOĞLU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. 7/43124 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Av. Servet MULLAOĞLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025- 2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Devletimiz tarafından karşılanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılarak ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir. Ayrıca, depremler nedeniyle işleri ve/veya işletmesi zarar gören esnaf ve sanatkârlara yapılan kredilere ilişkin düzenlemeler aşağıda yer almaktadır; • Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 6789 sayılı Karar ile 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiş olup, 6884 sayılı Karar'la yukarıda belirtilen erteleme Kararı'nın kapsamı afet bölgesi ilan edilen tüm yerleri kapsayacak biçimde genişletilmiştir. Bahsi geçen 6 aylık erteleme Kararı kapsamında başvuru şartı aranmaksızın yaklaşık 150 bin esnaf ve sanatkârın 23,6 milyar TL'lik kredi bakiyesi faizsiz olarak ertelenmiştir. İlaveten depremlerde ağır yıkıma uğrayan bazı il ve ilçelerde bu süre 7470 sayılı Karar ile 6 ay daha uzatılmıştır. Ağır yıkıma uğrayan il ve ilçelerde faaliyet gösteren ve depremden zarar gören yaklaşık 13 bin esnaf ve sanatkârın 3 milyar TL'lik kredi bakiyesi faizsiz olarak ilave 6 ay daha ertelenmiştir. • Bu dönemde esnaf ve sanatkârın finansmana erişimini kolaylaştırabilmek amacıyla 6883 sayılı Karar değişikliği ile son 3 yılda diğer kamu kurum ve kuruluşlarından 75.000 TL'ye kadar faiz/hibe desteği almış olan esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli kredilerden faydalanma imkânı sağlanmıştır. • Depremden zarar gören esnaf ve sanatkârların işletme sermayesi ihtiyaçlarına yönelik finansman desteği sağlamak amacıyla 250.000 TL limitli, 12 aya kadar ödemesiz dönemli, azami 60 ay vadeli ve Hazine faiz destekli *Hayata Dönüş Kredisi'nin Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 10.03.2023 tarihinde kullandırımına başlanmıştır. Bununla birlikte, mükelleflerin çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını ödeyemeyeceklerini belirterek bağlı bulundukları vergi dairesinden borçlarının tecilini talep etmeleri halinde, tecil kapsamına giren borçlarını mevzuatta yer alan genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dahilinde taksitler halinde ödemeleri mümkün bulunmaktadır. Ülkemizde vergi adaletinin artırılması, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri teşvik etmek amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda; • 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuza eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir. • Basit usulde kazanç istisnasından yararlanan mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermemekte ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dâhil etmemektedirler. Kayıtlarını ise bir muhasebe programına, defter tasdikine, tutulan kayıtların kendilerince muhafazasına ihtiyaç duymaksızın defter beyan sistemi üzerinden tutabilmektedirler. • Ayrı bir iş yeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar da belirlenen hasılat tutarını (2026 yılı için 1.900.000 TL) aşmamak kaydıyla esnaf muaflığı kapsamına alınmıştır. • Gerek vergiden muaf esnaf gerekse kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna bulunmaktadır. • 1.1.2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu düzenleme, hem ücretlilere önemli bir vergisel avantaj sağlamakta hem de yanında hizmet erbabı çalıştıran esnaf ve sanatkarlar açısından da teşvik niteliği taşımaktadır. Ayrıca, depremden etkilenen bölgenin yeniden inşaası, ekonomik ve sosyal hayatın iyileştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar ve merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamaları içeren "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu-2026" Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanmıştır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Servet Mullaoğlu (CHP, Hatay). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen esnaf için mücbir sebep süresinin uzatılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43124, 8 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43124-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-esnaf-icin-mucbir-sebep-suresinin-uzatilmasi-t (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/701f915f-d8f1-450d-95ae-019d7223b2e2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.